Süni intellekt data mərkəzləri fiber böhranı böyütdü: Çatdırılmalar 2027-yə qaldı
Çinin böyük fiber optik istehsalçıları sifarişləri 2027-ci ilin əvvəlinə qədər doldurub. Süni intellekt (AI) data mərkəzi investisiyaları tələbi kəskin artırdığı üçün təchizat zənciri bu yükü qarşılaya bilmir.
Valyuta.az xəbər verir ki, “DigiTimes”ın məlumatına görə şirkətlər istehsalı tam gücə çıxarsa da, çatdırılma müddətləri həftələrdən aylara qədər uzanıb.
“Hengtong” və “FiberHome” istehsal xətlərinin tam dolu olduğunu bildirir. Sifariş sıxlığı hətta hazır məhsulların çatdırılmasını belə gecikdirir.
Data mərkəzləri tərəfində fiber ehtiyacı sektorun əvvəlcədən proqnozlaşdırdığından xeyli yüksək səviyyəyə çatıb. 2025-ci ildə data mərkəzi fiber tələbi illik təxminən 76 faiz artıb. “CRU” məlumatlarına görə bu seqment 2027-ci ildə ümumi fiber tələbinin 30 faizini təşkil edəcək. 2024-cü ildə bu göstərici 5 faizdən aşağı idi.
Süni intellektin təlim və inferens sistemləri ənənəvi bulud infrastrukturuna nisbətən daha sıx bağlantı tələb edir. STL Optik Şəbəkə Bölməsinin baş icraçı direktoru Rahul Puri “Fierce Network”ə açıqlamasında AI data mərkəzlərinin ənənəvi CPU sistemlərinə nisbətən təxminən 36 dəfə daha çox fiber istifadə etdiyini bildirib.
Fiber istehsalı sadə proses deyil. Xüsusilə fiberin hazırlandığı şüşə çubuqlar (preformlar) yüksək texniki bilik və uzun istehsal müddəti tələb edir. Sektor mənbələrinə görə yeni istehsal gücünün qurulması 18–24 ay çəkir və bu, yaxın müddətdə əsas maneələrdən biri kimi göstərilir.
İstehsalçılar artıq standart telekommunikasiya fiberi əvəzinə daha yüksək gəlirli, AI data mərkəzləri və xüsusi tətbiqlər üçün nəzərdə tutulan fiber növlərinə yönəlir. Bu dəyişiklik ənənəvi telekom fiberində əlavə qıtlıq yaradıb.
Nəticədə qiymətlər də yüksəlib. Qlobal fiber qiymətləri 2021-ci ilin aşağı səviyyəsindən təxminən 70 faiz artaraq kilometr başına təxminən 6,30 dollara çatıb.
Böyük texnologiya şirkətləri təchizatı təmin etmək üçün uzunmüddətli müqavilələr imzalayır. “Meta” “Corning” ilə 6 milyard dollarlıq tədarük razılaşması bağlayıb.
“Corning” 2026-cı ilin ilk rüb hesabatlarında iki böyük “hyperscaler” müqaviləsi daha açıqlayıb.
“Nvidia” da bu prosesə investisiya tərəfdən qoşulub və “Corning”ə 300 milyon dollar investisiya yatırıb. Şirkət bu sərmayə ilə Şimali Karolina və Texasda yeni istehsal müəssisələri qurmağı planlaşdırır.
Şimali Amerikada fiber tələbinin bu il 22–25 faiz artması gözlənilir. Eyni dövrdə təklif artımı 12–19 faiz aralığında qalır. “Rebio Group” məlumatları bu fərqin getdikcə böyüdüyünü göstərir.
“Data Center Dynamics” isə böyük alıcılar üçün çatdırılma müddətlərinin 20 həftəyə, kiçik alıcılar üçün isə 1 ilə qədər uzandığını bildirir.
“Corning” “Meta” müqaviləsi çərçivəsində Şimali Karolinadakı Hickory zavodunu genişləndirəcək. “Nvidia” razılaşması ilə birlikdə üç yeni istehsal müəssisəsi də qurulacaq. Lakin bu yatırımların real istehsala təsir göstərməsi 2027-ci ildən tez gözlənilmir.
