NASA-nın Ceyms Uebb Kosmik Teleskopu (JWST) Yupiter ölçüsündə, limon formasında, ölü ulduz ətrafında fırlanan və astronomların etiraf etdiyi qədər qəribə kimyəvi tərkibə malik qaz nəhəngi kəşf edib: bu planetin necə yarana biləcəyi barədə heç bir təsəvvür yoxdur...
Poliqon xəbər verir ki, Daily Mail qəzetinin yazdığına görə, PSR J2322–2650b adlanan planet Yer kürəsindən 750 işıq ili məsafədə yerləşir. Bu, şəhər ölçüsündə sıxılmış ölü ulduzun super sıx nüvəsi olan pulsar (neytron ulduzu) ətrafında fırlanan məlum 6000 qaz nəhəngindən yeganəsidir.
Planet öz ulduzuna son dərəcə yaxındır - cəmi 1,6 milyon km (müqayisə üçün, Yer Günəşdən 150 milyon km məsafədədir). Buna görə də burada bir il cəmi 7,8 saat davam edir və pulsarın dəhşətli cazibə qüvvəsi planeti sözün əsl mənasında uzadır və ona limona bənzər yastı forma verir.
Belə yaxınlıq cəhənnəm şəraiti yaradır: planet daim qamma şüaları ilə bombardman edilir və üzərindəki temperatur fərqi nəhəngdir - gecə 650°C-dən gündüz 2030°C-yə qədər.
Alimlər üçün əsl şok kimyəvi tərkibdir. "Bu, əvvəllər heç kimin görmədiyi yeni bir planet atmosferidir. Adi su, metan və ya karbon qazı molekulları əvəzinə təmiz molekulyar karbon gördük", deyə tədqiqatın həmmüəllifi Çikaqo Universitetindən Dr. Maykl Canq bildirir.
Qırmızı-isti atmosferin yuxarı təbəqələrində, his buludlarının sürüşməsində və planetin dərinliklərində karbonun böyük təzyiq altında almazlara çevrilməsi ehtimalı var.
Karnegi Elm İnstitutundan Dr. Peter Gao teleskop məlumatlarını aldığı anı xatırlayır: "Ümumi reaksiyamız "Bu nədir?" idi. Bu, gözlədiyimiz hər şeydən kökündən fərqlidir".
PSR J2322–2650b-nin mövcudluğu planetin əmələ gəlməsinin bütün məlum modellərini pozur. Belə yüksək temperaturda karbon digər atomlarla bağlanmalı idi, lakin burada o, təmiz formada üstünlük təşkil edir ki, bu da oksigen və azotun tamamilə olmamasını göstərir. Qəribə tərkibinə görə planet tipik bir qaz nəhəngi kimi formalaşa bilməzdi.
Nüvə reaksiyaları təmiz karbon istehsal etmədiyi üçün ulduzun qalıqlarından əmələ gələ bilməzdi. "Bu obyekt hər hansı məlum əmələ gəlmə mexanizmini istisna edir", deyə Dr. Zhang etiraf edir.
İndiyə qədər ən yaxşı nəzəriyyə karbon və oksigenin planet soyuduqca onun içərisində kristallaşa bilməsi idi, lakin bu belə digər qazların hara getdiyini izah etmir.
"Hər şeyi bilmədiyimizi bilmək xoşdur. Bu, həll etmək üçün əla bir tapmacadır", deyə Stanford Universitetinin professoru Rocer Romani yekunlaşdırıb.
Poliqon.info
