İsrailin Kanal 12 televiziyasının adını açıqlamadığı israilli mənbələrə istinadən yaydığı xəbərə görə, ABŞ İranla gərginliyi azaltmaq məqsədilə 15 maddədən ibarət təklif paketi hazırlayıb.
Məlumata əsasən, İrana qarşı hərbi əməliyyatların dayandırılmasını nəzərdə tutan plan Pakistan vasitəsilə Tehrana çatdırılıb. Eyni zamanda, ABŞ-ın bu razılaşma üzrə danışıqların aparılması üçün bir aylıq müvəqqəti atəşkəs elan etməyi planlaşdırdığı iddia edilir.
Planın əsas şərtləri
İddialara görə, təklif olunan plan İranın nüvə proqramının tam şəkildə məhdudlaşdırılmasını hədəfləyir. Sənəddə aşağıdakı əsas maddələr yer alır:
•İranın nüvə potensialının dayandırılması
•Tehranın nüvə silahı əldə etməyəcəyinə dair öhdəlik götürməsi
•İsfahan Nüvə Mərkəzi, Natanz Nüvə Obyekti və Fordo Nüvə Zavodu kimi əsas obyektlərin fəaliyyətinin dayandırılması
•İranın uranı zənginləşdirmə fəaliyyətindən imtina etməsi
•60%-ə qədər zənginləşdirilmiş uranın Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyi-nə təhvil verilməsi
Bununla yanaşı, plan çərçivəsində:
•Hürmüz Boğazı-nın yenidən beynəlxalq gəmiçilik üçün açılması
•İranın raket proqramının mənzil və say baxımından məhdudlaşdırılması
•Tehranın regiondakı silahlı qruplara (“vekil qüvvələrə”) dəstəyinin dayandırılması kimi şərtlərin də yer aldığı bildirilir.
Qarşılığında nə təklif olunur?
Xəbərə görə, bu şərtlərin qəbul edilməsi qarşılığında ABŞ-ın İrana tətbiq etdiyi iqtisadi sanksiyaların mərhələli şəkildə ləğvi nəzərdə tutulur.
İranın mövqeyi və risklər
İsrailli mənbələr İranın bu təklifi qəbul etməyə həvəsli olmaya biləcəyini qeyd edir. Eyni zamanda, ABŞ-ın əvvəlcə ümumi çərçivə razılaşmasını qəbul etdirmək, daha sonra detalları müzakirə etmək strategiyası izləyə biləcəyi ilə bağlı narahatlıqlar da ifadə olunur.
Qeyd edək ki, yayılan məlumatlar hələlik rəsmi şəkildə təsdiqlənməyib.
