Yəqin ki, yüksək qan təzyiqi zamanı duzun zərərli olduğunu bilirsiniz. Cəmi bir həftəlik duzdan imtina belə orqanizmdə müsbət dəyişikliklərə səbəb ola bilər...
Poliqon xəbər verir ki, bu barədə VerywellHealth nəşri yazır. Məqalənin məzmunu əczaçılıq elmləri doktoru Patrisiya Mikula tərəfindən yoxlanılıb.
Qeyd olunur ki, duz qəbulunun cəmi bir həftə azaldılması qan təzyiqini adi təzyiq dərmanları qədər aşağı sala bilər. Lakin bu, dərman qəbulunu dayandırmaq lazım olduğu anlamına gəlmir.
2023-cü ildə Jama jurnalında dərc olunmuş araşdırmada yaşlı insanlardan bir həftə ərzində aşağı natriumlu pəhrizə riayət etmələri – gündə cəmi 500 milliqram natrium qəbul etmələri istənilib. Müqayisə üçün qeyd edək ki, orta statistik amerikalı gündə təxminən 3500 mq natrium qəbul edir.
Belə pəhriz sistolik arterial təzyiqin 6 millimetr civə sütunu qədər azalmasına gətirib çıxarıb (sistolik təzyiq arterial təzyiq göstəricisinin yuxarı rəqəmidir və arteriyalardakı təzyiqi əks etdirir). Nəşr bildirir ki, bu, "Hidroxlorotiazid" preparatının (digər adları "Esidrix", "Mikrozid") istifadəsi zamanı müşahidə olunan azalma ilə təxminən eynidir.
Duz qan təzyiqini necə artırır?
Mətbəx duzu (natrium xlorid) təxminən 40% natrium və 60% xloriddən ibarətdir. 2019-cu ildə Nutrients jurnalında dərc olunmuş araşdırmaya görə, duzun qan təzyiqinə təsirinə görə məhz natrium məsuliyyət daşıyır.
Natrium suyu özünə çəkən mineraldır. Onun həddindən artıq qəbulu zamanı orqanizm mayeni saxlayır, nəticədə qanın həcmi artır və bu da damar divarlarına daha böyük təzyiq göstərərək arterial təzyiqin yüksəlməsinə səbəb olur.
Gündə nə qədər natrium qəbul etmək olar?
Orqanizmin normal fəaliyyəti üçün müəyyən miqdarda natrium lazımdır, lakin əksər amerikalıların qəbul etdiyi 3500 mq qədər deyil.
Amerika Ürək Assosiasiyasının məlumatına görə, böyüklər gündəlik natrium qəbulunu 2300 mq ilə məhdudlaşdırmalı, ideal olaraq isə 1500 mq-dan da az səviyyədə saxlamalıdırlar. Yüksək qan təzyiqi olan şəxslərə həkim daha da aşağı norma tövsiyə edə bilər.
Duzu necə azaltmaq olar?
Bir həftə ərzində duz qəbulunun azaldılması qan təzyiqini aşağı sala bilər. Lakin yenidən çox duz qəbul etməyə başlasanız, təzyiq yenidən yüksələcək. Buna görə də aşağı natriumlu pəhrizə davamlı riayət etmək tövsiyə olunur.
Duz qəbulunu azaltmaq üçün bir neçə məsləhət:
– Təzə meyvə və tərəvəzlərə, tam taxıllı məhsullara, yağsız ətə üstünlük verin. Emal olunmuş və ya hazır qidalardan uzaq durun, çünki onların tərkibində çoxlu natrium olur.
– Yeməyi evdə hazırlayın ki, əlavə olunan duz miqdarına nəzarət edə biləsiniz.
– Məhsul etiketlərini oxuyun, az natriumlu və ya natriumsuz məhsulları seçin.
– Konservləşdirilmiş məhsulları daha az istifadə edin. Məsələn, konservləşdirilmiş tuna və ya lobyanı istifadə etməzdən əvvəl yuyun.
– Yeməklərin dadını artırmaq üçün duz əvəzinə ədviyyatlardan istifadə edin.
Aşağı natriumlu pəhrizə bir həftədən daha uzun müddət riayət etdikdə dad reseptorları uyğunlaşır və əvvəlcə dadsız görünən yeməklər daha ləzzətli gəlməyə başlayır.
Poliqon.info
