ain.az, Olke.az portalına istinadən məlumat yayır.
Planetin səthinin dərinliklərində alimlərin gözləmədiyi bir hadisə baş verib. Yerin daxilində yerləşən nəhəng maye metal axını qəfil istiqamətini dəyişib.Ölkə.az xəbər verir ki, bu barədə "Earth.com” məlumat yayıb.
Yerin xarici nüvəsi səthdən təxminən 2200 kilometr dərinlikdə yerləşir. O, əsasən ərimiş dəmir və nikeldən ibarətdir. Məhz bu metalların hərəkəti planetin maqnit sahəsini yaradır. Bu görünməz qalxan Yer kürəsini Günəşdən gələn zərərli radiasiyadan qoruyur. Maqnit sahəsi olmasaydı, peyklər, enerji sistemləri və hətta atmosferin bir hissəsi ciddi təhlükə ilə üzləşərdi.
Onilliklər ərzində alimlər hesab edirdilər ki, xarici nüvədəki böyük axınlar yavaş şəkildə qərbə doğru hərəkət edir. Lakin 2010-cu ildə vəziyyət kəskin şəkildə dəyişib.
Mövcud məlumatlara görə, Sakit okeanın ekvatorial hissəsinin altında yerləşən geniş dəmir tərkibli maye sahəsi zəif qərb istiqamətindən güclü şərq istiqamətinə doğru hərəkət etməyə başlayıb.
Araşdırmaya Frederik Dal Madsen rəhbərlik edib. Onun komandası 1997–2025-ci illəri əhatə edən peyk və yerüstü müşahidə məlumatlarını təhlil edib. Tədqiqatda Avropa Kosmik Agentliyinin "Swarm” və "CryoSat” missiyalarının, həmçinin Almaniyanın "CHAMP” və Danimarkanın "Ørsted” layihələrinin məlumatlarından istifadə olunub.
Madsenin sözlərinə görə, alimlər hazırda bunun qısamüddətli dalğalanma, müəyyən dövrün bir hissəsi, yoxsa nüvə dövranının yeni sabit vəziyyəti olduğunu araşdırırlar.
Nüvəni birbaşa müşahidə etmək mümkün deyil, çünki oradakı temperatur Günəş səthindəki istiliklə müqayisə olunur. Buna görə də bu kəşfdə peyklər həlledici rol oynayıb.
Alimlər hadisəni 2017-ci ildə qeydə alınmış "geomaqnit sıçrayışı” ilə də əlaqələndirirlər. Bu, maqnit sahəsinin davranışında müşahidə olunan qəfil anomaliya idi. Madsenin fikrincə, Sakit okeanın altındakı axın dəyişiklikləri Yerin daxili nüvəsində eyni vaxtda baş verən dəyişikliklərlə bağlı ola bilər. Bunu geodeziya və seysmologiya məlumatları da təsdiqləyir.
Qeyd olunur ki, aktivliyin pik həddindən sonra şərq istiqamətli axın 2020-ci ildən etibarən zəifləməyə başlayıb. Bu isə yeni bir istiqamət dəyişikliyinin mümkünlüyünü istisna etmir.
Adi insanlar üçün bu proseslər hiss olunmur və zəlzələ və ya iqlimlə birbaşa əlaqəli deyil. Lakin məqalədə vurğulanır ki, maqnit sahəsindəki dəyişikliklər aviasiya naviqasiyasına, peyk rabitəsinə və kosmik hava proqnozlaşdırma sistemlərinə birbaşa təsir göstərir.(qaynarinfo)
Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün ain.az saytını izləyin.
