Səudiyyə Ərəbistanının Ankaradakı səfiri Fəhad bin Əsəd bin Əbdülkərim Əbu əl-Nəsr bildirib ki, ölkəsi ilə Türkiyə arasındakı münasibətlər son zamanlar strateji impuls qazanıb, liderlik səviyyəsində qarşılıqlı səfərlər və ortaq baxışlar sayəsində güclənib. Diplomat AA-ya müsahibəsində əsasən Türkiyə ilə Səudiyyə Ərəbistanı arasındakı ikitərəfli münasibətlərə diqqət yetirib.
Hafta.az yazır ki, diplomat indiki hərbi-siyasi qarışıqlıq fonunda Krallığın regional məsələlərə yanaşmasının ardıcıl hədəfə əsaslandığını deyib. Bu isə sabitliyin dəstəklənməsi, böhranların yayılmasının qarşısının alınması, siyasi və diplomatik həllərə üstünlük verilməsidir. Onun fikrincə, bu yanaşma regionun təhlükəsizliyi və rifahının yalnız dialoq, dövlətlərin suverenliyinə hörmət və böhranların fundamental həllər vasitəsilə həll edilə biləcəyi inancına əsaslanır. Bu, xalqların maraqlarını qoruyur və daha da gərginləşmənin qarşısını alır.
“Bu kontekstdə qardaş ölkəmiz Türkiyə ilə əməkdaşlıq regional inkişaflar qarşısında koordinasiya və məsləhətləşmələrin vacibliyini ortaq bir şəkildə anlamağa əsaslanır. Siyasi əlaqələrin intensivləşdirilməsi, regional böhranlar barədə fikir mübadiləsi və gərginliyin azaldılması üçün diplomatik həll yollarının dəstəklənməsi bu əməkdaşlığın əsas elementlərini təşkil edir. Krallıq bu münasibətləri hər iki ölkənin maraqlarına xidmət edən və regionun təhlükəsizliyini və rifahını gücləndirən şəkildə daha geniş üfüqlərə genişləndirmək əzmindədir” deyən səfir İranın ölkəsini hədəf alan hava hücumlarına münasibət də bildirib.
Dipolomat qeyd edib ki, Krallığın bu məsələdəki mövqeyi aydın və qətiyyətlidir. Səudiyyə Ərəbistanı özünü, Körfəz ölkələrini və İordaniyanı hədəf alan bu ədalətsiz İran hücumlarını qətiyyətlə pisləyir, onları dövlət suverenliyinin qəbuledilməz pozulması və regionun təhlükəsizliyinə və sabitliyinə birbaşa təhdid hesab edir. Krallıq bu hücumların Tehran tərəfindən hər hansı formada əsaslandırılmasını rədd edir, rəsmi olaraq hava məkanının və ya ərazisinin İrana qarşı hər hansı bir hücum üçün istifadəsinə icazə verməyəcəyini bildirib, buna görə də bu cür iddialar tamamilə qəbuledilməzdir.
“Buna baxmayaraq, Krallıq son dərəcə müdriklik və ehtiyatla hərəkət etməyə davam edir. Türkiyə və digər ölkələrlə əlaqələndirilmiş şəkildə gərginliyin azaldılması səylərini dəstəkləməyə və müharibənin dayandırılmasına və regional sabitliyin bərpasına töhfə verməyə davam edir. Birgə bəyanatlarda vurğulandığı kimi, gərginliyi artıracaq addımlardan çəkinməli və sabitliyin qorunması üçün beynəlxalq səylərin gücləndirilməli olduğu bildirilir. Eynilə, Krallıq qardaş Türkiyə Respublikasına qarşı son İran hücumları ilə bağlı mövqeyini açıq şəkildə bildirib, rəsmi olaraq İranın Türkiyəni hədəf almaq cəhdlərini qətiyyətlə pislədiyini bəyanlayıb. Bu, Türkiyənin təhlükəsizliyinə və suverenliyinə qarşı hər hansı bir təhdidin rədd edildiyinin açıq bir göstəricisidir. Bu əsassız hücumlar bölgədə davam edən müharibənin tərəfi olmayan ölkələri hədəf alır, mülki əraziləri və infrastrukturu, enerji obyektlərini və yaşayış məntəqələrini hədəf alaraq vətəndaşların və sakinlərin maraqlarına birbaşa təsir göstərir. Bu kontekstdə Krallıq bu hücumların dərhal dayandırılmasını, gərginliyin daha da artmasının qarşısının alınmasını, beynəlxalq hüquqa və mehriban qonşuluq prinsiplərinə hörmət edilməsini tələb edir; beləliklə, bölgənin təhlükəsizliyini və sabitliyini qorumağı hədəfləyir” deyib səfir.
Səudiyyə Ərəbistanı səfiri qeyd edib ki, Krallıq beynəlxalq hüquq çərçivəsində enerji bazarlarının sabitliyinə və həyati əhəmiyyətli dəniz keçidlərinin təhlükəsizliyinə toxunaraq, dəniz yollarının təhlükəsizliyinin və naviqasiya azadlığının vacibliyini vurğulayır. Bu kontekstdə Hörmüz və Bab əl-Məndəb boğazları kimi vacib tranzit məntəqələrinin təhlükəsizliyi çox vacibdir. Bu ərazilərə qarşı hər hansı bir təhdid təkcə qlobal iqtisadiyyata və beynəlxalq enerji təhlükəsizliyinə deyil, həm də ticarət axınına və zəruri malların və əmtəələrin, xüsusən də ərzaq təchizatının hərəkətinə təsir göstərir.
“Bu kontekstdə Krallıqdakı "Şərq-Qərb" neft kəməri qlobal təchizat sabitliyini dəstəkləyən strateji alternativ marşrut kimi seçilir. Bu boru kəməri bölgədə artan hərbi gərginlik və onların Hörmüz boğazında dəniz nəqliyyatına birbaşa təsiri nəzərə alınmaqla xüsusilə vacibdir. Boru kəməri Səudiyyə Ərəbistanına neft və enerji təchizatının təhlükəsiz alternativ marşrutlar vasitəsilə Qırmızı dəniz sahillərinə daşınmasında böyük rahatlıq təmin edir, bununla da təchizatın davamlılığını və etibarlılığını artırır. Bu, həmçinin regiondakı gərginlikdən qaynaqlanan təsirlərin azaldılmasına töhfə verir”, - o, deyib.
Səfir bildirib ki, Krallıq Yaxın Şərqdə baş verən hadisələrə böhranın idarə olunması, dövlət suverenliyinə hörmət, mülki şəxslərin qorunması və münaqişənin yayılmasının qarşısının alınmasına əsaslanan məsuliyyətli siyasi yanaşma tətbiq edir. Bu kontekstdə, rəsmi açıqlamalarında İsrailin Fələstin xalqına qarşı hücumlarını və davam edən qanun pozuntularını açıq şəkildə rədd edir, bu hadisələrə qarşı daha təsirli mövqe tutmaq üçün regional və beynəlxalq tərəfdaşlarla diplomatik əlaqələrini davam etdirir.
O qeyd edib ki, bu mövqeyin hazırkı nümunəsi Səudiyyə Ərəbistanı, Türkiyə və bəzi ərəb və İslam ölkələrinin xarici işlər nazirlərinin İsrail Knessetinin fələstinlilərə ölüm hökmü tətbiq edən qətnaməsini pisləyən birgə bəyanatıdır. Bu qətnamə sabitliyi təhdid edən təhlükəli eskalasiya hesab olundu.
“Eyni zamanda, Krallıq Fransa ilə tərəfdaşlıqda iki dövlətli həllin reallaşdırılması istiqamətində beynəlxalq prosesə rəhbərlik etməyə davam edir. Bu kontekstdə Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Baş Assambleyası tərəfindən qəbul edilmiş "Nyu-York Bəyannaməsi" 142 səslə geniş dəstək aldı. Bu, müstəqil Fələstin dövlətinin konkret reallaşması istiqamətində dönməz addımlar atılmasına çağıran hərtərəfli və ədalətli bir sülh üçün bir çərçivə təmin etdi. Bundan əlavə, konfrans sədrinin yaydığı birgə bəyanatda Fransa və bəzi digər ölkələr tərəfindən Fələstin Dövlətinin tanınması alqışlandı və hələ bu addımı atmayan ölkələri bunu etməyə çağırdı. Bu, sadəcə simvolik bir jest deyil, həm də Fələstin dövlətinin tanınmasına artan beynəlxalq dəstəyi nümayiş etdirir. Siyasi mövqeyinə əlavə olaraq, Krallıq Fələstin xalqına humanitar dəstəyini davam etdirir. Kral Salman Humanitar Yardım və İşlər Mərkəzi vasitəsilə 78 təyyarə və 8 gəmi vasitəsilə 7706 tondan çox yardım çatdırılıb, 914 yardım maşını və 20 təcili yardım maşını da göndərilib və ümumi dəyəri 90,35 milyon dollar olan yardım müqavilələri bağlanıb. Bu, siyasi mövqeyi tamamlayan birbaşa və sistemli humanitar işi əks etdirir” deyən diplomat qeyd edib ki, ümumiyyətlə, Krallıq müharibələrdən, təbii fəlakətlərdən və humanitar böhranlardan təsirlənən icmalara qarşı humanitar məsuliyyətini qətiyyətlə yerinə yetirir. Kral Salman Humanitar Yardım və İş Mərkəzinin rəhbərliyi altında dünyanın 113 ölkəsində ümumi dəyəri 8 milyard dollardan çox olan 4 mindən çox humanitar layihə həyata keçirilib. Bu səylər milyonlarla ehtiyacı olan insanın həyat şəraitinin yaxşılaşdırılmasına və zərər çəkənlərə təcili yardım göstərilməsinə töhfə verib. Bundan əlavə, bu səylərə fayda verən icmalarda sabitliyi gücləndirən və həyat keyfiyyətini yaxşılaşdıran inkişaf proqramlarının dəstəklənməsi daxildir. Bu səylərin nəticəsi olaraq, Səudiyyə Ərəbistanının 2025-ci ilə qədər humanitar yardım göstərənlər arasında dünyada ikinci, ərəb dünyasında isə birinci yeri tutacağı proqnozlaşdırılır.
