Şəhərlərin sürətli böyüməsi regionların su təhlükəsizliyi üçün ciddi çağırışlar yaradır.
Müasir dövrdə şəhərlərin sürətli böyüməsi yalnız urbanizasiya göstəricisi deyil, həm də su təhlükəsizliyi baxımından qlobal risk faktorlarından birinə çevrilib. Əhalinin böyük hissəsinin şəhərlərə cəmləşməsi suya olan tələbatı kəskin artırır və bu proses xüsusilə iqlim dəyişiklikləri fonunda regionların resurs balansına ciddi təzyiq yaradır.
BMT və beynəlxalq maliyyə institutlarının proqnozlarına görə, 2050-ci ilə qədər dünya əhalisinin təxminən 70 %-i şəhərlərdə yaşayacaq. Bu isə içməli su, kanalizasiya, enerji istehsalı və kənd təsərrüfatı üçün su istehlakını daha da artıracaq. Xüsusilə inkişaf etməkdə olan ölkələrdə şəhərləşmə sürəti infrastrukturun yenilənmə tempini üstələdiyi üçün su təminatı sistemlərində əlavə yük yaranır.
Problemin əsas tərəflərindən biri odur ki, urbanizasiya adətən su ehtiyatlarının məhdud olduğu regionlarda daha sürətli gedir. Yeni yaşayış massivləri, sənaye zonaları və nəqliyyat infrastrukturu həm yeraltı, həm də yerüstü su ehtiyatlarının istifadəsini artırır. Nəticədə su çatışmazlığı və ekoloji balansın pozulması riski yüksəlir.
İqlim dəyişiklikləri bu prosesi daha da dərinləşdirir. Temperatur artımı və quraqlıq dövrlərinin intensivləşməsi su anbarlarının doluluq səviyyəsinə təsir edir, çay axınlarını azaldır və kənd təsərrüfatında suya tələbatı artırır. Bu isə şəhərlər və aqrar sektor arasında resurs rəqabətini gücləndirir.
Beynəlxalq təcrübə göstərir ki, böyük şəhərlərdə su itkiləri də ciddi iqtisadi problemdir. Köhnəlmiş şəbəkələr və səmərəsiz idarəetmə nəticəsində bəzi ölkələrdə içməli suyun 30-40 %-ə qədəri itirilir. Bu səbəbdən müasir şəhər planlaşdırılmasında “ağıllı su idarəçiliyi” konsepsiyası əsas prioritetlərdən birinə çevrilib.
Son illərdə bir çox ölkə alternativ həllərə yönəlir. Duzsuzlaşdırma texnologiyaları, tullantı sularının təkrar istifadəsi, rəqəmsal monitorinq sistemləri və suya qənaət edən şəhər infrastrukturu artıq urbanizasiya siyasətinin vacib hissəsi hesab olunur. Xüsusilə Körfəz ölkələri və Asiya şəhərlərində bu texnologiyalara milyardlarla dollar investisiya yatırılır.
