Kremlin ən güclü təsir alətlərindən bəziləri hazırda birbaşa Britaniya sularından keçir. Söhbət Qərbin sanksiyalarına baxmayaraq hər ay La-Manşı keçən, "kölgə donanması" adlandırılan rus neft tankerlərindən gedir...
Poliqon xəbər verir ki, bunu Sky News yazır.
Qiymətləndirmələrə görə, onlarla gəmi yüz milyonlarla dollar dəyərində neft daşıyaraq Ukraynaya qarşı müharibəni maliyyələşdirir. Təhlükəsizlik üzrə ekspert, professor Maykl Klark xəbərdarlıq edir ki, vəziyyət "dənizdə hərbiləşdirilmiş qarşıdurmaya" çevrilə bilər.
Britaniya sahillərindən iki saatlıq məsafədə jurnalistlər üç sanksiyalı tanker – "Rigel", "Hyperion" və "Kousai"nin keçidini qeydə alıblar. Gəmilər Rusiyanın Baltik limanlarından çıxaraq boğazın ən dar hissəsindən keçiblər.
270 metrdən uzun "Suezmax" tipli "Rigel" tankeri Primorskda yüklənmiş bir milyon barelə qədər neft daşıyırdı. Onun təxmini dəyəri 55 milyon dollardır. Gəmi Kamerun bayrağı altında üzür, Seyşel adalarında qeydiyyatdan keçmiş şirkət tərəfindən idarə olunur və Avropa İttifaqı, Böyük Britaniya və Kanada tərəfindən sanksiyaya məruz qalıb.
Hazırda Rusiya bayrağı altında üzən "Hyperion" əvvəllər dəfələrlə yurisdiksiyasını dəyişib — bu, "kölgə donanması" üçün tipik taktikadır. Bayraqların dəyişdirilməsi, qeyri-şəffaf mülkiyyət strukturu və şübhəli sığorta gəmilərə sərt nəzarətdən yayınmağa imkan verir.
"Kousai" keçərkən Britaniya sahil mühafizəsi sığorta təsdiqi tələb edib — sənədlər 24 saat ərzində təqdim olunmalı idi. Lakin La-Manşda hələ ki birbaşa saxlamalar baş verməyib.
Analitiklərin hesablamalarına görə, "kölgə donanması" 800-ə qədər gəmidən ibarətdir. Rusiyanın xam neft ixracının 60%-dən çoxu məhz bu tankerlərlə həyata keçirilir.
"Zəncirdə neftin mənşəyini gizlətmək üçün gəmidən-gəmiyə beş, altı və ya yeddi dəfə yükləmə ola bilər", deyə "Vortexa" şirkətindən Pamela Munger izah edir.
Tammiqyaslı işğaldan sonra rus neftinin əsas alıcıları Çin və Hindistan olub. Lakin sanksiyalar qiymətə təsir edib: Rusiyanın Urals markalı nefti indi Brent markasından xeyli ucuz satılır.
Argus Media şirkətinin baş iqtisadçısı Devid Fayfın sözlərinə görə, 2021-ci ildə Urals və Brent arasındakı fərq 2–3 dollar idisə, indi bir barel üçün təxminən 27 dollardır. Bu, Rusiyanın neft gəlirlərini illik hesabla təxminən 25%, bəzi aylarda isə 50%-ə qədər azaldıb.
ABŞ artıq Venesuela ilə əlaqəli sanksiyalı tankerləri saxlayıb. Fransa qüvvələri də Aralıq dənizində gəmiləri ələ keçirib. Britaniya isə hələlik əsasən sığorta yoxlamalarına diqqət yetirir.
Bununla belə, professor Klarkın sözlərinə görə, müttəfiqlər daha sərt addımlara keçə bilər: "Bir an gələ bilər ki, Böyük Britaniya və Şimali Avropanın digər dəniz dövlətləri bu gəmilərlə daha sərt davranmağa başlasın".
Böyük Britaniya Müdafiə Nazirliyi isə bildirib ki, artıq 600-dən çox gəmidən sığorta sənədləri tələb olunub və "Rusiyanın "kölgə donanması"nın qarşısının alınması, fəaliyyətinin pozulması və zəiflədilməsi" prioritet sayılır.
Lakin hələlik tankerlər müntəzəm olaraq La-Manşdan keçməyə davam edir və Kremlə Ukraynaya qarşı müharibəni maliyyələşdirməyə imkan verən gəlir axınını təmin edir.
Poliqon.info
