SIPRI-nin məlumatına görə, siyahıya İsrail başçılıq edir, ABŞ ikinci yerdə qərarlaşıb, Rusiya isə 15-ci pillədədir...
Poliqon xəbər verir ki, dünya üzrə hərbi xərclər adətən ümumi milli büdcələrin həcmi prizmasından qiymətləndirilir və bu zaman diqqət əsasən ABŞ və Çin kimi böyük dövlətlərə yönəlir. Lakin müdafiə xərcləri adambaşına hesablandıqda mənzərə kəskin şəkildə dəyişir və ilk sıralarda ən iri dövlətlər deyil, daha kiçik və ya iqtisadi cəhətdən inkişaf etmiş ölkələr yer alır.
Stokholm Beynəlxalq Sülh Araşdırmaları İnstitutunun məlumatına əsasən, 2024-cü ildə adambaşına müdafiə xərclərinə görə birinci yeri İsrail tutur. Bu ölkədə hər bir vətəndaşa düşən hərbi xərc təxminən 5 min dollar təşkil edib. Göstərici İsrailin daimi təhlükəsizlik təhdidləri ilə üzləşməsi, eləcə də məcburi hərbi xidmət sisteminin mövcudluğu ilə izah olunur. Ümumi hərbi büdcə təxminən 47 milyard dollar olsa da, adambaşına düşən xərc baxımından ölkə dünya üzrə liderdir.
Reytinqdə növbəti pillələrdə Sinqapur qərarlaşıb. Bu ölkədə adambaşına müdafiə xərci 2500 dollardan çoxdur. Sinqapurun strateji coğrafi mövqeyi və texnoloji üstünlüyə verdiyi önəm bu göstəricinin yüksək olmasına səbəb kimi göstərilir. Norveç və Danimarka da ilk onluğa daxildir. Bu ölkələrdə yüksək gəlir səviyyəsi və NATO çərçivəsində artan öhdəliklər müdafiə xərclərinin artımını şərtləndirir.
ABŞ adambaşına təxminən 2900 dollar müdafiə xərci ilə ikinci yerdə qərarlaşıb. Bu göstərici ölkənin nəhəng hərbi büdcəsi ilə böyük əhali sayının birləşməsini əks etdirir. Çin isə ümumi hərbi xərclərinin 300 milyard dollardan çox olmasına baxmayaraq, adambaşına düşən məbləğə görə xeyli aşağı mövqedədir. Bu ölkədə hər bir vətəndaşa düşən müdafiə xərci 221 dollar təşkil edir.
Avropanın aparıcı dövlətləri olan Almaniya, Fransa və Böyük Britaniya siyahının orta hissəsində yer alır. Bu ölkələr müdafiə öhdəliklərini geniş sosial xərclər və əhalinin yüksək sayı ilə balanslaşdırmağa çalışırlar.
Rusiya isə adambaşına 1026 dollar göstərici ilə dünya üzrə 15-ci yerdə qərarlaşıb. Analitiklərin fikrincə, adambaşına müdafiə xərcləri ölkələrin təhlükəsizlik prioritetlərini və iqtisadi imkanlarını daha aydın şəkildə ortaya qoyur.
Poliqon.info
