Astana, 17 fevral, AZƏRTAC
ADA Universitetinin məzunu olan Aynur Quliyeva təhsilini ölkəmizdən minlərlə kilometr uzaqda davam etdirməyi seçib. Bu gün o, Nazarbayev Universitetində dövlət siyasəti üzrə magistr dərəcəsi alan yeganə azərbaycanlı tələbədir. Abay Kunanbayev təqaüdünün laureatı olan Aynur AZƏRTAC-a müsahibəsində Almaniyada təsadüfi görüşün onun akademik yolunu necə dəyişdirdiyi, Qazaxıstanın niyə gözləniləndən daha yaxın olduğu və rəqəmsal diplomatiyanın Xəzər bölgəsində enerji təhlükəsizliyində rolu barədə danışıb.
- Oxuculara özünüz haqqında qısaca məlumat verərdiniz. Bakıda aldığınız təhsil və onu Qazaxıstanda davam etdirməyə necə qərar verdiyiniz barədə danışardınız.
- Bakıda ADA Universitetini beynəlxalq münasibətlər ixtisası üzrə bitirmişəm. Təhsil aldığım müddətdə müxtəlif beynəlxalq layihələrdə və təhsil proqramlarında fəal iştirak etmişəm.
Bu layihələrdən biri Almaniyada münaqişə tədqiqatları üzrə məktəb idi. İkihəftəlik intensiv proqram zamanı biz münaqişələrin həlli və davamlı dialoq mövzularını öyrəndik.
Proqramın sonunda universitet görüş keçirdi. Tədbirdə dünyanın hər yerindən doktorantlar və tədqiqatçılar iştirak edirdilər. O vaxta qədər mən artıq akademik sahəm - kiberdiplomatiya barədə qərar vermişdim və tədqiqatlar üzərində əməkdaşlıq edə biləcəyim bir professor axtarırdım.
Məhz orada hazırda Nazarbayev Universitetində dərs deyən qazaxıstanlı professorla tanış oldum. O, kiberdiplomatiya mövzusunun yeni və perspektivli olduğunu qeyd etdi və universitetin güclü tədqiqat bazasından danışdı.
Bir il ərzində Nazarbayev Universitetinin elmi nəşrlərini araşdırdım, tədqiqatların keyfiyyətini təhlil etdim və bu ali təhsil ocağının həqiqətən də regionun aparıcı akademik mərkəzlərindən biri olduğu qənaətinə gəldim.
Bütün seçim mərhələlərindən keçdikdən sonra Abay Kunanbayev təqaüdü ilə təhsil üzrə magistraturaya qəbul olundum. Hazırda dövlət siyasəti (Public Policy) üzrə magistr dərəcəsi alıram.
- Astanaya gəldikdən sonra ilk təəssüratlarınız necə oldu?
- Astanaya çatdığım vaxt hava limanında yüksək səviyyədə təşkilatçılıq hiss etdim. Universitetdə beynəlxalq tələbələr üçün qarşılama proqramı var: yuxarı kurs tələbələri yeni gələnlərə uyğunlaşmağa köməklik göstərir, onları müşayiət edir və bütün gündəlik məsələlərdə məsləhət verirlər.
Uyğunlaşma və sənədləşmə prosesi çox rahat keçdi. Əlbəttə, uzun müddətə başqa bir ölkəyə köçmək emosional çətinliklər və ev həsrəti gətirə bilər. Lakin burada tələbələrin psixoloji dəstəyinə ciddi yanaşırlar.
Universitetdə “Senior Mentor” proqramı həyata keçirilir: müəllimlər müntəzəm olaraq tələbələrlə ünsiyyət qurur, onların emosional vəziyyəti ilə maraqlanır və uyğunlaşmağa kömək edirlər. Bu, etimad ab-havası yaradır və sosial maneələri aradan qaldırır.
- Sizin üçün Azərbaycanda gördüyünüz və burada olmayan hər hansı bir şey varmı?
- Ümumilikdə, heç bir ciddi çatışmazlıq hiss etmirəm. Əlbəttə ki, milli mətbəx və ya müəyyən məhsulları tapmaq bəzən daha çətindir, amma gündəlik çətinliklər yoxdur.
- Universitetdə və ümumiyyətlə Qazaxıstanda Azərbaycana münasibət necədir?
- Burada Azərbaycana münasibət çox müsbətdir. Azərbaycan sadəcə Xəzər dənizinin o biri tərəfindəki bir ölkə kimi qəbul edilmir. Azərbaycan güclü turizm sektoruna və aktiv xarici siyasətə malik dinamik inkişaf edən bir ölkə kimi tanınır.
Müraciət etdiyim zaman Azərbaycandan olan yeganə tələbə olduğum üçün universitet mənə xüsusi diqqət və maraq göstərdi. Qəbul və marketinq nümayəndələri daha çox Azərbaycan tələbəsini cəlb etmək istədiklərini açıq şəkildə deyirdi. Bir il ərzində universiteti brend səfiri kimi təmsil etdim: potensial tələbələrlə görüşlərə, müsahibələrə və məlumat sessiyalarına qatıldım. Bundan əlavə, universitet artıq iki dəfə Azərbaycanda təhsil sərgilərində iştirak edib. Potensial tələbələrə qəbul prosesi zamanı hərtərəfli dəstək göstərilir. Hazırda Azərbaycandan olan abituriyentlər tərəfindən təxminən 10-15 müraciət təqdim edilib.
- Bu ölkədə təhsil alan digər azərbaycanlı tələbələrlə əlaqə saxlayırsınız?
- Universitetdə Azərbaycandan olan yeganə tələbəyəm. Lakin bu yaxınlarda Azərbaycan səfirliyində Azərbaycandan olan tələbələrin toplaşdığı bir tədbir haqqında məlumat əldə etdim və orada iştirak etdim.
- Azərbaycana qayıtdıqdan sonra ən parlaq xatirəniz nədən ibarət olacaq?
- Yüksək təhsil səviyyəsindən başqa, ən çox ruhi sağlamlıq üçün dəstək sistemi məni təsirləndirdi. Bir çox universitet yalnız akademik nailiyyətlərə diqqət yetirir. Lakin burada tələbələrin psixoloji rifahı diqqət mərkəzindədir. Belə bir dəstək həqiqətən də tamamilə yeni bir səviyyəyə qaldırılıb. Bu, şübhəsiz ki, təhsilimin ən dəyərli aspektlərindən biridir.
- Hazırda hansı elmi tədqiqat layihəsi üzərində işləyirsiniz?
- Hazırda amerikalı professorla tədqiqat köməkçisi kimi əməkdaşlıq edirəm. Məqaləm “The Role of Digital Diplomacy in Energy Security in the Caspian Region” (“Xəzər regionunda enerji təhlükəsizliyində rəqəmsal diplomatiyanın rolu”) mövzusundadır.
Tədqiqat rəqəmsal diplomatiyanın Xəzər regionu ölkələrinin enerji sektoruna təsirinə həsr olunub. Akademik mühitdə aparıcı hesab edilən jurnallarda onun dərc edilməsi də planlaşdırılır.
Azərbaycanı tərk etməzdən əvvəl Bakıda regionda ilk dəfə Kiberdiplomatiya üzrə beynəlxalq konfrans keçirildi.
Bu, kiber risklərin və rəqəmsal təhdidlərin idarə olunmasına yönəlmiş rəqəmsal diplomatiyanın nisbətən yeni sahəsidir. Azərbaycan bu sahənin inkişafına strateji maraq göstərib. Bir çox beynəlxalq ekspert qeyd edir ki, rəqəmsal diplomatiya müasir xarici siyasətin ayrılmaz hissəsinə çevrilir, lakin bu sahədə tədqiqatlar hələ də kifayət deyil. Buna görə də seçdiyim mövzu olduqca aktualdır.
Elşən Rüstəmov
AZƏRTAC-ın xüsusi müxbiri
Astana
