Bu gecə Azərbaycanda ramazan ayının ehtimal edilən ikinci Qədr (əhya) gecəsidir. Qədr gecəsinin ən böyük fəzilətləri nələrdir? Bu gecə edilən duaların qəbul olması üçün hansı şərtlər yerinə yetirilməlidir?İlahiyyatçı Əkrəm Həsənov Metbuat.az-a açıqlamasında bildirib ki, Ramazan ayı İslam düşüncəsində sadəcə aclıq və susuzluq ayı deyil, həm də insanın özünü yenidən tanıdığı, ruhunu saflaşdırdığı və Allahla münasibətini dərinləşdirdiyi bir zaman kimi qəbul olunur. Ramazanın içində isə elə bir gecə var ki, Qurani Kərim həmin gecəni min aydan daha dəyərli adlandırır. Bu gecə Qədr gecəsidir: “Quranda xüsusi olaraq “Qədr” surəsi nazil edilmiş və belə buyurulmuşdur: “Həqiqətən Biz onu Qədr gecəsində nazil etdik. Sən nə bilirsən ki, Qədr gecəsi nədir? Qədr gecəsi min aydan daha xeyirlidir. O gecə mələklər və Ruh Rəbbinin izni ilə hər bir iş üçün enərlər. O gecə dan yeri ağarana qədər bir salamatlıqdır”. Bu ayələr Qədr gecəsinin mahiyyətini çox açıq göstərir. Bu gecə Qurani Kərimin nazil olduğu gecədir. Yəni bəşər tarixində insan düşüncəsini, hüququnu, əxlaqını və mənəvi dünyasını dəyişdirən ilahi vəhy məhz bu gecədə başlamışdır. Ona görə də alimlər deyirlər ki, Qədr gecəsinin dəyəri sadəcə bir gecənin ibadəti ilə ölçülmür. Bu gecə, əslində, insanın həyat istiqamətini dəyişə biləcək bir fürsətdir”. Ə.Həsənovun sözlərinə görə, İslam alimlərinin böyük əksəriyyətinin mövqeyi budur ki, Qədr gecəsi Ramazan ayının son on gününün tək gecələrindən birinə düşür: “Bu barədə Məhəmməd peyğəmbərin (s.ə.s) çoxsaylı hədisləri var. Buxari və Müslimdə nəql olunan məşhur hədisdə Peyğəmbər belə buyurur: Ramazanın son on gününün tək gecələrində Qədr gecəsini axtarın. Buna görə də İslam dünyasında xüsusilə 21, 23, 25, 27 və 29-cu gecələr ehtimal olunan Qədr gecələri kimi qeyd olunur. Azərbaycanda da müsəlmanlar bu gecələri əhya gecələri kimi ibadətlə keçirirlər”. İlahiyyatçı Qədr gecəsinin ən böyük fəzilətlərindən birinin insanın bağışlanma ümidi olduğunu bildirib: “Peyğəmbər (s.ə.s) buyurur ki, kim Qədr gecəsini imanla və savabını Allahdan gözləyərək ibadətlə keçirərsə, onun keçmiş günahları bağışlanar. Bu hədis Buxaridə nəql olunmuşdur və İslam alimləri bu hədisi Qədr gecəsinin ən böyük müjdələrindən biri hesab edirlər. Yəni burada əsas məsələ sadəcə ibadət etmək deyil. İmanla, səmimi niyyətlə və ümidlə Allaha yönəlməkdir. Bu gecənin digər mühüm tərəfi dua gecəsi olmasıdır. Quranda dua ilə bağlı çox mühüm bir prinsip qoyulur. Bəqərə surəsində Allah buyurur: Mənə dua edin, Mən də sizin dualarınıza cavab verim. Bu ayə göstərir ki, dua insanın Allahla ən canlı əlaqəsidir. Peyğəmbərin həyatında da Qədr gecəsində edilən dualarla bağlı xüsusi tövsiyə var. Aişə anamız Peyğəmbərdən soruşur ki, əgər Qədr gecəsini tapsam hansı duanı edim. Peyğəmbər belə buyurur: De ki, Allahım, Sən bağışlayansan, bağışlamağı sevirsən, məni də bağışla”. Ə.Həsənov qeyd edib ki, Qədr gecəsində edilən duanın qəbuluna səbəb olan ən mühüm şərtlər insanın səmimiyyəti, tövbəsi və Allaha yönəlməsidir: “İmam Qəzali yazır ki, dua sadəcə dil ilə deyil, qəlb ilə edilməlidir. Əgər insanın qəlbi o duaya inanırsa və Allahla səmimi bir münasibət qurursa, dua daha təsirli olur. Müasir dövrdə bəzi insanlar Qədr gecəsini sadəcə bir mərasim və ya ənənə kimi qəbul edirlər. Halbuki Qədr gecəsinin əsas fəlsəfəsi insanın daxili dünyasında baş verən dəyişiklikdir. Müasir psixologiya da göstərir ki, insanın həyatında dönüş nöqtələri çox vaxt dərin düşüncə və səmimi qərar anlarında baş verir. Ramazanın son gecələrində edilən ibadət, dua və təfəkkür insanın mənəvi həyatında belə bir dönüş yarada bilər. Qədr gecəsi, əslində, insanın öz taleyi haqqında düşünmək gecəsidir. Quranda həmin gecənin adı “qədr” sözündən gəlir. Bu söz həm dəyər, həm ölçü, həm də təqdir mənasını verir. Yəni insan bu gecədə öz həyatının istiqamətini yenidən dəyərləndirə bilər. Klassik alimlərdən Fəxrəddin Razi yazır ki, Qədr gecəsi o gecədir ki, insan Allahın kitabını anlayaraq öz həyatının dəyərini dərk edir. Bu səbəbdən İslam alimləri tövsiyə edirlər ki, Qədr gecəsində təkcə ibadət deyil, həm də Quran oxumaq, tövbə etmək, insanlarla haqqını halal etmək, yaxşı niyyətlər qurmaq və həyatın mənası üzərində düşünmək lazımdır. Çünki Qurani Kərimdə buyurulur ki, həqiqətən qəlblər yalnız Allahı zikr etməklə rahatlıq tapar”. İlahiyyatçı hesab edir ki, bugünkü dünyada insanlar çox vaxt daxili boşluq, mənəvi yorğunluq və narahatlıq yaşayırlar. Qədr gecəsi isə insanın ruhən dincəldiyi, özünü yenidən toparladığı və həyatına yeni bir başlanğıc verdiyi gecə kimi də dəyərləndirilə bilər: “Ona görə də müsəlmanlar bu gecəni sadəcə bir ənənə kimi deyil, Allahla münasibəti yeniləmək üçün böyük bir fürsət kimi görürlər. İslam alimlərinin ümumi qənaəti budur ki, Qədr gecəsi Ramazan ayının son tək gecələrindən birinə düşür və müsəlman üçün ən doğru yol bu gecələrin hamısını ibadət, dua və təfəkkürlə keçirməkdir. Çünki insan hansı gecənin həqiqi Qədr gecəsi olduğunu qəti şəkildə bilmir. Bu hikmət də müsəlmanların Ramazanın son günlərini daha çox ibadətlə keçirməsinə səbəb olur. Qədr gecəsinin ən böyük mesajı budur ki, insan heç vaxt ümidini itirməməlidir. Bir gecə bəzən insanın bütün həyatını dəyişə bilər. İslamın bizə verdiyi ümid də məhz budur. İnsan səmimi şəkildə Allaha yönəldikdə onun həyatında yeni bir səhifə açılır. Ramazanın Qədr gecəsi isə bu səhifəni açmaq üçün ən böyük fürsətlərdən biridir”.Sevinc İbrahimzadə / Metbuat.az
