ABŞ-ın ittifaqdan çıxması halında Aİ-nin mövcud NATO hərbi strukturlarından istifadə edərək özünü müdafiə edə bilməsini təmin etmək üçün hazırlanmış ehtiyat planı ilə bağlı Avropada müzakirələr intensivləşib. Oxuməni.az xəbər verir ki, bu barədə "The Wall Street Journal" (WSJ) qəzeti bir neçə mənbəyə istinadən məlumat verib.
WSJ-nin həmsöhbətlərinin sözlərinə görə, bu planlar qapalı müzakirələr və naharlar zamanı qeyri-rəsmi şəkildə irəliləyir və mövcud alyansa rəqabət yaratmaq məqsədi daşımır.
Müzakirələri tətikləyən əsas amil Almaniyanın mövqeyindəki dəyişiklik olub. Əvvəllər Berlin, Fransa tərəfindən irəli sürülən Avropanın daha böyük müdafiə müstəqilliyi ideyasına müqavimət göstərir və ABŞ-ı əsas təhlükəsizlik təminatçısı kimi saxlamağı üstün tuturdu. Lakin 2025-ci ilin may ayında Fridrix Merz kansler olarkən Almaniya ABŞ-ın müttəfiq kimi etibarlılığına şübhə ilə yanaşmağa başlayıb.
WSJ mənbələrinin bildirdiyinə görə, Merz, Trampın Ukraynaya dəstəyi dayandırmağa hazır olduğuna qənaət gətirərək mövqeyini yenidən nəzərdən keçirməyə başlayıb. O, Trampın müharibədə qurbanı və təcavüzkarı qarışdırdığı və ABŞ-ın NATO daxilindəki siyasətində artıq aydın dəyər istiqamətlərinin olmadığı barədə narahat idi.
ABŞ-ın ehtiyat planları üzərində işləyən bəzi rəsmilər bu layihəni "Avropa NATO-su" adlandırırlar. Onlar, “The Wall Street Journal”-ın yazdığına görə, alyansda daha çox avropalını komanda-qərargah vəzifələrinə cəlb etməyi və ABŞ-ın hərbi aktivlərini özləri ilə tamamlamağı hədəfləyirlər.
Praktik məsələlər isə, amerikalı hərbçilər geri çəkilsə, NATO-nun hava və raketdən müdafiə sistemlərini, Polşa və Baltikyanı ölkələrə qüvvələrin köçürülməsi dəhlizlərini, logistikiyanı və böyük regional təlimləri kimin idarə edəcəyi ilə bağlıdır. Həmçinin, rəsmilər nüvə qalxanının etibarlılığını qorumağa çalışırlar – hətta ABŞ Avropadan qoşunlarını çəksə belə.
WSJ qeyd edir ki, bu planları həyata keçirmək çətin olacaq, çünki NATO-nun Avropadakı Birləşmiş Qüvvələrinin Ali Baş Komandanı vəzifəsi ənənəvi olaraq ABŞ nümayəndəsi tərəfindən tutulur və Vaşinqton bundan imtina etmək niyyətində deyil.
Almaz Həsənli
