Böyük maliyyə vəsaiti tələb edən vəziyyətlər adətən qəfil ortaya çıxır. Səyahət, ev təmiri və ya yeni məişət texnikasının alınması məbləğin böyüklüyünə görə deyil, planlaşdırma vaxtının azlığına görə problem yaradır. Zaman məhdudiyyəti olduqda insanlar normadan daha sərt qənaət rejiminə keçməyə cəhd edirlər, lakin şəxsi xərcləmə vərdişləri nəzərə alınmadığı üçün bu cəhdlər tezliklə uğursuzluqla nəticələnir.
Pravda.az Oxu.Az-a istinadən xəbər verir ki, bu mövzuda Rusiya Texniki Universiteti MIREA-nın İqtisadiyyat kafedrasının müdiri, iqtisad elmləri doktoru, dosent İrina Şatskaya Gazeta.ru-ya müsahibəsində danışıb.
"Buradakı əsas problem aylıq gəlirlərin dəyişməz qalması, lakin zəruri ödənişlərin əvvəlcədən müəyyən edilməsidir. Bura mənzil kirayəsi, kommunal xərclər, qidalanma, nəqliyyat və mövcud kreditlər aiddir. Bütün bunlar həyat standartlarınızı pisləşdirmədən ani şəkildə kəsilə bilməyən əsas xərclərdir. Bu məcburi ödənişləri gözardı etmək qənaət prosesini gündəlik tələbatlardan kəsintilər etmək cəhdinə çevirir", - deyə ekspert aydınlaşdırıb.
Onun sözlərinə görə, qısa zaman çərçivəsi qənaət mexanizminin tamamilə dəyişdirilməsini tələb edir:
"Ayın sonuna qalan pulu yığmaq" prinsipi bir neçə ay ərzində nəticə vermir, çünki xərclər gəlirlərə uyğunlaşdığı üçün sərbəst vəsait qalmır. Büdcədə artıq pul yaratmaq üçün ilk növbədə həmin məbləği konkret müəyyənləşdirmək və məcburi ödənişlər siyahısına daxil etmək lazımdır. Məhz bu addımdan sonra maliyyə vəsaitlərinin yenidən bölüşdürülməsinə başlamaq gərəkir. Bu vəsait artıq puldan deyil, dəyişən xərclərdən - yemək sifarişləri, planlaşdırılmamış alış-verişlər və əyləncə xərclərindən formalaşır. Ayrılıqda bu xərclər gözə çarpmır, lakin cəmləndikdə böyük rəqəmlər yaradır. İnsan bu növ xərcləri azaltdıqda əsas həyat tərzini korlamır, sadəcə olaraq lüzumsuz istehlakdan imtina edir".
İqtisadçı diqqət yetirilməli olan digər məqamın xərcləmələrin tezliyi olduğunu bildirib. Xırda xərcləmələr nə qədər sıx baş verərsə, büdcə bir o qədər sürətlə əriyir. Hər bir kiçik ödəniş zərərsiz görünsə də, onların mütəmadi xarakter daşıması ümumi maliyyə itkisinə gətirib çıxarır. Gündəlik xırda əməliyyatların sayını məhdudlaşdırmaqla pulların "yoxa çıxmasının" qarşısını almaq və daha böyük vəsaitləri qoruyub saxlamaq mümkündür.
"Vəsaitlərin saxlanılma üsulu da böyük əhəmiyyət daşıyır. Yığılan pullar gündəlik istifadə edilən bank kartında qaldıqda, bu, asan əlçatanlıq təəssüratı yaradır. İnsan psixoloji cəhətdən o pulu sərbəst vəsait kimi görür və asanlıqla xərcləyir. Maliyyə axınlarının bir-birindən ayrılması - məsələn, fərqli bir hesaba keçirilməsi qəfil xərcləmə risklərini minimuma endirir", - deyə İrina Şatskaya qeyd edib.
Ekspert inflyasiya və qiymət artımlarını da unutmamağı tövsiyə edib:
"Hətta bir neçə ay ərzində belə, aviabiletlərin, tikinti materiallarının və ya müxtəlif xidmətlərin dəyəri arta bilər. Əgər yalnız indiki qiymətlərə əsaslanaraq plan qursanız, topladığınız məbləğ sonda bəs etməyəcək. Bu səbəbdən, toplanan vəsaitə mütləq kiçik bir ehtiyat payı əlavə olunmalıdır, əks təqdirdə əlavə borc götürmək və ya təyin olunmuş planlardan imtina etmək məcburiyyətində qalacaqsınız".
