ABŞ və Rusiya yüksək səviyyəli hərbi dialoqu bərpa etmək barədə razılığa gəlib. Bu dialoq 2021-ci ilin sonunda – Rusiyanın Ukraynaya genişmiqyaslı hücumundan az əvvəl dayandırılmışdı...
Poliqon xəbər verir ki, bu barədə amerikalı rəsmilərə istinadən The Washington Post yazır.
Əlaqələrin bərpası Vaşinqton və Moskva arasında strateji nüvə silahlarının sayı və növlərini məhdudlaşdıran sonuncu qüvvədə olan saziş — Yeni START (Strateji Hücum Silahlarının Azaldılması haqqında Müqavilə) müqaviləsinin müddətinin başa çatması fonunda baş verir. ABŞ Prezidenti Donald Tramp uzunmüddətli perspektivdə qüvvədə olacaq yeni, təkmilləşdirilmiş və modernləşdirilmiş müqavilənin bağlanmasına çağırıb.
Ukrayna ilə bağlı danışıqların yan təsiri
Amerikalı rəsmilərdən birinin sözlərinə görə, hərbi dialoqun bərpası Ukraynadakı müharibənin dayandırılması istiqamətində aparılan uzunmüddətli diplomatik səylərin birbaşa yan məhsuludur. Sülh danışıqları hələlik ciddi irəliləyiş gətirməsə də, ABŞ və Rusiya arasında son təmaslar “daha geniş dialoq üçün imkanlar yaradıb”.
Kreml bu qərarla bağlı rəsmi açıqlama verməyib, Rusiyanın Vaşinqtondakı səfirliyi isə jurnalistlərin sorğusuna dərhal cavab verməyib.
Nüvə sabitliyi ilə bağlı narahatlıqlar
Yeni START müqaviləsinin qüvvədən düşməsi nüvə silahlarının yayılmasının qarşısının alınması ilə məşğul olan ekspertlər arasında ciddi narahatlıq yaradıb. Onlar hesab edirlər ki, məhdudiyyətlərin olmaması yeni silahlanma yarışına, xüsusilə taktiki nüvə silahlarının inkişafına və onların istifadəsinin yeni ssenarilərinə — o cümlədən kosmosda tətbiqinə — yol aça bilər. Tramp daha əvvəl gələcək Amerika gəmilərinin nüvə raketlərinin buraxılması üçün platforma kimi istifadə oluna biləcəyini də istisna etməmişdi.
Ağ Evdə təsdiqləyiblər ki, hazırda tərəflərdən heç biri müqavilənin müddəti bitdikdən sonra onun şərtlərinə əməl etməklə bağlı öhdəlik götürməyib. Kreml isə bildirib ki, gələcək addımlar “hadisələrin inkişafından asılı olacaq” və Rusiya öz milli maraqlarından çıxış edəcək.
İllərlə dondurulmuş əlaqələr
ABŞ və Rusiya arasında hərbi dialoq 2021-ci ilin sonunda, Rusiyanın Ukrayna sərhədləri yaxınlığında genişmiqyaslı qoşun cəmləşdirməsindən sonra dayandırılmışdı. O vaxtdan münasibətlər kəskin şəkildə pisləşib: ABŞ və müttəfiqləri Ukraynaya müasir silahlar verib, Moskva isə nüvə hədələri və mülki infrastruktura zərbələrlə cavab verib.
Buna baxmayaraq, tərəflər məhdud kommunikasiya kanallarını, o cümlədən “qaynar xətt”i saxlayıb, yüksəkvəzifəli şəxslər isə böhran anlarında vaxtaşırı əlaqə qurublar.
Danışıqlara kim rəhbərlik edəcək
Pentaqonun məlumatına görə, bərpa olunan hərbi dialoqa ABŞ-ın Avropa Komandanlığının rəhbəri general Aleksus Q. Qrinkeviç və onun rusiyalı həmkarları başçılıq edəcək. Danışıqların məqsədi şəffaflığın artırılması və eskalasiyanın qarşısının alınması kimi təqdim olunur.
Müntəzəm təmasların bərpası ABŞ və Çin arasında yenidən qurulmuş hərbi kommunikasiya mexanizmlərinə bənzər şəkildə rəsmi görüş strukturu və qarşılıqlı əlaqə cədvəlinin yaradılmasını nəzərdə tutur.
Müttəfiqlərin və ekspertlərin reaksiyası
Analitiklərin fikrincə, bu addım ABŞ-ın Avropadakı müttəfiqləri arasında narazılıq yarada bilər, çünki onlar Trampın Moskva ilə bağlı yanaşmasını tənqidi qiymətləndirirlər. Eyni zamanda ekspertlər bildirirlər ki, illərlə davam edən müharibədən sonra məhdud resurslara malik olan Rusiya üçün bu dialoq faydalı ola bilər.
Karnegi Fondunun baş elmi əməkdaşı Maykl Kofmanın sözlərinə görə, Rusiya hazırda iqtisadi və hərbi-sənaye məhdudiyyətləri səbəbindən strateji nüvə qüvvələri sahəsində rəqabət aparmaq üçün ən əlverişli vəziyyətdə deyil.
Poliqon.info
