ABŞ-ın müttəfiq ölkələri İrana qarşı müharibə fonunda getdikcə daha mürəkkəb siyasi və iqtisadi vəziyyətlə üzləşirlər. Bu ölkələr hərbi əməliyyatlara qoşulmağı planlaşdırmasalar da, münaqişənin nəticələri artıq onların iqtisadiyyatına və daxili siyasətinə təsir göstərir.
HİT.az xəbər verir ki, bu barədə CNN yazır.
Siyasi təzyiq və müttəfiqlərlə gərginlik
ABŞ prezidenti Donald Tramp hərbi kampaniyanı dəstəkləməkdən imtina edən tərəfdaşlara siyasi təzyiq göstərir. Bu isə Vaşinqtonla müttəfiqlər arasında münasibətlərdə gərginliyi artırır. Müttəfiq ölkələr isə getdikcə ABŞ mövqeyindən uzaqlaşmağa çalışır.
Avropa liderləri Trampın tənqidi və müharibəyə qarşı çıxan seçicilərin daxili təzyiqi arasında qalır. İtaliyanın baş naziri Corciya Meloni və Böyük Britaniyanın baş naziri Kier Starmer münaqişənin yaratdığı, xüsusilə enerji qiymətlərinin artması kimi iqtisadi nəticələr səbəbilə siyasi çətinliklərlə üzləşirlər.
Beynəlxalq Valyuta Fondunun (BVF) qiymətləndirməsinə görə, münaqişə dərinləşərsə, qlobal iqtisadi artım 2,5 faizə qədər zəifləyə bilər. Ən böyük zərbə Yaxın Şərqdən neft və qaz idxalından asılı olan ölkələrə dəyəcək.
Böyük Britaniyada iqtisadi artımın 2026-cı ildə 0,8 faizə qədər enə biləcəyi, Yaponiyanın isə enerji asılılığı və nəqliyyat xərclərinin artması səbəbilə təzyiq altında olduğu bildirilir.
Alyanslarda gərginlik və NATO-nun gələcəyi
Analitiklər bildirirlər ki, müharibə ABŞ və onun müttəfiqləri arasındakı fikir ayrılıqlarını dərinləşdirib və NATO-nun sabitliyi ilə bağlı sualları artırıb. Tramp administrasiyasının birtərəfli güc tətbiqi və müttəfiqlərin tənqidi transatlantik birliyə əlavə risklər yaradır.
Münaqişə bir çox ölkədə daxili siyasətə də təsir göstərir. Hökumətlər ABŞ-ı dəstəkləmək və müharibəyə qarşı olan seçici əhval-ruhiyyəsi arasında balans saxlamağa məcbur qalır. Ekspertlərin fikrincə, bu vəziyyət hökumətlərin mövqeyini zəiflədə və Avropada siyasi prosesləri dəyişə bilər.
Bununla belə, artan tənqidlərə baxmayaraq, ABŞ-ın müttəfiqləri Vaşinqtondan tam şəkildə uzaqlaşmaq üçün yetərli resurslara malik deyil və bu da onları ABŞ siyasətindən asılı vəziyyətdə saxlayır.
Samir
