Azərbaycanda problemli kreditlərlə bağlı mübahisələrdə ən çox diqqət çəkən məsələlərdən biri borcalanın ödəniş edə bilmədiyi müddətdə faiz və cərimələrin necə hesablanmasıdır. Xüsusilə bankın məhkəməyə müraciət etməsindən sonra kredit borcuna toplanan faizlərin artıb-artmaması sualı vətəndaşlarda narahatlıq doğurur. Buna səbəb isə məhkəmə proseslərinin bəzən aylarla, hətta bir ilə qədər uzanmasıdır.
Mövzu ilə bağlı Pravda.az-a açıqlama verən hüquqşünas Aysel Süleymanova bildirib ki, banklar əsasən ödəniş olmadığı təqdirdə faizləri borcların üzərinə yığa bilər.
Onun sözlərinə görə, məhkəməyə müraciət edildiyi gündən artıq bank tərəfindən toplanan faizlər hesablanmır və dayandırılır: “Çünki bank tərəfindən bağlanan müqavilədə müəyyən gecikmələrin olduğu təqdirdə faizin yığılması mümkün göstərilir. Müəyyən bir faiz qeyd edilir. Bank ödəniş olmadığı təqdirdə, yəni 90 gün sonra artıq məhkəməyə müraciət edə bilər. Ancaq bir çox banklar bilərək məhkəməyə müraciət etmir və faizi yığmağa davam edir. İlkin olaraq vətəndaş ödəniş edə bilmirsə, bununla bağlı yazılı formada banka müraciət etməlidir və xəbərdarlıq etməlidir ki, müəyyən ödənişlərin çətinliyi var. Bank tərəfindən ilin uzadılıb, aylıq ödənişlərin azaldılması təşkil edilə bilər. Bunu etmirsə və uzunmüddətli faizi yığırsa, bank borc tələbi üçün məhkəməyə verdikdə vətəndaş o faizlər çoxdursa, şişirdilibsə, məhkəmə vasitəsilə həmin faizlərin silinməsini tələb edə bilər. Vətəndaş məhkəməyə müraciət etməsinə bununla əsas gətirə bilər ki, banka artıq yazılı formada xəbərdarlıq edib. Vətəndaş həmin sənədi də saxlamalıdır. Məhkəmə qərarı ilə faizlər ya azaldıla, ya da silinə bilər. Praktikada faizlərin azaldılması mövcuddur. Hətta vətəndaşın özü də faiz çox yığılarsa məhkəməyə müraciət edərək məhkəmə qaydasında faizlərin azaldılmasını tələb edə bilər. Mülki Məcəllənin 467.2 maddəsinə əsasən məhkəmə dəbbə pulunu “aydın surətdə nəticələrə uyğun olmayan” hesab edərsə, onu azalda bilər. Bəzi işlərdə hakimlər 422-ci maddə olan vicdanlılıq və ədalət prinsipinə də istinad edə bilərlər”.
Şəhanə Quliyeva
