İlin ilk ayında Azərbaycanın karbamid ixracında azalma müşahidə olunub. Rəsmi hesablamalara görə, yanvar ayında ölkədən 14,2 milyon ABŞ dolları dəyərində 45 min ton karbamid ixrac edilib ki, bu da ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə həm dəyər, həm də həcm baxımından əhəmiyyətli geriləmə deməkdir. Əsas ixrac istiqaməti olan Ukraynaya tədarükün kəskin azalması ümumi göstəricilərə birbaşa təsir edib, eyni zamanda bəzi alternativ bazarlarda artım qeydə alınıb.
Bu dinamika qlobal gübrə bazarında müşahidə olunan dəyişkənliklə sıx bağlıdır. Karbamid kimi azot gübrələri beynəlxalq bazarda qiymət volatilliyi və tələbatın mövsümi dəyişməsi ilə xarakterizə olunur. Xüsusilə son illərdə enerji qiymətlərindəki dalğalanmalar gübrə istehsalının maya dəyərinə təsir edərək bazar qiymətlərində dəyişikliklər yaradıb. Bu isə ixrac həcmlərinə və coğrafiyasına birbaşa təsir göstərir.
Ukraynanın əsas alıcı kimi payının yüksək olması Azərbaycanın bu bazardan asılılığını artırır. 2025-ci ildə ixracın 70 faizdən çoxunun bu istiqamətə yönəlməsi göstərir ki, həmin bazarda baş verən istənilən dəyişiklik ümumi ixrac statistikasına ciddi təsir edir. Cari ilin əvvəlində Ukraynaya tədarükün azalması logistika, tələbat və ya bazar şərtlərindəki dəyişikliklərlə bağlı ola bilər və bu, ixracın diversifikasiyasının vacibliyini ön plana çıxarır.
Digər tərəfdən, Rumıniya kimi bazarlarda müşahidə olunan artım və İsrail, Yunanıstan kimi yeni istiqamətlərin formalaşması ixrac coğrafiyasının genişlənməsi baxımından müsbət siqnal kimi qiymətləndirilə bilər. Bu, Azərbaycanın gübrə ixracında yeni bazarların axtarışı və risklərin bölüşdürülməsi istiqamətində addımlar atdığını göstərir.
Türkiyə istiqamətində ixracın kəskin azalması isə regional rəqabət və qiymət amilləri ilə əlaqəli ola bilər. Gübrə bazarında alternativ tədarükçülərin aktivliyi və qiymət fərqləri alıcıların seçimlərinə təsir edən əsas faktorlardandır. Bu isə ixracatçı ölkələrin bazar payını qorumaq üçün daha çevik strategiyalar tətbiq etməsini zəruri edir.
