Hərbi münaqişələr dünyada daha 30 milyon insanı aclıq fəlakətinə sürükləyə bilər.
Hafta.az xəbər verir ki, BMT-nin bu xəbərdarlığı Beynəlxalq Valyuta Fondu (BVF) və Dünya Bankı Qrupunun çərşənbə günü keçirilən illik yaz görüşləri zamanı səsləndirilib.
Tədbirdə qeyd olunub ki, Yaxın Şərq münaqişəsinin iqtisadi şok dalğaları, idxaldan asılı olan Karib ölkələrindən tutmuş Sakit okeandakı ada dövlətlərinə qədər regionun hüdudlarından kənara çıxır. Burada neft qiymətlərinin kəskin artması ərzaq və digər zəruri məhsulların qiymətinə mənfi təsir göstərir, aşağıgəlirli ailələrə daha ağır zərbə vurur.
BMT-nin təhlilinə görə, hərbi eskalasiya dünyada 30 milyondan çox insanı yoxsulluğa sürükləyə və illərlə davam edən inkişaf məqsədlərini puça çıxara bilər. Bu, BMT ticarət agentliyi (UNCTAD) tərəfindən dəstəklənən və üzv dövlətlərin təşəbbüsü olan Borcalan Ölkələr Platformasının yaradılmasını xüsusilə aktual edir. Həll etmək üçün nəzərdə tutulan problem illərdir ortaya çıxır və son on ildə inkişaf etməkdə olan ölkələr üçün borcların ödənilməsi xərcləri artmaqda davam edir. Ən az inkişaf etmiş ölkələr gəlirlərinin təxminən dörddəbirini xarici kreditorlara ödəyir və 3,4 milyard insanın yaşadığı 54 ölkə hazırda səhiyyə və ya təhsilə nisbətən daha çox vəsaiti borcların faizlərinə xərcləyir. 2024-cü ildə inkişaf etməkdə olan ölkələrin kollektiv xarici borc yükü 11,7 trilyon dollara çatıb.
Diqqətə çatdırılıb ki, inkişafın və borclanmanın müxtəlif mərhələlərində hər ölçüdə borc alan ölkələr üçün açıq olan Platforma onlara biliklərini bölüşməyə və kollektiv səslərini gücləndirməyə imkan verəcək. Bu, həmçinin borc problemlərinə reaksiya vermək qabiliyyətlərini gücləndirəcək.
Çərşənbə günü Vaşinqtonda qrupun yaradılması ilə bağlı keçirilən tədbirdə BMT-nin Baş katibi Antonio Quterreş bu təşəbbüsü Paris Klubu, London Klubu və Beynəlxalq Maliyyə İnstitutu kimi kreditor ölkələr üçün uzun müddətdir mövcud olan qruplarla müqayisə edilə bilən qlobal maliyyələşdirmədə irəliləyiş” kimi xarakterizə edib. O qeyd edib ki, borcalanların öz borc səviyyələri ilə bağlı müzakirələrdən kənarda qalması və orta hesabla inkişaf etmiş iqtisadiyyatların üzləşdiyi faiz dərəcələrindən iki dəfədən çox yüksək faiz dərəcələri ödəmələri müşahidə olunur. Baş katibin sözlərinə görə, bu, inkişaf etməkdə olan ölkələri ehtiyac duyduqları maliyyələşdirməyə çıxışda açıq şəkildə əlverişsiz vəziyyətdə qoyur.
BMT-nin Baş katibi Yaxın Şərqdəki müharibənin yaratdığı böhran vəziyyətinə də toxunub və qeyd edib ki, bu, yanacaq qiymətləri ilə yanaşı, xammalın bahalaşmasına və gərgin təchizat zəncirlərinə gətirib çıxarır. Onun sözlərinə görə, Platforma borcalan ölkələrə borcların restrukturizasiyası haqqında ixtisaslaşmış bilikləri bölüşməyə kömək edəcək; onlara kreditorlar ilə bərabər şərtlərlə əlaqə qurmaq üçün vasitələr verəcək, aydın bazar siqnalı göndərəcək, potensial olaraq borclanma xərclərini azaldacaq və yoxsul ölkələri gələcək müzakirələrin mərkəzinə qoyacaq. “İnkişaf etməkdə olan ölkələr yüksələn iqtisadi aktorlardır və qlobal idarəetmə buna uyğunlaşmalıdır”, - deyə o vurğulayıb.
