2025-ci il avqustun 21-də Günəş ilk baxışda adi radioenerji partlayışı kimi görünən siqnal yayıb. Astronomlar belə impulsları mütəmadi müşahidə edir və onların bir neçə saat və ya gün ərzində zəifləyəcəyini gözləyirlər. Lakin bu siqnal yox olmaqdan imtina edib.
Poliqon xəbər verir ki, bu barədə Gizmodo yazır.
Alimlər müşahidələri davam etdirdikcə məlum olub ki, radioşüalanma əvvəl qeydə alınan bütün göstəriciləri geridə qoyaraq tarixdə müşahidə edilən ən uzunmüddətli Günəş radioşüalanmasına çevrilib.
Tədqiqatçılar hadisəni NASA-nın dörd müxtəlif missiyasının məlumatları əsasında araşdırıblar. Hər biri təsadüfən radioşüalanmanı müxtəlif vaxt aralıqlarında qeydə alıb.
Nəticədə rekord radiosiqnal ümumilikdə 19 gün davam edib və əvvəlki — cəmi 5 günlük rekordu yeniləyib.
Komandanın nəticələri The Astrophysical Journal Letters jurnalında dərc olunub. Araşdırma radiosiqnalın mənbəyini dəqiq müəyyən etməyə və alimlərə kosmik hava şəraitini daha yaxşı proqnozlaşdırmağa kömək edə bilər.
Günəş daim güclü püskürmələrə məruz qalan nəhəng qızmar plazma kürəsidir. Onun səthində baş verən Günəş partlayışları böyük enerji buraxılışları yaradır və elektron kimi xırda hissəcikləri sürətləndirir.
Bu elektronlar Günəş plazması boyunca hərəkət etdikdə güclü radioşüalanma yaradırlar.
Günəş radiosiqnallarının müxtəlif növləri mövcuddur və onlar tezlik və davametmə müddətinə görə fərqlənirlər. Rekord radiosiqnal Tip IV kateqoriyasına aid olub. Bu tip adətən Günəş tacındakı böyük maqnit halqalarında ilişib qalan elektronların yaratdığı uzunmüddətli şüalanmalarla əlaqələndirilir.
Hadisə ilk dəfə Avropa Kosmik Agentliyi və NASA-nın birgə idarə etdiyi "Solar Orbiter" zondu tərəfindən qeydə alınıb. Bu aparat Günəşin tarixdə ən yaxın görüntülərini əldə edən missiyalardan biridir.
Daha sonra, 12 gün sonra NASA-nın "Parker Solar Probe" aparatı və Günəş küləyində hissəcik axınlarını izləyən "Wind" peyki radiosiqnalın üst-üstə düşən mərhələlərini müşahidə edib.
Bir gün sonra — sentyabrın 9-da isə NASA-nın Günəş fırtınalarının təkamülünü öyrənən "STEREO-A" missiyası bu radiosiqnalı müşahidə edən son aparat olub.
Yeni qeydə alınan radiosiqnal son dərəcə qeyri-adi hesab olunur. Çünki o, gözləniləndən xeyli uzun davam edib və bu, Günəş atmosferində sabit enerji mənbəyi və ya davamlı maqnit aktivliyi ilə əlaqəli ola bilər.
NASA-nın "Goddard" Kosmik Uçuş Mərkəzinin alimləri və beynəlxalq tədqiqatçılar radiosiqnalın mənbəyini müəyyən etmək üçün yeni metod hazırlayıblar.
Alimlər "STEREO-A" aparatının məlumatlarından istifadə edərək siqnalın mənbəyini Günəş atmosferində yerləşən "dəbilqəvari strimer" adlanan struktur yaxınlığında müəyyən ediblər.
"Dəbilqəvari strimer" Günəş tacında yerləşən hunişəkilli strukturdur. O, qızmar Günəş plazmasının Günəşdən uzağa uzanan nəhəng maqnit halqaları boyunca sıxışıb qalması nəticəsində yaranır.
Alimlərin fikrincə, radiosiqnalın bu qədər uzun sürməsinə eyni bölgədə baş verən üç güclü tac kütlə atılması səbəb ola bilər. Bu partlayışlar rekord hadisəni davamlı şəkildə qidalandırıb.
Radio dalğalarının özü təhlükəli sayılmasa da, onları yaradan maqnit mühiti kosmik aparatlara və peyklərə təsir göstərə biləcək Günəş aktivliyinə səbəb ola bilər.
Məhz buna görə alimlər Günəşi diqqətlə izləyirlər. Məqsəd Günəş partlayışlarını daha yaxşı anlamaq və Yer orbitindəki texnologiyaları mümkün təhlükələrdən qorumaqdır.
Poliqon.info
