ain.az, Qaynarinfo portalına istinadən məlumat yayır.
Demək olar ki, bütün dünyada doğum səviyyəsinin azalması tendensiyası müşahidə olunur. Getdikcə daha çox insan bir, maksimum iki uşaqla kifayətlənir, bir çoxları isə ümumiyyətlə şüurlu şəkildə "uşaqsız” həyat tərzini seçir. Bunun əsas səbəblərindən biri odur ki, texnoloji tərəqqiyə və ümumi həyat səviyyəsinin yüksəlməsinə baxmayaraq, valideynlik əslində getdikcə daha ağır yükə çevrilir.
Qaynarinfo xəbər verir ki, "Your Tango” nəşri bu gün valideynliyin 1980-ci illərlə müqayisədə niyə daha çətin olduğunu göstərən bir sıra nümunələr təqdim edir. Məqalə ABŞ nümunəsində yazılsa da, qeyd olunur ki, bir çox tendensiyalar Ukrayna reallığı üçün də aktualdır.
Şübhəsiz ki, sovet dövründə valideynlər bəzi rahatlıqlardan məhrum idilər – birdəfəlik bezlər, avtomatik paltaryuyan maşınlar, əlçatan uşaq qidaları və s. Lakin sosial dəyişikliklər baxımından indiki problemlər bir çox cəhətdən oxşardır.
Nəşrin fikrincə, 1980-ci illərdə uşaqları böyütməyin daha asan olmasının 9 səbəbi bunlardır:
1. Uşaqların daha sadə həyat qrafiki
Müasir uşaqların gündəlik qrafiki həddindən artıq yüklüdür və bu, mütəxəssisləri narahat edir. Həddən artıq dərs və əlavə məşğələlər uşaqların emosional vəziyyətinə təsir göstərir.
1980-ci illərdə isə uşaqların "strukturlaşdırılmamış oyunlar” üçün daha çox vaxtı olurdu – qaçdı-tutdu, yelləncək, rezinlə tullanma və s. Bu cür oyunlar risk etməyi, emosiyaları idarə etməyi və münaqişələri müstəqil həll etməyi öyrədirdi.
2. Sosial şəbəkə təzyiqinin olmaması
Bu gün valideynlər sosial şəbəkələrdə paylaşdıqları istənilən ailə mövzusunda yazıya görə tənqidlə üzləşə bilirlər. Tanımadıqları insanlar uşağın necə geyindirilməsi, qidalandırılması və ya asudə vaxtının təşkili ilə bağlı "məsləhətlər” verir.
1980-ci illərdə isə kənar şəxslər ailənin daxili həyatına bu qədər asan müdaxilə edə bilmirdi.
3. Uşaqlara daha az nəzarət ehtiyacı
1980-ci illərin uşaqları məktəbə tək gedir, ictimai nəqliyyatdan müstəqil istifadə edir, mağazaya özləri yollanırdılar.
Bu gün də bu hallar tam yox olmayıb, lakin xüsusilə böyük şəhərlərdə valideynlər uşaqlara daha çox nəzarət etməyə məcbur qalırlar.
4. Cəmiyyətdən daha çox dəstək
1980-ci illərdə nənə və babaların uşaq tərbiyəsində fəal iştirakı adi hal idi. Qonşular və tanış ailələr bir-birinə kömək edirdi. Təcrübəli analardan məsləhət almaq daha asan idi.
Bu gün belə qarşılıqlı dəstək azalıb və yük daha çox valideynlərin üzərinə düşür. Sosial şəbəkələr məsləhət almaq imkanı versə də, bununla yanaşı tənqid dalğası da gəlir.
5. Daha az stress səbəbi
"Your Tango” yazır ki, müasir valideynlər uşaqları siyasi və iqtisadi qeyri-müəyyənliyin artdığı dövrdə böyüdürlər. Bu isə nisbətən sabit 1980-ci illərlə müqayisədə fərqlidir.
Müasir dövrdə informasiya axını daha açıqdır və qlobal problemlər barədə məlumat gizlədilmir ki, bu da psixoloji gərginliyi artırır.
6. "Ekran vaxtına” nəzarət daha asan idi
Son 40 ildə texnologiya gündəlik həyatı köklü şəkildə dəyişib. 1980-ci illərdə uşaqların ekran qarşısında keçirdiyi vaxta nəzarət etmək daha asan idi. Bir çox ailədə yalnız bir televiziya olurdu və proqram seçimi məhdud idi.
Bu gün isə smartfonlar, kompüterlər və oyun konsolları valideynlər üçün əlavə nəzarət çətinlikləri yaradır.
7. Uşaq böyütmək daha ucuz idi
ABŞ-da da, Azərbaycanda da uşaqların böyüdülməsi xərcləri son onilliklərdə kəskin artıb. Sorğular göstərir ki, gənclər maddi çətinlikləri uşaq sahibi olmaqdan imtinanın əsas səbəblərindən biri kimi göstərirlər.
8. Valideynlərin daha çox boş vaxtı var idi
Həm ABŞ-da, həm də bütün dünyada iş saatlarının faktiki artımı müşahidə olunur. 40 il əvvəl iki işdə işləmək nadir hal idi, bu gün isə geniş yayılıb. Bir çox sahələrdə klassik 40 saatlıq iş həftəsi tapmaq çətinləşib.
Buna əlavə olaraq, valideynlər uşaqlara daha çox vaxt ayırmalı olduqları üçün şəxsi istirahətə daha az zaman qalır.
9. Gələcəyə daha çox inam
1980-ci illərdə bir çox valideyn övladlarının özlərindən daha yaxşı dünyada yaşayacağına inanırdı. Bu gün isə belə əminlik zəifləyib. Qərbdə statistik göstəricilər yeni nəsillərin orta hesabla valideynlərindən bir qədər kasıb olduğunu göstərir. Digər ölkələrdə isə iqtisadi və geosiyasi qeyri-müəyyənlik gələcəyə dair nikbinliyi azaldır.
Aydın
Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün ain.az saytını izləyin.
