Rusiyanın Ukraynaya qarşı genişmiqyaslı işğalı artıq beşinci ildir davam edir, lakin Avropanın Moskvanı çəkindirmək qabiliyyəti ilə bağlı şübhələr qalmaqdadır...
Poliqon Atlantic Council-ə istinadən xəbər verir ki, Avropanın bunun üçün kifayət qədər resursları var. Lakin Rusiyanın aqressiyasına reaksiya hələ də siyasi parçalanma və təciliyyət hissinin olmaması kimi problemlər səbəbindən ləngiyir.
"Rəqəmlər öz sözünü deyir. Rusiyanın nominal ÜDM-i təxminən 2,5 trilyon dollar qiymətləndirilir. Eyni zamanda Avropa İttifaqı, Böyük Britaniya və Norveçin ümumi ÜDM-i 20 trilyon dollardan çoxdur. Ümumilikdə Avropanın müdafiə büdcələri də Rusiyanı xeyli üstələyir, baxmayaraq ki, bəzi tədqiqatlar Moskvanın artan hərbi xərclərinin alıcılıq qabiliyyəti pariteti üzrə hazırda Avropanı keçə biləcəyini göstərir", deyə müəllif vurğulayır.
Materialda qeyd olunur ki, Ukrayna pilotsuz uçuş aparatlarının istehsalını sürətlə artırmaq, satınalma müddətlərini qısaltmaq kimi addımlar atıb. Avropada isə müdafiə planlaşdırmasının böyük hissəsi daha çox uzunmüddətli məqsədlərə yönəlib. Bununla belə, artilleriya mərmilərinin istehsalının genişləndirilməsi istiqamətində müəyyən mühüm addımlar atılıb.
Donald Trampın yenidən Ağ Evə qayıtmasından sonra ABŞ-ın Avropanın təhlükəsizliyindəki rolunu yenidən nəzərdən keçirmək istədiyi daha aydın görünür. Ümumilikdə qəbul edilir ki, Avropa əvvəlki kimi ABŞ-dan bu qədər asılı qala bilməz.
"Bu məqsədə çatmaq üçün Avropa yalnız Rusiyanın müharibə şəraitində silah istehsalı səviyyəsinə çatmaqla kifayətlənməməlidir. Əksinə, məqsəd Avropa resurslarını elə səviyyədə səfərbər etmək olmalıdır ki, üstünlük əldə edilsin. Orientir Putinin hərbi maşını ilə paritet deyil, müdafiə sektorunun ümumi potensialının daha ambisiyalı şəkildə genişləndirilməsidir ki, bu da gələcəkdə hər hansı Rusiya aqressiyasını çəkindirməyə imkan versin", deyə materialda bildirilir.
Müəllifin fikrincə, bu prosesdə Ukrayna mühüm rol oynaya bilər. Avropa ölkələri Kiyevi böyük istehsal imkanlarına və operativ təcrübəyə malik tərəfdaş kimi qəbul etməlidir. Artıq bir sıra ölkələr Ukraynanın müdafiə sektoruna investisiya yatırır və ya birgə müəssisələr yaradır. Kiyev isə Avropa boyunca müdafiə sənayesi üzrə ixrac mərkəzləri və istehsal gücləri açır.
Müəllif yazır ki, bu gün Avropa yeni geosiyasi reallıq şəraitindədir. Bu reallıq ekspansionist Rusiya və artıq qitənin təhlükəsizliyinə əvvəlki kimi zəmanət verməyə hazır olmayan ABŞ administrasiyası tərəfindən formalaşdırılır. Avropa paytaxtlarında daha müstəqil təhlükəsizlik strategiyasına keçidin zəruriliyi qəbul edilsə də, real addımlar hələ də qeyri-bərabərdir.
"Avropa təhlükəsizlik prioritetləri üzrə daha geniş konsensusa nail olmalıdır. Bu, müdafiə sənayesinin sürətlə genişləndirilməsinə, təchizat zəncirlərinin etibarlılığının təmin edilməsinə və istehsal güclərinin artırılmasına imkan verəcək. Bu transformasiya üçün resurslar mövcuddur. Sual isə ondadır ki, Avropa liderləri imkan pəncərəsi daha da daralmadan hərəkətə keçə biləcəklərmi", deyə Atlantic Council yekunlaşdırır.
Poliqon.info
