Müəllif: Gülnar Əhmədli, Banco.az
Son dövrlərdə əmək bazarında tez-tez gündəmə gələn “toksik iş mühiti” anlayışı işçilərin həm psixoloji, həm də fiziki sağlamlığı üçün ciddi risklər yaradır. Mütəxəssislər bildirir ki, bu cür mühitlər yalnız iş performansına deyil, ümumi həyat keyfiyyətinə də mənfi təsir göstərir.
Banco.az xəbər verir ki, toksik iş mühiti dedikdə, işçinin özünü davamlı stress altında, dəyərsiz və narahat hiss etdiyi bir iş atmosferi nəzərdə tutulur. Belə mühitlərdə neqativ davranışlar, sağlam olmayan rəqabət, zorakılıq, ayrı-seçkilik və qeyri-konstruktiv tənqid halları geniş yayılır.
Müşahidələrə görə, bu tip iş yerlərində tez-tez aşağıdakı problemlərlə qarşılaşmaq mümkündür:
- Aqressiv və təhdidedici davranışlar
- Qeybət və güvənsizlik mühiti
- Həddindən artıq nəzarət (mikro-idarəetmə)
- Əsassız tənqid və davamlı təzyiq
- Real olmayan iş yükü və qeyri-sabit iş qrafiki
Ekspertlər qeyd edir ki, toksik mühit yalnız fərdi münasibətlərdən qaynaqlanmır, bəzən bu, birbaşa şirkət mədəniyyətinin nəticəsi olur. Belə hallarda işçilər daim gərgin olur, səhv etməkdən çəkinir və özlərini təhlükə altında hiss edirlər.
Araşdırmalar göstərir ki, insanlar günlərinin böyük hissəsini işdə keçirdiyi üçün bu cür mühit uzunmüddətli psixoloji problemlərə səbəb ola bilər. Toksik iş mühitinin mümkün nəticələri arasında aşağıdakılar yer alır:
- Yüksək stress və tükənmişlik
- Yuxu problemləri
- Depressiya və narahatlıq
- Motivasiya itkisi
Bundan əlavə, toksik mühitlər yalnız fərdlərə deyil, təşkilatlara da zərər verir. Komanda daxilində parçalanma, məhsuldarlığın azalması və yaradıcılığın zəifləməsi kimi hallar bu tip iş mühitlərində tez-tez müşahidə olunur.
Mütəxəssislərin fikrincə, əgər problem konkret şəxslərlə bağlıdırsa, rəhbərliklə açıq ünsiyyət qurmaq faydalı ola bilər. Lakin toksiklik ümumi iş mühitindən qaynaqlanırsa, iş yerini dəyişmək daha sağlam seçim kimi qiymətləndirilir.
Son olaraq qeyd edək ki, iş mühitində davamlı qorxu, təzyiq və neqativlik hökm sürürsə, bu, toksik iş mühitinin əsas əlamətlərindən biri hesab olunur. Belə hallarda mütəxəssislər maddi deyil, psixoloji sağlamlığın qorunmasını prioritet hesab etməyi tövsiyə edir.
Bizi sosial şəbəkələrdən izləyin!!
