Novruz bayramına aparan yolun ən maraqlı və rəngarəng mərhələlərindən biri çərşənbələrdir. Azərbaycan xalqının qədim inanclarına əsasən bu çərşənbələr təbiətin oyanışını, qışın tədricən geri çəkilməsini və baharın gəlişini simvolizə edir. Su, Od, Yel və Torpaq çərşənbələri ardıcıllıqla qeyd olunur və hər biri özünəməxsus mənəvi məna və ənənələrlə zəngindir. Bu çərşənbələr içərisində xüsusilə Yel çərşənbəsi diqqət çəkir. Xalq inanclarına görə, məhz bu gün əsən küləklər təbiəti oyadır, ağacları hərəkətə gətirir, torpağı nəfəs almağa hazırlayır və baharın gəlişini xəbər verir.
Yel çərşənbəsi xalq arasında müxtəlif adlarla da tanınır. Bəzi bölgələrdə ona “Külək çərşənbəsi” də deyilir. İnanclara görə, bu gün əsən külək təbiətin oyanmasına, qışın son izlərinin silinməsinə kömək edir. Qədim inanclarda belə hesab olunurdu ki, Yel çərşənbəsi günü əsən külək arzuları, duaları və niyyətləri özü ilə apararaq həyata keçirilməsinə vasitə olur. Bu səbəbdən insanlar həmin gün müxtəlif niyyətlər tutur, evlərdə bayram süfrələri açılır, səməni qoyulur və baharın gəlişi böyük ümidlərlə qarşılanır.
Novruz ənənələri əsrlər boyu nəsildən-nəslə ötürülərək bu günümüzə qədər gəlib çatıb. Lakin zaman keçdikcə bəzi adətlərin mənası unudula və ya yalnız rəmzi şəkildə qeyd oluna bilər. Bu baxımdan insanların Yel çərşənbəsi haqqında nə qədər məlumatlı olduqlarını öyrənmək maraqlı məsələlərdən biridir. Bəs görəsən, insanlar Yel çərşənbəsi haqqında nə qədər məlumatlıdırlar və bu günü necə qeyd edirlər?
SİA mövzu ilə bağlı şəhər sakinləri arasında sorğu keçirib.
.jpg)
Şəhər sakini Gülnar Abbasova: “Yel çərşənbəsi Novruz bayramına aparan ən maraqlı mərhələlərdən biridir. Uşaqlıq illərimdən xatırlayıram ki, bu günlərdə evlərdə xüsusi hazırlıq görülərdi. Analarımız bayram süfrəsi üçün müxtəlif şirniyyatlar hazırlayardı, səməni qoyulardı, evdə bayram ab-havası yaranardı. Böyüklər deyirdi ki, Yel çərşənbəsi günü əsən külək təbiəti oyadır, ağacları hərəkətə gətirir və baharın gəlişini xəbər verir. Biz də uşaqlıqdan bu inancları eşidərək böyümüşük. İndi də çalışırıq ki, bu ənənələri unutmadan ailəmizdə yaşadaq və gənc nəsillərə ötürək. Məncə, bu cür milli dəyərlərin qorunması çox vacibdir”.
.jpg)
Şəhər sakini Əhməd Seyidov: “Bizim gənclik dövrümüzdə Novruz çərşənbələri daha təntənəli və daha canlı keçirilirdi. Hər çərşənbə axşamı həyətlərdə tonqallar qalayardıq, qonşular bir araya gələrdi, uşaqlar papaq atar, müxtəlif oyunlar oynayardılar. Yel çərşənbəsi də həmin günlərdən biri idi və xalq arasında belə bir inanc vardı ki, bu gün əsən külək təbiəti oyadır və qışın sonunu xəbər verir. İnsanlar bu günü böyük ümid və sevinc hissi ilə qarşılayırdılar. İndi də bu ənənələr qismən davam edir, amma əvvəlki kimi geniş şəkildə qeyd olunmur. Buna baxmayaraq, bu günlər insanlarda yenə də bayram ovqatı yaradır”.
.jpg)
Şəhər sakini Nisə Quliyeva: “Novruz çərşənbələri hər zaman insanlara baharın yaxınlaşdığını hiss etdirir. Yel çərşənbəsi də bu baxımdan çox maraqlı və rəmzi məna daşıyan günlərdən biridir. Bizim ailədə də çalışırıq ki, bu günləri unutmayaq. Evdə səməni qoyuruq, bayram süfrəsi hazırlayırıq, uşaqlara bu çərşənbələrin mənası haqqında danışırıq. Düzdür, indi həyatın tempi əvvəlki kimi geniş şəkildə adətləri yerinə yetirməyə bəzən imkan vermir. Amma yenə də ailə daxilində bu ənənələri yaşatmağa çalışırıq ki, uşaqlar da milli bayramlarımızın mahiyyətini dərk etsinlər”.
Şəhər sakini Salman Əliyev: “Yel çərşənbəsi haqqında bildiyimə görə, bu gün külək təbiətin oyanmasına səbəb olur və baharın gəlişini müjdələyir. Uşaqlıq illərində çərşənbələri daha böyük həvəslə gözləyirdik. Həyətlərdə tonqal qalayardıq, qonşular bir yerə yığışardı, bayram əhval-ruhiyyəsi yaranardı. İndi isə həyat bir qədər dəyişib, insanlar daha çox işlə məşğul olur. Amma buna baxmayaraq, çərşənbələr gələndə yenə də bayram ovqatı hiss olunur. Ailə üzvləri ilə birlikdə süfrə arxasında oturmaq və bu günləri qeyd etmək insanı sevindirir”.
Şəhər sakini Əli Məmmədov: “Mən çərşənbələri və ümumiyyətlə Novruz bayramını çox sevirəm. Hər çərşənbə axşamı uşaqlarla birlikdə papaq atırıq və bu adət bizə çox maraqlı gəlir. Qonşular da bizə müxtəlif şirniyyatlar və bayram payı verirlər. Bu, uşaqlar üçün xüsusilə böyük sevinc olur. Bundan başqa, yumurta döyüşdürmək də bizim ən sevdiyimiz bayram adətlərindəndir. Axşam isə ailə üzvləri ilə birlikdə süfrə arxasında toplaşmaq çox xoş bir ənənədir. Süfrədə müxtəlif dadlı yeməklər və şirniyyatlar olur. Tonqalın üzərindən isə əsasən bayram axşamı tullanırıq. Məncə, bu cür adətlər insanları bir araya gətirir və bayramın gözəlliyini daha da artırır”.
Şəhər sakini Tamam Hüseynova: “Novruz və onun çərşənbələri bizim milli mədəniyyətimizin ayrılmaz hissəsidir. Bu günlər insanlara həm birlik, həm də ümid hissi aşılayır. Yel çərşənbəsi də təbiətin oyanmasını, baharın yaxınlaşmasını simvolizə edən günlərdən biri kimi yadda qalıb. Keçmişdə bu günlər daha geniş şəkildə qeyd olunardı, insanlar bir-birinə qonaq gedər, müxtəlif mərasimlər keçirərdilər. İndi isə həyat bir qədər dəyişsə də, yenə də ailələr bu günləri qeyd etməyə çalışırlar. Məncə, bu ənənələri qorumaq çox vacibdir, çünki bu, bizim kimliyimizi və mədəniyyətimizi göstərir”.
Şəhər sakini Mehparə Məmmədova: “İstər Yel çərşənbəsi, istərsə də digər çərşənbələr bizim həyatımızda hər zaman xüsusi yer tutub. Əvvəllər bu günləri daha coşqu ilə qeyd edirdik. Çərşənbə axşamları papaq atmaq, fal açmaq, müxtəlif oyunlar oynamaq kimi adətlərimiz vardı. Bu günlər həm də insanlar arasında ünsiyyəti artırırdı, qonşular bir-birinə baş çəkirdi. İndi isə əvvəlki kimi geniş şəkildə keçirilməsə də, yenə də bu günlər yada salınır. Hər halda çalışırıq ki, ən azından ailə daxilində bu ənənələri yaşadaq və gənc nəslə də ötürək. Çünki bu adətlər bizim milli yaddaşımızın bir hissəsidir”.
