Araşdırmalara görə Böyük Britaniyada istifadəçilərin 74 faizi son 6 ayda süni intellektdən istifadə edib. Bu göstərici texnologiyanın artıq niş sahə olmadığını və gündəlik həyatın bir hissəsinə çevrildiyini göstərir. Lakin etibar məsələsində vəziyyət fərqlidir. Respondentlərin yalnız 14 faizi tam avtonom işləyən süni intellekt sistemlərinə rahatlıqla etibar etdiyini bildirib.
HİT.az-ın məlumatına görə, araşdırma göstərir ki, süni intellektin imkanları artsa da, istifadəçi etibarı eyni sürətlə artmır. İnsanlar sistemlərin nə edə bildiyini görür, amma onların nə qədər idarə oluna biləcəyinə dair suallar artır. Bu isə “etibar boşluğu” kimi xarakterizə olunur.
İstifadəçilər təkcə güclü sistemlər deyil, eyni zamanda daha çox nəzarət imkanı istəyir. Məlumatların kim tərəfindən istifadə edildiyi, necə emal olunduğu və səhv baş verdikdə məsuliyyətin kimdə olduğu kimi suallar ön plana çıxır. İstifadəçilər “qara qutu” kimi işləyən sistemlərdən uzaq durmağa üstünlük verir.
Təhlükəsizlik məsələsi ən kritik mövzulardan biridir.
* İştirakçıların 43 faizi şirkətlərin süni intellekt məlumatlarını yaxşı idarə etdiyini düşünür
* 41 faizi dövlətlərə etibar edir
* 73 faizi isə süni intellektin sındırılması və ya məlumat sızması riskindən narahatdır
Bu göstəricilər istifadəçilərin həm şirkətlərə, həm də dövlət qurumlarına tam güvənmədiyini göstərir.
“EY UK&I” rəhbəri Metyu Rinqelheim bu vəziyyəti belə izah edir: süni intellekt daha avtonom hala gəldikcə etibar yalnız məlumat təhlükəsizliyi, aydın məsuliyyət və insan nəzarəti ilə təmin oluna bilər.
“Ping Identity” tərəfindən aparılan ayrıca araşdırma da oxşar problemi ortaya qoyur. Mövcud identifikasiya və icazə sistemləri insan istifadəçilər üçün qurulub, lakin artıq bu sistemlərə süni intellekt agentləri də daxil olur.
Problem ondan ibarətdir ki, bu agentlər icazələri birləşdirərək gözlənilməz yollarla sistem boşluqlarından istifadə edə bilir. Bu isə nəzarət mexanizmlərinin həmişə yetərli olmadığını göstərir.
“AND Digital” şirkətindən Riçard Bovey vəziyyəti daha sərt şəkildə qiymətləndirir: şirkətlərin 58 faizi məlumat strukturunu “xaos” kimi təsvir edir. Süni intellekt daha avtonom olduqca bu risk daha da artır.
Süni intellekt artıq işləyir və faydalıdır. Lakin əsas məsələ onun necə idarə olunmasıdır. Şirkətlər və qurumlar yalnız modelin işləməsinə deyil, onun düzgün idarə olunmasına fokuslanmalıdır. Bunun üçün üç əsas amil ön plana çıxır: güclü məlumat infrastrukturu, aydın idarəetmə qaydaları və istifadəçi güvəni.
Samir
