Elm dünyası uzun illər ana südünə yalnız kalori, yağ və protein mənbəyi kimi baxsa da, son tədqiqatlar bu yanaşmanı tamamilə kökündən dəyişib.
Xəbər verilir ki, ana südü əslində canlı və daim dəyişən, ana ilə körpə arasında bioloji məlumat mübadiləsi aparan unikal sistemdir.
Tədqiqatlar sübut edir ki, ana südünün tərkibi körpənin cinsinə və ehtiyacına uyğun olaraq inanılmaz şəkildə formalaşır. 2008-ci ildə Kaliforniyada aparılan araşdırmalar göstərib ki, erkək körpəsi olan anaların südü yağ və proteinlə daha zəngindir. Qızı olanlarda isə südün miqdarı artsa da, tərkibi fərqli şəkildə balanslaşır. Hətta ilk dəfə ana olan gənclərin südündəki yüksək kortizol səviyyəsi körpənin daha aktiv davranış nümayiş etdirməsinə və sürətli inkişafına birbaşa təsir göstərir.
Ən heyrətamiz məqamlardan biri isə əmizdirmə zamanı yaranan bioloji əlaqədir. Körpənin tüpürcəyi çox az miqdarda ananın süd vəzilərinə geri qayıdır və bu, körpənin sağlamlıq statusu barədə anaya "siqnal" ötürür. Əgər körpədə hər hansı infeksiya riski yaranarsa, ana orqanizmi bunu dərhal hiss edərək südün tərkibindəki antikorların və müdafiə hüceyrələrinin miqdarını artırır. Körpə sağaldıqdan sonra isə süd yenidən normal tərkibinə qayıdır.
Alimlərin fikrincə, bu sistem milyonlarla illik təkamülün nəticəsidir. Ana südünün möcüzələri bununla bitmir:
Bağırsaq florası: Südün tərkibindəki maddələr körpənin bağırsağındakı faydalı bakteriyaları qidalandıraraq güclü immun sistemi qurur.
Xərçənglə mübarizə: Tədqiqatlar zamanı aşkar edilən HAMLET adlı maddə sağlam hüceyrələrə toxunmadan xərçəng hüceyrələrini məhv etmək qabiliyyətinə malikdir.
Beyin inkişafı: Vaxtından əvvəl doğulan körpələrdə ana südü beyin strukturunun daha sürətli və sağlam formalaşmasına kömək edir.
Ana südünün bu qədər mürəkkəb və funksional olması onun gələcəkdə bir çox xəstəliklərin, o cümələn immun sistemi zəif olan insanların müalicəsində istifadə edilə biləcəyi ehtimalını yaradır. Bu "ağ qızıl" sadəcə uşağı doyurmur, həm də onu gələcək həyata hazırlayan bioloji proqram təminatı rolunu oynayır.
Kənan
