Qidalanmanızdan yağları tamamilə çıxarmaq böyük bir xətadır. Çünki bədənimizin enerjiyə, hüceyrə böyüməsinə və bəzi vitaminləri (A, D, E, K) mənimsəməyə ehtiyacı var. Lakin bütün yağlar eyni deyil. Onları "yaxşı" və "pis" olaraq ayırmağı öyrənməliyik.
Pravda.az sağlamlığınız üçün ən yaxşı və ən pis yağları təqdim edir:
Ən yaxşı yağlar: Doymamış yağlar
Bu yağlar otaq temperaturunda maye halında olur və xolesterolu tənzimləyərək ürək sağlamlığını qoruyur. İki növü var:
Təkli doymamış yağlar (Monounsaturated fats)
Pis xolesterolu (LDL) azaldır, yaxşı xolesterolu (HDL) yüksəldir.
Mənbələri: Zeytun yağı, kanola yağı, fındıq yağı, avokado, badam, fındıq və fıstıq.
Məsləhət: Salatlarınızda və yeməklərinizdə əsasən soyuq sıxım zeytun yağına üstünlük verin.
Çoxlu doymamış yağlar (Polyunsaturated fats)
Bədənin öz-özünə istehsal edə bilmədiyi və mütləq kənardan almalı olduğumuz Omega-3 və Omega-6 yağ turşularını ehtiva edir. Hüceyrə divarlarını qoruyur və iltihabı azaldır.
Mənbələri: Qızılbalıq, skumbriya, sardinya kimi yağlı balıqlar; kətan toxumu, qoz, çia toxumu və günəbaxan yağı.
Ehtiyatlı olmalı olduğunuz yağlar: Doymuş yağlar (Açıq sarı işıq)
Bu yağlar otaq temperaturunda bərk halda olur. Keçmişdə ürək xəstəliklərinin əsas səbəbi hesab edilsə də, müasir araşdırmalar onların tamamilə qadağan edilməli olmadığını, sadəcə miqdarına diqqət yetirilməli olduğunu göstərir.
Mənbələri: Yağlı qırmızı ət, kərə yağı, pendir, qaymaq, kokos yağı və palma yağı.
Təsir: Həddindən artıq istehlak edildikdə qandakı ümumi xolesterolu və pis xolesterolu (LDL) qaldıra bilər.
Gündəlik aldığınız ümumi kalorinin maksimum 10 faizi doymuş yağlardan gəlməlidir.
Ən pis yağlar: Trans yağlar
Sənaye üsulu ilə maye yağların hidrogenlə doyurulması nəticəsində əldə edilən süni yağlardır. Sağlamlıq üçün tam bir fəlakətdir.
Mənbələri: Marqarinlər, qablaşdırılmış hazır qidalar (peçenye, biskvit, keks), qızartmalar (kartof qızartması), fast-food məhsulları.
Niyə təhlükəlidir?: Pis xolesterolu (LDL) kəskin şəkildə yüksəldərkən, yaxşı xolesterolu (HDL) aşağı salır. İnsulin dirəncinə, damar tıxanıqlığına və infarkta yol açır.
Məsləhət: Alış-veriş edərkən etiketləri oxuyun; tərkibində "hidrogenləşdirilmiş yağ" (hydrogenated oil) yazılan məhsullardan uzaq durun.
Qeyd: Qidalanmanızdan yağı çıxarmayın, yağın növünü dəyişdirin. Karbohidratları (şəkər, un) azaldıb yerinə zeytun yağı, qoz, avokado və balıq kimi sağlam yağları qoymaq ömrü uzadır və ürəyi qoruyur. Hazır və qızardılmış qidalardan isə birdəfəlik imtina etmək ən doğru addımdır.
Əminə Bayramova
