Böyrəklər orqanizmimizdə səssizcə işləyən və qanı toksinlərdən təmizləyən həyati əhəmiyyətli filtrlərdir. Çox vaxt bu orqanların funksiyası pozulana qədər onların sağlamlığı barədə düşünmürük. Lakin gündəlik həyatımızda edəcəyimiz kiçik dəyişikliklər böyrək xəstəliklərinin qarşısını ala və onların ömrünü uzada bilər.
Bu barədə AzPost həkimlərin və sağlamlıq ekspertlərinin tövsiyələrinə istinadən xəbər verir. Böyrəklərinizi qorumaq üçün hər gün əməl etməli olduğunuz 10 qızıl qayda:
1. Kifayət qədər su için
Suyun az qəbul edilməsi böyrəklərdə daşların yaranmasına və toksinlərin bədəndə toplanmasına səbəb olur. Gün ərzində fərdi ehtiyacınıza uyğun olaraq təmiz su içməyi vərdiş halına gətirin. Bu, böyrəklərin natrium və toksinləri bədəndən daha rahat xaric etməsinə kömək edir.
2. Duz istehlakını azaldın
Həddindən artıq duz (natrium) qan təzyiqini yüksəldir ki, bu da birbaşa böyrək damarlarına zərər vurur. Gündəlik duz normasını 5 qramdan (təxminən bir çay qaşığı) aşağı salmağa çalışın və hazır qidaların tərkibindəki gizli duzlara diqqət edin.
3. Ağrıkəsicilərdən sui-istifadə etməyin
Baş və ya oynaq ağrıları zamanı tez-tez müraciət etdiyimiz qeyri-steroid iltihabəleyhinə preparatlar (məsələn, ibuprofen, diklofenak və s.) böyrəklərə gedən qan axınını azaldır. Bu növ dərmanları həkim məsləhəti olmadan və uzunmüddətli qəbul etmək böyrək çatışmazlığına yol aça bilər.
4. Qan təzyiqinizi nəzarətdə saxlayın
Yüksək qan təzyiqi (hipertoniya) böyrək çatışmazlığının ən geniş yayılmış səbəblərindən biridir. Təzyiqinizi müntəzəm olaraq ölçün və onun 120/80 mm cıvə sütunu ətrafında olmasına diqqət edin.
5. Qandakı şəkərin səviyyəsini yoxlayın
Şəkərli diabet xəstələrinin böyük bir hissəsində zamanla böyrək zədələnməsi (diabetik nefropatiya) inkişaf edir. Qanda şəkərin səviyyəsini normada saxlamaqla böyrəklərinizi bu təhlükədən qoruya bilərsiniz.
6. Sağlam qidalanın və çəkini normada saxlayın
Artıq çəki böyrəklərin daha ağır yüklə işləməsinə səbəb olur. Rasionunuzda təzə tərəvəzlərə, meyvələrə, tam taxıllı məhsullara üstünlük verin. İşlənmiş ət məhsullarından və fast-fudlardan uzaq durun.
7. Siqareti buraxın
Siqaret çəkmək bütün bədəndə olduğu kimi böyrəklərdə də qan dövranını zəiflədir. Böyrəklərə kifayət qədər qan getmədikdə, onların süzmə qabiliyyəti aşağı düşür və xərçəng riski artır.
8. Fiziki cəhətdən aktiv olun
Müntəzəm idman, qaçış və ya sadəcə gəzinti qan təzyiqini normallaşdırır və maddələr mübadiləsini yaxşılaşdırır. Bu isə böyrək sağlamlığı üçün birbaşa faydalıdır.
9. Sidiyə getməyi təxirə salmayın
Sidiyi uzun müddət saxlamaq sidik kisəsində təzyiqi artırır və bakteriyaların çoxalması üçün şərait yaradır. Bu vərdiş zamanla böyrək infeksiyalarına və sidik axarlarının funksiyasının pozulmasına gətirib çıxarır.
10. Müntəzəm profilaktik müayinələrdən keçin
Böyrək xəstəlikləri çox vaxt son mərhələyə qədər heç bir ağrı və ya simptom vermir. İldə bir dəfə sadə sidik analizi və qanda kreatinin səviyyəsinin yoxlanılması böyrəklərinizin vəziyyəti haqqında dəqiq məlumat verir.
Həkimlərin xəbərdarlığı: Əgər risk qrupundasınızsa (diabet, yüksək təzyiq və ya ailədə böyrək xəstəliyi varsa), böyrək funksiyalarınızı daha diqqətlə izləməli və həkim müayinələrini gecikdirməməlisiniz.
