2013-cü ildə kanadalı geoloqlar mədən dərinliyində Yer üzündə məlum olan ən qədim suyu saxlayan bir çat tapıblar. Təxminən 3 kilometr dərinlikdə gizlənmiş bu su təxminən 2,64 milyard il əvvəl möhürlənmişdi.
HİT.az "IFScience" jurnalına istinadən xəbər verir ki, su Kanadadakı mədəndə, geoloji baxımdan Şimali Amerikanın ən qədim yer qabığı olan Dokembrik Qalxanı regionunda aşkar edilib.
2013-cü ildə "Nature" jurnalında dərc olunan su analizi onun kimyəvi tərkibini göstərib və bu, suyun qədim atmosfer şəraitində əmələ gəldiyini sübut edir. Tədqiqatçılar bunun nə vaxt baş verdiyini müəyyən etmək üçün ksenon və digər nadir qazlardan istifadə ediblər. Bu qazlar kimyəvi olaraq qeyri-reaktivdir və əksər elementlərlə reaksiyaya girmir, buna görə də etibarlı məlumat saxlama vasitəsidir.
"Su izotopları və xüsusilə nadir qazlardan istifadə edərək biz müəyyən edə bilirik ki, su müasir komponentlər ehtiva edirmi", deyə "IFLScience-ə Toronto Universitetinin Yer Elmləri kafedrasının professoru və tədqiqatın müəlliflərindən biri Barbara Şervud Lollar bildirib.
Əvvəlki tədqiqatlar suyun yaşının ən azı 1,5 milyard il olduğunu göstərmişdi. Lakin alimlər hesab edirlər ki, su daha qədim ola bilər, çünki o, ehtimal ki, 2,6 milyard ildən çox əvvəl ətrafda olan qayalardan və çökmə qatlarından əmələ gəlmiş qazlar ehtiva edir. Bu da mineralların formalaşmağa başladığı dövrə təsadüf edir.
Əslində, bu su yer altında tam təcrid olunmuş şəkildə saxlanmışdı – bitkilər, heyvanlar və hətta mürəkkəb hüceyrələr yaranmadan əvvəl.
Şervud Lollar bildirib ki, özü bu sudan içməyib və heç kimə də tövsiyə etməzdi. Lakin yüngül sıçrayışlardan üzünə dəyən damlalardan suyun acı və duzlu dadını təxmin edə bilib.
O vurğulayıb ki, bu su dad baxımından dəhşətlidir.
"Su dəniz suyundan qat-qat duzlu ola bilər – içməyə tamamilə yararsızdır", deyə tədqiqatçı bildirib.
Samir
