Qara çay sağlamlıq üçün faydalı olduğu kimi, müəyyən hallarda ciddi zərərlər də yarada bilər. Ən çox sevilən içkilərdən biri olmasına baxmayaraq, mütəxəssislər qara çayın kimlər üçün riskli ola biləcəyinə dair xəbərdarlıq edirlər.
“Yeni Sabah” xəbər verir ki, həkim və qidalanma ekspertlərinin araşdırmasına əsasən, qara çayın əsas tərkib hissəsi olan kofein və tannin maddələri bəzən bəzi insanlarda mənfi reaksiyalara səbəb olur. Çay içmək sağlam insanlar üçün gündə 2‑4 stəkanadək məqbul hesab edilə bilər, lakin həddən artıq qəbul müxtəlif sağlamlıq problemlərini artırır. Böyrəklərdə oksalat turşusu miqdarının artması sidik yollarında kristalların yaranmasına səbəb ola bilər ki, bu da böyrək daşı riskini yüksəldir – uroloqlar bu halın xüsusilə tünd dəmlənmiş qara çay istifadə edənlərdə daha çox olduğunu vurğulayırlar.
Həzm sistemi xəstəlikləri olan insanlar üçün qara çay mədə selikli qişasını qıcıqlandıraraq reflüks, qastrit və mədə xorası kimi simptomları ağırlaşdıra bilər. Təcrübəli diyetoloqlar qeyd edir ki, çayın tərkibindəki tanninlər dəmirin udulmasını əngəlləyə, bu da anemiya və dəmir çatışmazlığı riskini artırır.
Kimlər üçün daha çox risk daşıyır?
Çay istehlakının bəzi qruplar üçün zərərli ola biləcəyi hallara diqqət çəkilir:
Yüksək qan təzyiqi və kardiyovaskulyar xəstəlikləri olanlar: Kofein müvəqqəti olaraq təzyiqi yüksəldə bilər.
Hamilə və süd verən qadınlar: Çox kofein qəbulu diqqətə alınmalıdır, çünki bu, inkişaf edən körpəyə təsir edə bilər.
Osteoporoz və sümük problemləri olanlar: Çay kalsiumun sidiklə xaric olmasına səbəb olaraq sümükləri zəiflədə bilər.
Böyrək daşı və həzm sistemi xəstəlikləri olanlar: Oksalat və kofein problemləri ağırlaşdıra bilər.
Uşaqlar və kofeinə həssas insanlar: Bu qrupda yuxusuzluq, əsəbilik, baş ağrısı kimi yan təsirlər daha çox görülə bilər.
Qara çayı nəylə əvəz etmək olar?
Mütəxəssislər qara çayı əvəz edərkən daha yumşaq səviyyəli və aşağı kofeinli içkilərə üstünlük verilməsini tövsiyə edirlər:
Yaşıl çay: Antioksidantlarla zəngin və daha az kofeinli seçimdir.
Bitki çayları (məsələn, adaçayı, kəklikotu, nanə): Kofeinsizdir, həzm üçün faydalı ola bilər.
Hibiskus çayı: Təzyiqi yüngülləşdirməyə kömək edir.
C vitamini zəngin meyvə çayları (limon, portağal): Təbii vitamin mənbəyi və kofeinsiz seçim.
Həkimlər ümumiyyətlə qidalanma rejimini su ilə zənginləşdirməyi, çayın yerinə xüsusilə günorta sonrası su və bitki çaylarına üstünlük verməyi məsləhət görürlər.
Qısa olaraq, qara çay ənənəvi mədəniyyətimizin bir hissəsidir və bir çox faydaları olsa da, hər kəs üçün uyğun deyil. Öz sağlamlıq vəziyyətinizi nəzərə alaraq istehlak miqdarını məhdudlaşdırmaq və lazım olduqda alternativ seçmək daha məqsədəuyğundur.
Nazim Hacıyev
Telegram kanalımız
