“BMT TÉhlükÉsizlik Åurası aprelin 3-dÉ BÉhreynin BirlÉÅmiÅ ÆrÉb ÆmirliklÉri ilÉ birgÉ irÉli sürdüyü Hörmüz boÄazında gÉmiçiliyin tÉhlükÉsizliyi ilÉ baÄlı qÉtnamÉ layihÉsini nÉzÉrdÉn keçirmÉli idi. BÉhreynin xarici iÅlÉr naziri ÆbdüllÉtif bin RÉÅid ÆlzÉyani qÉtnamÉnin ÉhÉmiyyÉtini belÉ izah etmiÅdi ki, Hörmüz boÄazındakı vÉziyyÉt yalnız bölgÉ ölkÉlÉrinÉ deyil, dünya xalqlarına tÉhlükÉ yaradıb. Haqlıdır. Hörmüz boÄazındakı vÉziyyÉt dünyada yanacaq qiymÉtlÉrini artırmaqla yanaÅı, kÉnd tÉsÉrrüfatı vÉ Érzaq mÉhsullarının qiymÉtinÉ dÉ tÉsir edib”.
Adalet.az xÉbÉr verir ki, bunu politoloq Elxan ÅahinoÄlu deyib.
O, bildirib ki, buna baxmayaraq, BMT TÉhlükÉsizlik Åurasının 5 daimi üzdündÉn 3-ü – Fransa, Rusiya vÉ Çin qÉtnamÉnin qÉbulunun qarÅısını alıblar:
“Bundan ÉvvÉl isÉ Tehran Moksva vÉ PekindÉn hÉmin qÉtnamÉnin qÉbulunu ÉngÉllÉmÉyi xahiÅ edib. Ä°ranın xarici iÅlÉr naziri Abbas Æraqçı deyib ki, BÉhreynin qÉtnamÉsi Yaxın ÅÉrqdÉki vÉziyyÉti normallaÅdırmaq ÉvÉzinÉ bölgÉdÉ gÉrginliyi daha da artıracaq. Rusiyanın xarici iÅlÉr naziri Sergey Lavrov iranlı hÉmkarını bu sözlÉrlÉ dÉstÉklÉyib: “Hazırki qÉtnamÉ sülh danıÅıqlarını pozmaÄa vÉ Ä°rana qarÅı müharibÉyÉ haqq qazandırır”. Birincisi, müharibÉnin dayandırılması üçün danıÅıqlar getmir, ikincisi görünür, Hörmüz boÄazındakı mürÉkkÉb vÉziyyÉt Rusiyanın maraqlarına cavab verir ki, Moskva BMT-dÉ qÉtnamÉnin qÉbulunun ÉleyhinÉdir.Rusiyadan fÉrqli olaraq Hörmüz boÄazındakı gÉrgin vÉziyyÉt Fransa vÉ Çinin maraqlarına cavab vermÉmÉlidir. ÜmumiyyÉtlÉ QÉrb ölkÉlÉrindÉn hÉr hansı birinin BMT-dÉ Rusiya vÉ ÇinlÉ birgÉ mövqedÉn çıxıŠetmÉsi nadir hallarda baÅ verir. BMT TÉhlükÉsizlik Åurasında adÉtÉn Rusiya-Çin tandemi xoÅlarına gÉlmÉyÉn qÉtnamÉlÉrin qarÅısını alırlar. Bu dÉfÉ onlara Fransa da qoÅulub”.
Onun sözlÉrinÉ görÉ, mÉsÉlÉ ondadır ki, Fransa Prezidenti Emmanuel Makron Ä°randakı rejimi tÉnqid etsÉ dÉ, ABÅ vÉ Ä°srailin müharibÉyÉ baÅlaması qÉrarını pislÉyib:
“Bu sÉbÉbdÉn Fransa BMT-dÉ Rusiya vÉ ÇinlÉ birgÉ KörfÉz ölkÉlÉrinin qÉtnamÉsinin qarÅısını alıb.Hörmüz boÄazında sabitliyin bÉrqÉrar olması birinci növbÉdÉ Çinin maraqlarına cavab vermÉlidir. Çünki, mÉhz Çin bu bölgÉdÉn ona lazım olan neftin idxalını hÉyata keçirir. DoÄrudur, hazırda Ä°ran ÇinÉ neft daÅıyan tankerlÉrin Hörmüz boÄazından keçidinÉ mane olmur. Ancaq müharibÉnin davamı bütün hallarda Çinin iqtisadi vÉ enerji maraqlarına zÉrbÉ vurur. Buna baxmayaraq, Pekin Hörmüz boÄazında sabitliyin bÉrqÉrarını Ä°rana qarÅı müharibÉnin dayandırılması vacibliyi ilÉ ÉlaqÉlÉndirir. TÉsadüfi deyil ki, Çinin xarici iÅlÉr naziri Van Ä° deyib ki, Ä°randa müharibÉ davam etdiyi halda, Hörmüz boÄazında sabitlik bÉrqÉrar olmayacaq. Tramp Pekinin bu mövqeyinÉ görÉ ÇinÉ sÉfÉrini tÉxirÉ salıb”.
Vasif ÆLÄ°HÜSEYN
