Milli Məclisin deputatı, Azərbaycan Qızıl Aypara Cəmiyyətinin prezidenti Novruzəli Aslanov aia.az saytına müsahibə verib. Müsahibənin mətnini təqdim edirik.

- Azərbaycan Qızıl Aypara Cəmiyyətinin əsas fəaliyyət istiqamətləri hansılardır? Xüsusilə İkinci Qarabağ müharibəsi və COVİD-19 pandemiyası dövründə, qeyri-iş günlərində belə davam edən bu fəaliyyət sizə nəyi öyrətdi?

- Azərbaycan Qızıl Aypara Cəmiyyəti ölkəmizdə humanitar fəaliyyətin və sosial məsuliyyətin əsas dayaqlarından biridir. Onun əsas fəaliyyət istiqamətləri humanitar yardım, tibbi-sosial dəstək, fəlakət və böhran vəziyyətlərində operativ fəaliyyətdir. Cəmiyyət ehtiyacı olan insanlara – xəstələrə, yaşlılara, uşaq və internat evlərinə, həmçinin təbii fəlakətlərin təsirinə məruz qalmış əhaliyə yardım göstərir, bununla da həm fərdlərin, həm də cəmiyyətin rifahına töhfə verir.

Xüsusilə İkinci Qarabağ müharibəsi və COVID-19 pandemiyası dövründə Qızıl Aypara Cəmiyyətinin fəaliyyəti daha da çətin və kritik rol aldı. Bu dövrlərdə fəaliyyətimiz qeyri-iş günləri belə dayanmadı, könüllülər və əməkdaşlar əhalinin ehtiyacını qarşılamaq üçün fasiləsiz çalışdılar. Bu təcrübə göstərdi ki, humanitar fəaliyyət yalnız planlı və rəsmi vaxtlarla məhdudlaşmır. Əsl yardım zaman və şərait tanımır, ehtiyac olduğu yerdə dərhal və fədakarcasına göstərilməlidir. Bu cür fəaliyyət həm də insanlara əsas həyat dərslərini öyrədir. Fədakarlıq, səbr, davamlılıq, empatiya və məsuliyyət. Bunlar sadəcə söz deyil, hər gün təcrübədə sınanan dəyərlərdir. Qızıl Aypara Cəmiyyəti həm də göstərir ki, yardım yalnız başqasına deyil, həm də öz ruhumuza və mənəvi zənginliyimizə yatırımdır. İnsan bu prosesdə həm öz əzmini, həm də insanlıq dəyərlərinə bağlılığını kəşf edir.

Azərbaycan Qızıl Aypara Cəmiyyətinin fəaliyyəti cəmiyyətə və fərdlərə həm praktik, həm də mənəvi dəstək verir. Bu, həm birgə əmək və həmrəylik ruhunu möhkəmləndirir, həm də hər birimizin fədakarlığın, mərhəmətin və insanlığın dəyərini bir daha dərk etməsinə imkan yaradır.

- Deputat kimi İsmayıllı rayonuna tez-tez səfər edir, seçicilərinizlə mütəmadi görüşlər keçirirsiniz. Vətəndaşların ən çox qaldırdığı problemlər hansılardır və onların həlli üçün hansı konkret addımları atırsınız?

- Deputat kimi İsmayıllı rayonuna mütəmadi səfərlərim və seçicilərlə birbaşa görüşlərim göstərir ki, vətəndaşların qaldırdığı məsələlər əsasən sosial rifah, məşğulluq, infrastruktur və gündəlik həyatla bağlı problemlər üzərində cəmlənir. Xüsusilə məşğulluq imkanlarının genişləndirilməsi, yolların və kommunal təsərrüfatın yaxşılaşdırılması, sosial həssas ailələrin dəstəklənməsi və təhsil ilə bağlı müraciətlər daha çox səsləndirilir. Bu problemlərin həlli üçün əsas prinsipim yerində dinləmək və sistemli şəkildə əlaqələndirməkdir. Qaldırılan məsələlər müvafiq icra və dövlət qurumlarına rəsmi qaydada çatdırılır, onların icrası daim nəzarətdə saxlanılır. Eyni zamanda bəzi sosial problemlərin həllində yerli imkanlar, ictimai təşəbbüslər və humanitar strukturlarla əməkdaşlıq yolu ilə operativ addımlar atılır. Bundan əlavə, hər il görülən işlər, seçicilərdən daxil olan müraciətlər və onların icra vəziyyəti üzrə hesabat jurnalı hazırlanır və bu sənəd müvafiq hökumət strukturlarına, eləcə də əlaqədar təşkilatlara təqdim olunur. Bu yanaşma fəaliyyətin şəffaflığını təmin etməklə yanaşı, problemlərin daha sistemli və nəticəyönümlü həllinə imkan yaradır.
Mənim üçün deputat fəaliyyəti təkcə qanunvericilik işi deyil, həm də vətəndaşla dövlət arasında canlı körpü olmaqdır. Seçicilərin səsini dinləmək, problemləri real şəkildə görmək və onların həlli istiqamətində ardıcıl addımlar atmaq bu etimadın əsas şərtidir. İsmayıllıda keçirilən görüşlər də məhz bu qarşılıqlı etimadın və açıq dialoqun qorunmasına xidmət edir.

- Novruzəli müəllim, Qarabağ Zəfəri milli mədəni yaddaşımıza və Azərbaycan musiqisinin ruhuna hansı yeni məna və məsuliyyəti gətirdi?

- Qarabağ Zəfəri milli yaddaşımızda yalnız tarixi ədalətin bərpası deyil, həm də xalqımızın qəhrəmanlıq və qürur ruhunun canlı simvoluna çevrildi. Uzun illər işğal altında qalmış torpaqların azad olunması ilə bağlı bu zəfər, kollektiv xatirəmizi zənginləşdirərək gələcək nəsillərə ötürüləcək mədəni və mənəvi dəyərlərin əsasını qoydu. Azərbaycan musiqisi də bu zəfərdən ilham alaraq yeni nəfəs qazandı. İndi melodiyalarda yalnız notlar deyil, həm də azadlıq, həmrəylik və milli kimlik ruhu ifadə olunur. Musiqi əsərləri Qarabağ Zəfərini vətənpərvərlik dilinə çevirərək həm tariximizi yad etməyə, həm də gələcəyə ümid və ruh yüksəkliyi bəxş etməyə xidmət edir. Bu zəfər həm də hər birimiz üçün məsuliyyət yaradır. Milli mədəniyyətimizi qorumaq, zəfər ruhunu unutmadan yaşatmaq və bu dəyərləri sənət vasitəsilə gələcək nəsillərə ötürmək. Musiqi, ədəbiyyat, rəssamlıq və digər incəsənət sahələri indi yalnız ifadə vasitəsi deyil, həm də milli yaddaşın və birlik ruhunun daşıyıcısıdır. Qarabağ Zəfəri bizə xatırladır ki, azadlıq və mədəni irs bir-birindən ayrılmazdır və hər birimiz bu dəyərləri yaşatmaq üçün məsuliyyət daşıyırıq.

- Azərbaycanı istəməyən qüvvələrin əsas narahatlığı ölkənin artan regional çəkisidir, yoxsa müstəqil siyasi xətt yürütməsidir?

- Bir tərəfdən, Azərbaycanın artan regional çəkisi — enerji təhlükəsizliyində rolu, nəqliyyat və logistika dəhlizlərində mərkəzi mövqeyi, eləcə də diplomatik fəallığı mövcud güc balanslarını dəyişir. Bu isə təbii olaraq müəyyən dairələrdə narahatlıq yaradır, çünki yeni reallıq köhnə təsir mexanizmlərini zəiflədir. Əslində problem Azərbaycanın güclü olması yox, güclü olmaqla yanaşı suveren qərar verməsidir. Regional çəkisi olmasaydı, müstəqilliyi bu qədər diqqət çəkməzdi. Müstəqil xətti olmasaydı, artan gücü bu qədər narahatlıq doğurmazdı. Məhz bu iki faktorun sintezi bəzi qüvvələr üçün qəbuledilməz görünür.

- Bayağı musiqi cəmiyyətin estetik zövqünə və mənəvi mühitinə real olaraq nə verir, əslində isə ondan nəyi alıb aparır?

- Bayağı musiqi cəmiyyətin estetik zövqünə və mənəvi mühitinə iki cür təsir edir, bir tərəfdən, o real olaraq diqqəti çəkir, əyləndirir və emosional boşluğu doldurur. İnsanlar üçün sadə əyləncə vasitəsi, ritm və sözlərlə gündəlik həyatdan qısa fasilə yaradır. Lakin əslində, bayağı musiqi dərin estetik və mənəvi dəyərləri sovurub aparır. O, səthi zövqün, ani stimulun və passiv qəbulu təşviq edir, insanın incə duyğularını, düşüncə qabiliyyətini və mənəvi zənginliyini zəiflədə bilər. Başqa sözlə, bayağı musiqi cəmiyyətdə qısa müddətli zövq və rahatlıq gətirsə də, uzun müddətdə zövq, estetik hissi və mədəni dərinliyi azalda bilər. Mən hesab edirəm ki, o, insanın ruhunu həqiqi yaradıcılıq və dərin emosional təcrübə ilə qidalandırmaq əvəzinə, sadəcə səthi olaraq ona stimul verir.

- “Yaşın nə fərqi var ki” mahnısının müəllifi kimi soruşmaq istərdik: sizcə sevgidə yaş həqiqətən ölçü meyarıdır, yoxsa bu, cəmiyyətin yaratdığı bir şərtdir?

- Sevgidə yaş, əslində, obyektiv bir ölçü meyarı deyil, daha çox cəmiyyətin yaratdığı sosial və mədəni bir şərtdir. Tarixən və müxtəlif mədəniyyətlərdə insanlar sevgi münasibətlərini müəyyən qaydalar, normativ yaş fərqləri və “uyğunluq” meyarları ilə tənzimləməyə çalışıblar. Lakin ürək, hiss və emosiyalar yaşla ölçülmür. Bir insanın başqası ilə ruhən, düşüncə və duyğu səviyyəsində əlaqə qurması üçün konkret rəqəmlər önəmli deyil. “Yaşın nə fərqi var ki” əsəri sevginin təbiiliyini və şəxsi bağlılığı vurğulayır. Əslində sevgi, hisslərin dərinliyi, qarşılıqlı anlayış və hörmət üzərində qurulur və cəmiyyətin qoyduğu “yaş meyarı” yalnız bəzi stereotipləri gücləndirir, amma ürəyin öz daxili qanununu pozmur.

- Azadlıq insanın istədiyini etməsidir, yoxsa etmədiklərini seçə bilməsidir?

- Mənim fikrimcə azadlıq təkcə istədiyini etmək deyil, əsl azadlıq etmədiklərini seçə bilmək imkanında gizlidir. Hər kəs istədiyi hər şeyi edə bilər, amma bu həmişə azadlıq demək deyil. Çünki əsl azadlıq məsuliyyət, dəyər və məqsəd ilə seçim etmək bacarığını tələb edir. İnsan yalnız doğru və yanlış, vacib və fani seçimlər arasında seçim edə bildikdə, həqiqi mənada azadlıq əldə etmiş olur. Biz azad olanda yalnız arzularımızın dalınca qaçmırıq, həm də öz davranışlarımızı, sözlərimizi və hərəkətlərimizi seçirik, həyatın sükutunda doğru ilə yanlış arasında duraraq, daxili ritmimizi özümüz müəyyən edirik. Belə bir azadlıq, sanki musiqinin notları kimi, ruhumuzda ahəng yaradır, hər seçim bir ton, hər qərar bir melodiya və bütün bunlar birlikdə insanın həyat simfoniyasını təşkil edir.

- Uğur insanı özünə yaxınlaşdırır, yoxsa özündən uzaqlaşdırır?

- Uğur insanı həm özünə yaxınlaşdıra, həm də uzaqlaşdıra bilən bir gücdür. O, daxili dünyamızın əks-sədasıdır. Nailiyyətlərimiz bizi öz qabiliyyətlərimiz, zəhmətimiz və iradəmizlə üz-üzə gətirə bilər, ruhumuzu gücləndirər, daxili harmoniyanı təmin edər. Belə uğur insanı özünə yaxınlaşdırır, ona “mən bacardım, mən dəyərliyəm” hissini yaşadır və həyatın ritminə uyğun addımlamağa imkan verir. Amma uğur yalnız xarici təqdir, status və ya maddi nəticələr vasitəsi kimi qavranılsa, insanı öz daxili səsindən uzaqlaşdıra bilər. Başqalarının gözündə “uğurlu” olmaq arzusu, daxili istəkləri və həqiqi ehtiyacları kölgədə qoyur, ruhun melodiyasını susdurur və insanı öz dəyərlərindən ayırır. Beləliklə, uğur bir musiqi kimi işləyir: düzgün ritmlə qəbul edilsə, ruhu oxşayan harmoniya yaradır; lakin səthi və qısamüddətli arzu ilə əks olunarsa, sanki notlar itir və melodiyanın dərinliyi yox olur. Uğur, insanın həyat simfoniyasında istədiyi tonları öz əli ilə seçməsi, daxili səsini qoruması ilə əsl mənasını qazanır.

- Sizcə bağışlama gücdür, yoxsa zəiflik?

- Bağışlama zəiflik deyil, əksinə ruhun gücünü və azadlığını göstərən bir fəlsəfi yanaşmadır. İnsan bağışladıqda, o, yalnız başqasını deyil, öncə öz daxili dünyasını azad edir. Keçmişin yükünü buraxır və qəzəb, kin və incikliklərlə özünü məhdudlaşdırmır. Bağışlama, insanın öz seçimini şüurla və dəyər anlayışı ilə həyata keçirməsi, daxili harmoniyaya çatmasıdır. Bağışlayan şəxs, zamanın və hadisələrin ağırlığı altında öz daxili səsini qoruyur, həyatın ritmini şüurla formalaşdırır. Fəlsəfi baxımdan bağışlama, ruhun sərbəstliyi və insanın mənəvi yetkinliyinin göstəricisidir. O, yalnız başqasına deyil, həm də öz varlığına hörmətin və dərin anlayışın ifadəsidir.

- Süni intellektin sürətlə həyatımıza daxil olması sizi narahat edirmi, yoxsa bunu yeni imkanlar açan bir məkan kimi dəyərləndirirsiniz?

- Süni intellektin sürətlə həyatımıza daxil olması məni qorxudan bir təhlükə deyil, düşündürən bir məsuliyyətdir. O, insan ağlının yaratdığı yeni bir məkan, yeni bir imkan sahəsidir. Süni intellekt bizdən daha sürətli hesablaya, daha çox məlumat emal edə bilər, amma düşünməyin mənasını, seçimin məsuliyyətini və hissin dərinliyini hələ də insan müəyyən edir. Əgər süni intellekti məqsəd yox, vasitə kimi qəbul etsək, o zaman o, insan yaradıcılığını məhdudlaşdırmaz, əksinə genişləndirər. Lakin onu düşünmədən, dəyər süzgəcindən keçirmədən həyatımıza buraxsaq, risk texnologiyada deyil, insanın özünü kənara çəkməsində yaranar. Fəlsəfi baxımdan süni intellekt bir güzgüdür. O, bizə nə qədər texnoloji inkişaf etdiyimizi deyil, insani olaraq nə qədər məsuliyyət daşıdığımızı göstərir. Bu məkan təhlükəli də ola bilər, yaradıcı da. Hansı olacağı isə süni intellektdən yox, insanın onu necə yönləndirməsindən asılıdır.

- Yaradıcılıqla ictimai fəaliyyəti paralel aparmaq nə dərəcədə çətindir və siz bu iki sahə arasında tarazlığı necə qoruyursunuz?

- Yaradıcılıqla ictimai fəaliyyəti paralel aparmaq həmişə məsuliyyət tələb edir, çünki biri daxili dünyamızın dərinliyinə, digəri isə xarici dünyanın ağırlığına yönəlir. Yaradıcılıq ruhun melodiyasıdır – hissləri, düşüncələri və ideyaları ifadə edən incə bir ritmdir. İctimai fəaliyyət isə həyatın reallığı ilə üz-üzə qoyan, qərarları və məsuliyyəti əhatə edən sərt bir ritmdir. Bu iki sahə arasında tarazlığı qorumaq üçün mən prioritet və məqsəd aydınlığına güvənirəm. Yaradıcılığı enerji mənbəyi kimi görürəm, o, ictimai fəaliyyətin ağırlığını yüngülləşdirir və mənə yeni perspektivlər açır. Eyni zamanda ictimai fəaliyyət yaradıcılığı gerçək dünya ilə əlaqələndirir, onu yalnız fərdi ifadə deyil, həm də ictimai fayda vasitəsinə çevirir.

Bu tarazlıq özünü dərk etmə və diqqəti idarə etmə bacarığı ilə qorunur. Yaradıcılıq və ictimai fəaliyyət bir-birini əvəz etmir, əksinə bir-birini tamamlayır. Yaradıcılıq insana vizyon verir, ictimai fəaliyyət isə bu vizionu həyata keçirmək üçün zəmin yaradır.

• Siyasi Dialoq
• Cəmiyyət
• Sosial Məsuliyyət
• Novruzəli Aslanov
• Siyasi Prioritetlər