Karnegi Fondu rus strategiyasının güclü və zəif tərəflərini araşdıran məqalələr toplusunu dərc edib, ekspertlər Moskvanın qitədəki nüfuzunun həddini qiymətləndirib…
Poliqon xəbər verir ki, Beynəlxalq Sülh Fondunun Karnegi fondu (Carnegie Endowment for International Peace) Rusiyanın Afrikadakı rolu, onun təsir dairəsi və bu təsirin məhdudiyyətləri ilə bağlı ekspert məqalələrindən ibarət toplu nəşr edib.
Vaşinqtonda və Kapitoli təpəsinin dəhlizlərində Rusiyanın Afrikadakı fəaliyyəti çox vaxt qütbləşdirici, hətta karikatura xarakterli şəkildə təsvir edilir. Bir tərəfdən Moskva güclü, niyyətləri pis olan oyunçu kimi təqdim olunur, onun hərəkətlərinə qarşı bir çox cəbhədə cavab vermək tələb olunur. Digər tərəfdən isə onu bəzən zəif “kağız pələng” adlandıraraq, ona qarşı mübarizəyə ciddi resurslar sərf etməyə dəyməz hesab edirlər.
Rusiya on ildən çox əvvəl Afrikada nüfuzunu genişləndirməyə başlayandan bəri siyasi qeyri-sabitlik və rejimlərin zəifliyindən istifadə edərək öz təsirini tez və ucuz şəkildə artırır. 2018-ci ildə Moskva Mərkəzi Afrika Respublikasında mühasirəyə alınmış Faustin Arcanj Tuadera rejimini dəstəkləmək üçün muzdlular və silah göndərməklə Qərbi şoka salıb.
Bu topluda Priyal Sinqin məqaləsində qeyd edilir ki, Rusiya bu yaxınlarda Səheldə də eyni taktikanı tətbiq edib. 2020-ci ildən etibarən siyasi sarsıntılar, üsyan hərəkatları və Fransanın rəhbərlik etdiyi təhlükəsizlik səylərinin guya uğursuzluğu Burkina-Faso, Mali və Nigerdə Rusiyanın Franı üstün tərəfdaş mövqeyindən sıxışdırıb çıxarması üçün münbit zəmin yaradıb.
Kreml strateqinin bu ölkələri, hamısı dənizə çıxışı olmayan və BMT-nin İnkişaf İndeksində son onluqda yerləşən dövlətləri, əsas prioritet kimi müəyyən edəcəyi şübhəlidir. Lakin Moskvanın fəallığında böyük planlardan az olmayaraq qeyri-sabitlik və opportunizm də mühüm rol oynayır. Topludakı məqalələrin göstərdiyi kimi, Rusiyanın ümumi alət dəstəyi bir sıra digər xarici oyunçuların, xüsusən də iqtisadi güc baxımından imkanları ilə müqayisə oluna bilməz.
Bunun əvəzi olaraq Rusiya özünün sağ qalmasından narahat olan rejimləri cəlb edən çevik təhlükəsizlik təklifləri hazırlayıb və təkmilləşdirib. Muzdlular, silahlar və media əməliyyatları təqdim olunur, çox vaxt təbii ehtiyatlarla bağlı qeyri-şəffaf sövdələşmələr müqabilində və Qərbin qoyacağı şərtlər olmadan.
Rusiya Səheldəki mövqeyini gücləndirmək üçün qeyri-sabitlikdən istifadə etsə də, indi miras aldığı mürəkkəb və getdikcə güclənən üsyan hərəkatının öhdəsindən gəlməkdə aciz qalır. Hanna Rey Armstronq Malidə Rusiyanın fəaliyyətinə həsr olunmuş məqaləsində iddia edir ki, Moskva Fransanın səhvlərini təkrarlayır, şiddətin kök səbəblərini aradan qaldırmağa yönəlmiş siyasi strategiya olmadan sərt hərbi tədbirlərə üstünlük verir.
Rusiyanın üzləşdiyi çətinliklərin onun Burkina-Faso, Mali və Niger hökumətləri ilə münasibətlərinə təsir edib-etməyəcəyi sualı açıq qalır. Ezekiel bu hökumətlərin hazırkı vəziyyətdən razı qaldığı qənaətinə gəlir, lakin xəbərdarlıq edir ki, xüsusilə də təhlükəsizlik və iqtisadiyyat sahəsində davam edən problemlər nəzərə alınarsa, Rusiya, ehtimal ki, artıq bölgədə öz təsirinin pik nöqtəsinə çatıb.
Poliqon.info
