Ermənistanı Türkiyənin enerji şəbəkəsinə qoşmaq ideyası yeni deyil, lakin hələlik nəzəri səviyyədədir, çünki onu həyata keçirmək üçün çoxsaylı çətinliklərin öhdəsindən gəlmək lazımdır.
Bunu erməni politoloq və enerji təhlükəsizliyi üzrə ekspert Vahe Davtyan bildirib.
Baş nazir Nikol Paşinyan daha əvvəl Ermənistanın enerji sisteminin Türkiyə və Azərbaycana qoşulmasının faydalı olacağını bildirmişdi. O, Ermənistanın daha böyük ixrac bazarlarına çıxış üçün Azərbaycanın şəbəkələrindən istifadə edə biləcəyini iddia etmişdi. Bu halda, Ermənistan ən azı tranzit gəlirləri əldə edəcəkdi. Vahe Davtyan qeyd edib ki, Türkiyə ilə danışıqlar artıq 2008-2009-cu illərin "futbol diplomatiyası" dövründə başlamışdı və hətta Belçikanın elektrik paylama şirkəti UNIT də bu danışıqlara cəlb olunmuşdu. Müzakirə Gümri-Qars dəmir yolu boyunca elektrik xətti ilə bağlı idi: “Bu məsələyə strateji kontekstdə baxılarkən, Türkiyənin enerji inkişaf proqramlarına diqqət yetirməyə dəyər. Türkiyənin uzunmüddətli enerji təhlükəsizliyi doktrinası var və bu doktrinada açıq şəkildə bildirilir ki, 2030-cu ilə qədər ölkə elektrik enerjisi təchizatı və tələbatı baxımından tamamilə özünü təmin edəcək və 2035-ci ilə qədər onu aktiv şəkildə ixrac etməyə başlayacaq. Məhz bu strategiya çərçivəsində Türkiyə Akkuyu və Sinop nüvə elektrik stansiyaları da daxil olmaqla bir sıra infrastruktur obyektləri inşa edir”. O, həmçinin əlavə edib ki, Türkiyədə təxminən 700 su elektrik stansiyası var və bu da onu dünyanın ilk on ölkəsi arasında yerləşdirir.
Enerji təhlükəsizliyi üzrə ekspertin fikrincə, əgər Ermənistan və Türkiyənin enerji sistemləri birləşdirilərsə və Ermənistan hakimiyyəti mövcud “Metsamor” atom elektrik stansiyasını dayandırmağı və ya böyük nüvə elektrik stansiyasından imtina edib əvəzinə modul tipli reaktor tikməyi seçərsə, o zaman Ankaranın enerji ekspansionist məqsədləri nəzərə alınmaqla, ölkəmiz çox güman ki, Türkiyədən elektrik enerjisi idxal etməyə başlayacaq: “Əgər Türkiyə ilə enerji əməkdaşlığını davam etdirir və enerji sistemlərimizi sinxronlaşdırırıqsa, unutmamalıyıq ki, Azərbaycanla əlaqə qurmaqdan da danışırıq. Bəli, enerji bazarımız liberallaşdırılıb və hökumətdən lisenziyalar alıb elektrik enerjisi idxal edən şirkətlər var, amma nəticədə Ermənistan sonda idxalçı ölkəyə çevrilə bilər”. Davtyanın sözlərinə görə, bu, bəzi istehlakçı qrupları üçün faydalı ola bilər, lakin bu məsələyə strateji və milli təhlükəsizlik baxımından yanaşsaq, risklər daha çox göz qabağındadır. Ermənistan elektrik şəbəkəsinin üçüncü tərəfin idarəetmə şirkətinə verilməsi məsələsinə toxunan Davtyan, Türkiyənin bu şəbəkələri idarə edəcəyi ilə bağlı narahatlıqları istisna etməyib.
Ramil QULİYEV
