Məşhur Məmmədov,
Milli Məclisin deputatı
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin Antalya Diplomatiya Forumunda iştirakı ölkəmizin beynəlxalq siyasətdə artan rolunun və çevik diplomatik xəttinin növbəti təzahürü kimi qiymətləndirilməlidir. Rəcəb Tayyib Ərdoğanın dəvəti ilə baş tutan bu səfər yalnız protokol xarakteri daşımır, həm də regionda və daha geniş coğrafiyada geosiyasi balansların yenidən formalaşdığı bir dövrdə Azərbaycanın mövqelərini daha da möhkəmləndirən strateji platformaya çevrilir.
Forum çərçivəsində keçirilən görüşlər Azərbaycanın çoxtərəfli diplomatiyasının praktik nəticələrini nümayiş etdirir. Xüsusilə Suriyanın keçid dövrü Prezidenti Əhməd Əl Şaraa ilə aparılan müzakirələr Yaxın Şərqdə yeni reallıqlar fonunda Azərbaycanın konstruktiv tərəfdaş kimi çıxış etdiyini göstərir. Enerji əməkdaşlığı, o cümlədən Azərbaycan qazının Türkiyə üzərindən Suriyaya nəqli perspektivi yalnız iqtisadi deyil, həm də siyasi sabitliyə xidmət edən mühüm təşəbbüs kimi diqqət çəkir. Bu, Azərbaycanın enerji diplomatiyasının coğrafiyasını genişləndirməklə yanaşı, münaqişədən çıxan ölkələrin bərpasında rolunu artırır.
Şimali Kipr Türk Cümhuriyyətinin Prezidenti Tufan Erhürman ilə görüş isə Türk dünyasında həmrəyliyin dərinləşməsi baxımından əhəmiyyətlidir. Azərbaycanın bu istiqamətdə ardıcıl siyasəti, xüsusilə Türk Dövlətləri Təşkilatı çərçivəsində əməkdaşlığın genişləndirilməsi təşəbbüsləri regional inteqrasiyanın güclənməsinə xidmət edir. Şimali Kiprin müşahidəçi statusunun önə çəkilməsi, eyni zamanda parlamentlərarası əməkdaşlığın inkişafı ortaq siyasi iradənin göstəricisidir.
Moldova Prezidenti Maya Sandu ilə keçirilən görüş Avropa istiqamətində enerji və iqtisadi əməkdaşlıq imkanlarının geniş olduğunu bir daha təsdiqləyir. Azərbaycanın Avropanın enerji təhlükəsizliyində artan rolu, xüsusilə enerji çatışmazlığı yaşayan ölkələr üçün etibarlı tərəfdaş kimi çıxış etməsi strateji üstünlük yaradır. Bu kontekstdə Bakı yalnız enerji ixracatçısı deyil, həm də sabitlik və etibarlılıq mənbəyi kimi qəbul olunur.
Pakistanın Baş naziri Məhəmməd Şahbaz Şərif ilə təmaslar isə Azərbaycan-Pakistan strateji tərəfdaşlığının daha da möhkəmləndiyini göstərir. Bu münasibətlər siyasi dəstək, təhlükəsizlik və iqtisadi əməkdaşlıq müstəvisində geniş potensiala malikdir.
Forumun ümumi konteksti də xüsusi diqqətə layiqdir. Qlobal qeyri-müəyyənliklərin artdığı, geosiyasi gərginliklərin dərinləşdiyi bir dövrdə belə platformalar dövlətlər arasında dialoq və koordinasiyanın gücləndirilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Hakan Fidan və Rəcəb Tayyib Ərdoğanın çıxışlarında da vurğulandığı kimi, regionda sülh və əməkdaşlıq təşəbbüsləri, o cümlədən Ermənistanla normallaşma prosesinin Azərbaycanla uzlaşdırılmış şəkildə aparılması bölgədə uzunmüddətli sabitliyə hesablanıb.
Bütün bunların fonunda Azərbaycanın xarici siyasət kursunun əsas xüsusiyyətləri aydın görünür: praqmatizm, çoxtərəfli əməkdaşlıq, enerji diplomatiyası və regional liderlik ambisiyası. Antalya Forumu isə bu siyasətin təqdim olunduğu və yeni tərəfdaşlıqların əsasının qoyulduğu mühüm beynəlxalq platforma kimi çıxış edir.
Nəticə etibarilə, Prezident İlham Əliyevin Antalya səfəri bir daha göstərdi ki, Azərbaycan dəyişən dünya nizamında yalnız müşahidəçi deyil, həm də aktiv oyunçu kimi çıxış edir və beynəlxalq münasibətlər sistemində öz mövqeyini ardıcıl şəkildə gücləndirir.
