Enerji və nəqliyyat dəhlizləri regional inteqrasiyanın strateji sütunlarıdır
Prezident İlham Əliyevin aprelin 6-da Tbilisidə səsləndirdiyi fikirlər Azərbaycan–Gürcüstan əməkdaşlığının ən mühüm istiqamətlərindən biri olan enerji və nəqliyyat sahələrinin strateji əhəmiyyətini bir daha aydın şəkildə ortaya qoydu. Bu sahələr artıq təkcə iki ölkənin maraqlarına deyil, geniş coğrafiyada yerləşən dövlətlərin enerji və logistika təhlükəsizliyinə xidmət edir. Azərbaycanın bu gün 16 ölkəyə qaz ixrac etməsi ölkənin beynəlxalq enerji bazarındakı rolunu açıq şəkildə göstərir. Bu ixracın başlanğıc nöqtəsinin məhz Gürcüstan olması isə iki ölkə arasında formalaşmış sıx və etibarlı əməkdaşlığın göstəricisidir. Gürcüstan bu prosesdə tranzit ölkə kimi çıxış edərək Avropanın enerji təhlükəsizliyində mühüm rol oynayır.
Bakı-Tbilisi-Ceyhan neft kəmərinin artıq 20 ildən çoxdur ki, uğurla fəaliyyət göstərməsi regionda yaradılmış enerji infrastrukturunun dayanıqlığını və etibarlılığını sübut edir. Bu layihə təkcə iqtisadi deyil, həm də geosiyasi baxımdan böyük əhəmiyyət kəsb edir. Ardınca reallaşdırılan Cənub Qaz Dəhlizi isə bu infrastrukturu daha da genişləndirərək Azərbaycanı Avropanın əsas enerji tərəfdaşlarından birinə çevirib.
Enerji layihələri ilə paralel olaraq nəqliyyat dəhlizlərinin inkişafı da xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Orta Dəhlizin Azərbaycan və Gürcüstan üzərindən keçməsi bu ölkələri Avrasiya məkanında mühüm logistika mərkəzinə çevirir. Bu marşrut Şərqlə Qərb arasında ən qısa və səmərəli əlaqə xətti kimi çıxış edir. Hazırda nəqliyyat dəhlizlərinin genişləndirilməsi istiqamətində aparılan işlər bu potensialın daha da artırılmasına yönəlib. İnfrastrukturun modernləşdirilməsi, yükdaşıma imkanlarının genişləndirilməsi və yeni logistik həllərin tətbiqi regionun tranzit imkanlarını əhəmiyyətli dərəcədə artırır.
Bütün bu layihələrin arxasında isə güclü siyasi iradə və strateji baxış dayanır. Azərbaycan və Gürcüstanın birgə təşəbbüsləri göstərir ki, qarşılıqlı etimada əsaslanan əməkdaşlıq modeli böyük regional layihələrin uğurla həyata keçirilməsinə imkan yaradır. Bu, həm də digər ölkələr üçün nümunəvi təcrübə kimi çıxış edir. Eyni zamanda, enerji və nəqliyyat layihələri regionda iqtisadi inteqrasiyanı gücləndirir, ölkələr arasında qarşılıqlı asılılığı artırır və sabitliyin möhkəmlənməsinə xidmət edir. Bu baxımdan, həyata keçirilən təşəbbüslər yalnız iqtisadi deyil, həm də təhlükəsizlik və siyasi sabitlik baxımından strateji əhəmiyyət daşıyır. Nəticə etibarilə, enerji və nəqliyyat dəhlizləri Azərbaycan–Gürcüstan münasibətlərinin əsas dayaqlarından biridir. Bu əməkdaşlıq modeli regionun gələcək inkişafının əsas istiqamətlərini müəyyən edir və Cənubi Qafqazı qlobal iqtisadi xəritədə mühüm mərkəzlərdən birinə çevirir.
Rüstəm Nağıyev,
YAP Gədəbəy rayon təşkilatının sədri