Azərbaycan Parlamentinin Xarici Müdaxilə və Hibrid Təhdidlərə Qarşı Müvəqqəti Komissiyası Qərbdə yerləşən ermənipərəst dairələrin Azərbaycana qarşı həyata keçirdiyi hibrid hücum kampaniyaları ilə bağlı bəyanat yayıb.
Trend həmin açıqlamanı təqdim edir.
Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi altında Azərbaycanın əldə etdiyi davamlı uğurlar və Azərbaycanla Ermənistan arasında sülh gündəliyinin həyata keçirilməsi fonunda, eləcə də BMT-nin Dünya Şəhər Forumunun (WUF13) Bakıda keçiriləcək 13-cü sessiyası ərəfəsində son zamanlar Qərb ölkələrində yerləşən ermənipərəst dairələr tərəfindən Azərbaycana qarşı hibrid təhdid elementlərindən istifadə müşahidə olunur.
Müşahidə olunan fəaliyyətin Azərbaycanda keçirilən COP29 konfransı ərəfəsində və zamanı həyata keçirilən fəaliyyətlərlə oxşarlığı, Azərbaycan Parlamentinin Xarici Müdaxilə və Hibrid Təhdidlərə Qarşı Müvəqqəti Komissiyası (komissiya) tərəfindən səlahiyyətləri daxilində araşdırma aparılmasını zəruri etdi.
O dövrdə Azərbaycana qarşı iki əsas hibrid təhdid növü geniş yayılmışdı - "Lawfare", yəni qanuni yollarla təzyiq və dezinformasiya kampaniyaları.
Komissiya bu il mayın 2-də ermənipərəst dairələr tərəfindən aparılan koordinasiyalı dezinformasiya kampaniyası ilə bağlı bəyanat yayıb. Eyni zamanda, Azərbaycan Parlamenti Azərbaycana təzyiq göstərmək istəyən Avropa Parlamentinə, Belçika Federal Parlamentinin Nümayəndələr Palatasına və Niderland Nümayəndələr Palatasına müvafiq cavablar verib, lazımi addımları atıb və qəbul edilmiş ədalətsiz və Azərbaycan əleyhinə qətnamələrə qarşı kəskin etirazını bildirib.
Komissiya ilk dəfə Belçika Federal Parlamentinin Nümayəndələr Palatası tərəfindən qəbul edilmiş və heç bir hüquqi qüvvəyə malik olmayan və məcburi olmayan qətnamənin həm layihə versiyasının (04.02.2026), həm də qəbul edilmiş versiyasının (16.04.2026) mətnlərinin müqayisəli təhlilindən sonra saxtakarlığı ifşa etdi.
Beləliklə, layihə müəllif Mişel De Maegd və digər dörd həmmüəllif tərəfindən komitəyə mülayim dildə, neytral başlıqda ("Belçikanı 2026-cı ilin may ayında Yerevanda keçiriləcək Avropa İttifaqı-Ermənistan və Avropa Siyasi Birliyi sammitlərindən Ermənistan və Azərbaycan arasında sülh prosesini gücləndirmək üçün istifadə etməyə çağıran qətnamə") təqdim olunsa da, son versiya daha radikal, Azərbaycana qarşı sərt addımlar və ölkənin daxili işlərinə müdaxilə tələbləri ilə "zənginləşdirilmiş" idi.
Bu cür taktikalardan istifadə etməkdə məqsəd qətnamə layihəsini Xarici İşlər Komitəsindən keçirmək və onu əlverişli formada plenar iclasa tövsiyə etmək idi.
Bu məsələdə şübhələri artıran digər bir fakt isə 16 apreldə keçirilən plenar iclasda baş verən proseslərlə bağlıdır. Əvvəla, Belçika parlamentinin prosedur qaydalarına əsasən, plenar iclasda səsverməyə çıxarılan bütün məsələlər (istər qətnamə, istərsə də digər sənəd) müzakirədən dərhal sonra deyil, iclasın sonunda səsverməyə çıxarılır.
Azərbaycana qarşı bu qətnamənin müzakirəsi və səsverməsinin video görüntülərindən də göründüyü kimi, müzakirələr zamanı iclas zalı demək olar ki, boş idi və 150 millət vəkilindən yalnız 30-35 nəfər iştirak edirdi. Bu, Belçika millət vəkillərinin təxminən 80%-i üçün nə qətnamə ilə bağlı edilən çıxışlar, nə də onun məzmunu vacib deyildi. Lakin həmin gün gündəmdə başqa vacib məsələlər olduğundan və səsvermədə iştirak zəruri olduğundan, zaldakı bütün millət vəkilləri (134 nəfər) avtomatik olaraq Azərbaycana qarşı qətnaməyə səs verdilər.
Bu qətnamə ilə bağlı digər diqqətəlayiq məqam isə onun açıq şəkildə "Ermənistanla münasibətlərdə Hollandiya və Lüksemburqun nümunələrinə uyğun hərəkət etməyə" çağırmasıdır. Qətnaməyə belə bir ifadənin daxil edilməsi, bir sıra Avropa İttifaqı üzv dövlətlərinin deputatlarının erməni lobbisinin təsiri altında fəaliyyət göstərərək əlaqələndirilmiş "ermənipərəst blok" yaratdıqlarını göstərir.
Faktlar göstərir ki, mərkəzi ofisi Brüsseldə yerləşən və 13 Avropa ölkəsində fəaliyyət göstərən "Avropa Erməni Ədalət və Demokratiya Federasiyası (EAFJD)" lobbi təşkilatı bu məsələdə əsas rol oynayıb, Belçika Parlamentinin Xarici İşlər Komitəsinin bir neçə üzvü ilə sıx əlaqələri olub və 2025-ci ilin aprel ayında həmin komitəyə təqdimat edib.
Mişel De Meqdinin 2019-cu ildən 2026-cı ilə qədər parlamentdəki fəaliyyətini nəzərə alsaq, onun müəllifi və ya həmmüəllifi olduğu bütün qətnamə layihələrindən yeddisi yalnız Azərbaycana qarşı idi. Bu fəaliyyət çərçivəsində o, Belçika hökumət rəsmilərinə Azərbaycan əleyhinə və ya Azərbaycandan bəhs edən məsələlərlə bağlı ümumilikdə altı yazılı sual ünvanlayıb. Plenar iclaslarda verdiyi şifahi sualların sayı üç, komitə iclaslarında isə bu cür sualların sayı 19 olub.
İstintaq müəyyən edib ki, De Maegd Ermənistan rəsmiləri və Belçikada fəaliyyət göstərən erməni lobbi qrupları, o cümlədən "EAFJD" ilə institusional əməkdaşlıqda olub. Onun sosial media və media fəaliyyətinin təhlili göstərib ki, o, tez-tez Ermənistan media orqanlarına müsahibələr verir və birmənalı şəkildə ermənipərəst mövqe nümayiş etdirir. De Maegdin ötən ilin mart ayında Ermənistan mediasına verdiyi müsahibədə verdiyi açıqlamalar parlamentarinin erməni lobbisi tərəfindən hibrid təhdid vasitəsi kimi istifadə edildiyini açıq şəkildə göstərir.
"Səsimizi ucaltmalıyıq. Azərbaycana təzyiqi bütün mümkün vasitələrlə artırmalıyıq. Mən bu məsələni Xarici İşlər Naziri və Baş nazirlə yenidən müzakirə etdim. Bu məsələ təcilidir. Bu qətnamə layihəsi məhz bu məqsədə xidmət edir. Belçika hökumətini tədbir görməyə və təsirindən istifadə etməyə çağırır. Qətnamədə Əliyev rejiminə qarşı sanksiyalar tələb olunur. Mən bu məsələdə həmişəki kimi fəal olacağam və bu mübarizədə heç vaxt təslim olmayacağam", - deyə o bildirib.
Hollandiya Nümayəndələr Palatasında Don Sederin Azərbaycana qarşı irəli sürdüyü "təklifin" sənədi ilə bağlı araşdırma bu fəaliyyətlərin arxasında erməni lobbisinin dayandığını müəyyən edib.
Əvvəla, "təkliflər" adlanan bu cür sənədlər millət vəkilləri tərəfindən yazılı şəkildə ünvanlanan və komitə iclaslarında və plenar iclaslarda müzakirə olunan istənilən məsələ üzrə səsvermə yolu ilə qəbul edilən təklif formasıdır.
16 apreldə Don Sederin səsləndirdiyi "təkliflərdən" biri Azərbaycana qarşı, digəri isə Türkiyəyə qarşı idi və Azərbaycanın adı çəkilirdi. Hollandiya hökuməti tərəfindən qondarma "erməni soyqırımı"nın tanınması ilə bağlı ikinci "təklif"lə bağlı diqqətəlayiq bir fakt odur ki, o, həmçinin Belçika Parlamentinin 16 aprel tarixli qətnaməsində olduğu kimi, digər dövlətlərin təcrübəsindən istifadə etməyi tələb edir. Əgər orada Hollandiya və Lüksemburqun təcrübələrinə istinad edilibsə, Don Sederin təklifində "zərurət yarandıqda məsləhət və ekspert dəstəyi üçün Belçika və Lüksemburqa müraciət etmək" xahiş olunur.
Onun Hollandiya Parlamentindəki anti-Azərbaycan və Türkiyə əleyhinə fəaliyyətinin, yazılı sorğularının (Qeyd: Parlament üzvü seçildiyindən bəri təqdim etdiyi ümumi sorğuların 12-si anti-Azərbaycan və Türkiyə əleyhinə olub), sosial media və media paylaşımlarının təhlili göstərir ki, o, "Niderland Erməni Təşkilatları Federasiyası (FAON)" lobbi təşkilatı ilə sıx əməkdaşlıq çərçivəsində belçikalı həmkarları kimi Azərbaycana qarşı hibrid təhdid vasitəsi kimi də istifadə olunur. Hollandiya Parlamentinin rəsmi saytında 28 yanvar 2024-cü ildə "Niderland Erməni Fondu"ndan hədiyyə olaraq iki konsert bileti qəbul etdiyi göstərilir.
