Beynəlxalq alimlər qrupu sağlam qidalanmanın genetik amillər nəzərə alınsa belə, ömrü bir ildən dörd ilə qədər artıra biləcəyini müəyyən edib.
“Cebheinfo.az” xəbər verir ki, tədqiqat "Science Advances" jurnalında dərc edilib.
Tədqiqata Huazhonq Elm və Texnologiya Universitetindən Yanlinq Lv rəhbərlik edib. Tədqiqatçılar yarım milyon könüllü haqqında genetik və tibbi məlumatları özündə birləşdirən genişmiqyaslı layihə olan Böyük Britaniya “Biobank” verilənlər bazasında 100000-dən çox iştirakçının məlumatlarını təhlil ediblər. İştirakçılar 10 ildən çox müddət ərzində izlənilib və əvvəlki 24 saat ərzində müntəzəm pəhriz məlumatları toplanıb.
Hər bir iştirakçıya pəhrizinin beş tanınmış "sağlam" qidalanma tərzindən birinə nə dərəcədə uyğun gəldiyinə əsasən bal verilib: Aralıq dənizi pəhrizi, diabeti azaldan pəhriz (liflə zəngin və şəkəri az), DASH pəhrizi, bitki mənşəli pəhriz və Alternativ Sağlam Qidalanma İndeksi (AHEI). Tədqiqatçılar həmçinin uzunömürlülüklə əlaqəli 19 genetik variantın mövcudluğunu qiymətləndiriblər.
İzləmə dövründə 4314 iştirakçı vəfat edib. Alimlər pəhriz, genetika və ölüm məlumatlarını müqayisə edərək, 45 yaşlı bir insanın ən az balanslı pəhriz saxlayanlarla müqayisədə daha sağlam bir pəhriz qəbul etsəydi, nə qədər yaşaya biləcəyini hesabladılar.
AHEI ən əhəmiyyətli təsiri göstərən pəhriz olub. Bu yanaşmanı izləyən kişilər orta hesabla 4,3 il, qadınlar isə 3,2 il əlavə yaşaya bilərlər. Aralıq dənizi pəhrizi kişilər üçün əlavə 2,2 il, qadınlar üçün isə 2,3 il ömür qazandırır.
Diabet riskini azaldan pəhriz kişilər üçün əlavə 3 il, qadınlar üçün isə 1,7 il ömür vəd edir. Bitki mənşəli pəhriz kişilər üçün 2,1 il, qadınlar üçün isə 1,9 il əlavə ömür uzunluğuna səbəb olub. DASH pəhrizi kişilər üçün 1,9 il, qadınlar üçün isə 1,8 il əlavə ömür vəd edir.
Müəlliflər vurğulayırlar ki, müsbət təsir uzunömürlülüyə genetik meyildən asılı olmayaraq müşahidə olunub. Başqa sözlə, hətta "qeyri-kamil" genlərlə belə, sağlam pəhriz əhəmiyyətli amil olaraq qalıb.
Tam taxıllar, meyvə və tərəvəzlər ömrün uzanması ilə ən güclü əlaqəni göstərir. Bu qidalar ən yaxşı sağ qalma nisbətinə malik iştirakçıların pəhrizində ən çox rast gəlinib.
