"Vərəmsiz Gələcəyə Doğru" İctimai Birliyinin sədri Çingiz Ramazanlı şəhər mühitində səhiyyə sistemlərinin inkişafı və xəstəliklərin erkən aşkarlanması mövzusundan fikirlərini açıqlayıb.
QHT.az həmin fikirləri təqdim edir:
"Müasir şəhərlərin sürətli urbanizasiyası səhiyyə sistemləri qarşısında yeni və kompleks çağırışlar yaradır. Əhalinin sıx məskunlaşdığı ərazilərdə yoluxucu və qeyri-yoluxucu xəstəliklərin yayılma riski daha yüksəkdir. Bu səbəbdən xəstəliklərin erkən aşkarlanması şəhər səhiyyə siyasətinin əsas prioritetlərindən birinə çevrilir.
World Urban Forum (WUF) 2026 çərçivəsində bu istiqamətdə aparılan müzakirələrdə data əsaslı səhiyyə idarəçiliyi xüsusi önəm daşıyır. “Vərəmsiz Gələcəyə Doğru” İctimai Birliyi hesab edir ki, gələcəyin şəhərləri yalnız müasir infrastruktura deyil, həm də ağıllı və inteqrasiya olunmuş səhiyyə sistemlərinə malik olmalıdır.
Rəqəmsal texnologiyalar səhiyyə sistemlərinin ayrılmaz hissəsinə çevrilərək qərarvermə proseslərini daha operativ və dəqiq edir. Data analitikası risk qruplarının erkən müəyyənləşdirilməsinə və preventiv tədbirlərin planlaşdırılmasına imkan yaradır. Xüsusilə vərəm kimi sosial həssas xəstəliklər üzrə erkən aşkarlama mexanizmlərinin gücləndirilməsi urban səhiyyə təhlükəsizliyi üçün həlledici əhəmiyyət daşıyır.
Şəhər mühitində insanların mobilliyi, həyat tərzi və sosial fərqliliklər xəstəliklərin yayılma dinamikasını daha da mürəkkəbləşdirir. Bu baxımdan ənənəvi monitorinq üsulları sürətli urban dəyişikliklərə tam uyğunlaşa bilmir. Buna görə də süni intellekt əsaslı analiz sistemləri epidemioloji risklərin erkən mərhələdə aşkarlanmasında mühüm rol oynayır.
Elektron səhiyyə platformaları pasiyent məlumatlarının təhlükəsiz və operativ idarə olunmasını təmin edir, mobil tətbiqlər isə vətəndaşların vaxtında tibbi müayinələrə yönləndirilməsinə şərait yaradır. Coğrafi informasiya sistemləri (GIS) xəstəliklərin yayılma xəritələrinin hazırlanmasına və səhiyyə resurslarının daha effektiv bölüşdürülməsinə imkan verir.
“Vərəmsiz Gələcəyə Doğru” İctimai Birliyi hesab edir ki, urban səhiyyənin gələcəyi insan mərkəzli və rəqəmsal idarəetmə modelinə əsaslanmalıdır. Bu yanaşma innovasiyanı yalnız texnologiya kimi deyil, eyni zamanda sosial inklüzivlik və əlçatanlıq prinsipi kimi də qəbul edir.
Şəhər səhiyyəsində davamlı inkişaf yalnız dövlət qurumları, vətəndaş cəmiyyəti və beynəlxalq təşkilatlar arasında güclü əməkdaşlıqla mümkün ola bilər. Data inteqrasiyası və məlumat mübadiləsi səhiyyə siyasətinin effektivliyini artıraraq risklərin daha dəqiq qiymətləndirilməsinə şərait yaradır.
Nəticə etibarilə, erkən aşkarlama və innovasiya əsaslı yanaşmalar gələcəyin sağlam və dayanıqlı şəhərlərinin formalaşmasında həlledici rol oynayır".
