Hörmüz boğazında artan təhlükəsizlik riskləri və gəmi trafikində pozuntular beynəlxalq gəmiçilik şirkətlərini yeni marşrutlar axtarmağa məcbur edir. Qlobal təchizat zəncirində strateji yanacaq və logistika mərkəzlərinə çevrilən Afrika limanlarında artan tıxaclar yaşanır.
Hafta.az yazır ki, ABŞ ilə İran arasındakı geosiyasi gərginlik dünyanın ən vacib enerji dəhlizlərindən biri olan Hörmüz boğazında dəniz nəqliyyatını pozub. Bölgədəki münaqişə riski qlobal gəmiçilik şirkətlərini gəmiçilik marşrutlarını yenidən formalaşdırmağa və daha təhlükəsiz alternativlər axtarmağa sövq edib. Bu dəyişiklik Afrika limanlarının beynəlxalq ticarətin təchizat zəncirindəki rolunu sürətlə gücləndirir.
ABŞ-ın Hörmüz boğazına nəzarəti ələ keçirmək üçün həyata keçirdiyi əməliyyat və bölgədəki təhlükəsizlik narahatlıqları neft tankerlərinin və yük gəmilərinin boğazdan keçməsini məhdudlaşdırıb. Bölgədə elan edilən atəşkəsə baxmayaraq, Hörmüz boğazında gəmi trafiki normal səviyyədən aşağı olaraq qalır. Yüzlərlə gəminin ərazidə gözləmə vəziyyətində olduğu və ya ehtiyatla hərəkət etdiyi bildirilir.
Gəmiçilik marşrutları gərginlik zonalarından uzaqlaşdıqca, Afrika limanları strateji yanacaqdoldurma mərkəzləri kimi ortaya çıxır. Bu transformasiyanın mərkəzində mart ayında yanacaqdoldurma fəaliyyətində 42 faiz artım müşahidə olunan Mavrikidəki Port Luis dayanır. Münaqişələrin kəskinləşməsindən əvvəl limanda dayanan gəmilərin sayı 207 idi və sürətlə 294-ə yüksəlib.
Gəmi trafikindəki bu artım yanacağa tələbata birbaşa təsir edib. Port Luisdə yanacağa tələbat eyni dövrdə təxminən 69680 tondan 109708 tona yüksəlib. Oxşar aktivlik Namibiyada da müşahidə olunur, Walvis Bay limanında yanacaqdoldurma üçün dayanan gəmilərin sayında əhəmiyyətli dərəcədə artım müşahidə olunur.
Qlobal ticarətdəki bu qəfil dəyişikliyə uyğunlaşmaq istəyən digər Afrika ölkələri də liman infrastrukturunu təkmilləşdirmək üçün səylərini sürətləndiriblər. Qvineya körfəzində strateji mövqeyi və dərin sualtı gəmiləri qəbul etmək qabiliyyəti ilə Toqodakı Lome limanı yönləndirilmiş gəmiçilik şəbəkələrində güclü alternativ kimi mövqe tutur.
Dəyişən risklərə cavab olaraq gəmiçilik şirkətlərinin bu sürətli hərəkətləri beynəlxalq dəniz nəqliyyatında yeni bir dövrün başlanğıcını qeyd edir. Şirkətlər geosiyasi maneələrdən qaçmaq üçün daha uzun və daha bahalı olsalar belə, daha təhlükəsiz marşrutlara üstünlük verməyə davam edirlər.
