Beynəlxalq münasibətlər sisteminin mürəkkəbləşdiyi, geosiyasi ziddiyyətlərin dərinləşdiyi bir dövrdə humanitar dəyərlərə əsaslanan xarici siyasət xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin 2026-cı il fevralın 4-də Əbu-Dabidə keçirilən “Zayed İnsan Qardaşlığı Mükafatı”nın təqdimolunma mərasimində etdiyi çıxış məhz bu kontekstdə diqqətəlayiq siyasi mesajlar ehtiva edir. Bu çıxış Azərbaycanın yalnız regional deyil, qlobal miqyasda da məsuliyyətli və proqnozlaşdırılan aktor kimi mövqeyini nümayiş etdirib.
Prezident İlham Əliyevin çıxışının əsas ideya xətti ondan ibarət olub ki, müasir dünyada sülh və təhlükəsizlik yalnız hərbi-siyasi mexanizmlərlə təmin edilə bilməz. Dövlətimizin başçısı humanitar dəyərləri beynəlxalq siyasətin ayrılmaz tərkib hissəsi kimi təqdim edərək, insan qardaşlığı anlayışını strateji baxımdan mühüm konsepsiya kimi önə çəkib. Bu yanaşma Azərbaycanın xarici siyasətinin son illərdə qazandığı yeni məzmunun göstəricisi kimi qiymətləndirilə bilər.
Çıxışda “Zayed İnsan Qardaşlığı Mükafatı”nın ideoloji mahiyyətinə toxunan Prezident İlham Əliyev bu təşəbbüsün qlobal miqyasda parçalanma meyillərinə qarşı alternativ platforma olduğunu vurğulayıb. Dövlətimizin başçısının fikrincə, mədəni və dini zəmində qarşıdurmaların artdığı şəraitdə bu cür beynəlxalq təşəbbüslər yumşaq güc (soft power) elementləri kimi mühüm rol oynayır. Azərbaycanın bu platformada fəal iştirakı isə ölkəmizin humanitar diplomatiya sahəsində artan təsir imkanlarını nümayiş etdirir.
Prezident İlham Əliyevin çıxışında Azərbaycanın multikulturalizm modeli ayrıca siyasi kontekst daxilində təqdim olunub. Dövlətimizin başçısı tolerantlıq və birgəyaşayış ənənələrini təkcə daxili ictimai sabitliyin amili kimi deyil, eyni zamanda beynəlxalq əməkdaşlıq üçün ixrac edilə bilən siyasi təcrübə kimi səciyyələndirib. Bu, Azərbaycanın qlobal dəyərlər müzakirəsində passiv iştirakçı deyil, ideya və model təqdim edən tərəf kimi çıxış etdiyini göstərir.
Analitik baxımdan diqqətçəkən məqamlardan biri də Prezident İlham Əliyevin insan qardaşlığı ideyasını beynəlxalq təhlükəsizlik məsələləri ilə əlaqələndirməsidir. Dövlətimizin başçısı açıq şəkildə bəyan edib ki, uzunmüddətli sabitlik yalnız siyasi razılaşmalar və güc balansı üzərində deyil, qarşılıqlı etimad və mənəvi məsuliyyət üzərində qurulmalıdır. Bu mövqe Azərbaycanın beynəlxalq münasibətlərdə daha inklüziv və normativ yanaşmanı dəstəklədiyini göstərir.
Çıxışda Azərbaycan–Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri münasibətlərinə də strateji aspektdən yanaşılıb. Prezident İlham Əliyev bu əlaqələri yalnız ikitərəfli əməkdaşlıq çərçivəsində deyil, regionlararası siyasi dialoqun nümunəsi kimi təqdim edib. Humanitar və mədəni əməkdaşlığın bu tərəfdaşlıqda ön plana çəkilməsi iki ölkənin beynəlxalq gündəmdə oxşar dəyərlərə söykəndiyini ortaya qoyur.
Ümumilikdə, Prezident İlham Əliyevin Əbu-Dabidəki çıxışı təkcə humanitar çağırış kimi deyil, Azərbaycanın qlobal siyasətdə mövqeyini konseptual şəkildə ifadə edən proqram xarakterli bəyanat kimi qiymətləndirilə bilər. Bu çıxış göstərdi ki, Azərbaycan xarici siyasətində güc, maraq və dəyər balansını qorumağı bacaran, humanitar məsuliyyəti siyasi strategiyanın tərkib hissəsinə çevirən ölkə kimi çıxış edir.
Elşən Səfərov
YAP Ağcabədi rayon təşkilatının əməkdaşı
