AZ

Rusiyanın hərbi xərcləri rəsmi məlumatlardan xeyli yüksək olub

Almaniya kəşfiyyatı Rusiyanın müdafiə büdcəsində gizli artım olduğunu bildirir...

Der Spiegel nəşri

Almaniyanın Federal Kəşfiyyat Xidməti (BND) Rusiyanın son illərdə orduya rəsmi büdcə hesabatlarında göstəriləndən xeyli artıq vəsait xərclədiyi qənaətinə gəlib. Qurumun Rusiya dövlət xərclərinin strukturuna dair apardığı təhlilə əsasən, Moskvanın real hərbi xərcləri açıqlanan göstəriciləri onlarla faiz üstələyə bilər.

Nəşrin qeyd etdiyi kimi, söhbət mühasibat səhvindən deyil, müdafiə xərclərinin sistemli şəkildə gizlədilməsindən gedir. Silahlı qüvvələrlə birbaşa bağlı olan xərclərin əhəmiyyətli hissəsi formal olaraq büdcənin digər maddələri üzrə rəsmiləşdirilib.

Hərbi xərclərin “bulanıq” strukturu

BND-nin məlumatına görə, Rusiya hakimiyyəti Müdafiə Nazirliyi üçün obyektlərin tikintisi, hərbi İT layihələri, eləcə də hərbçilər və onların ailələri üçün sosial ödənişlər kimi istiqamətləri mülki və ya ümumdövlət xərcləri kateqoriyasına daxil edib. Nəticədə bu vəsaitlər rəsmi “müdafiə büdcəsi” sətrində əksini tapmayıb.

Almaniya kəşfiyyatı vurğulayır ki, Rusiyanın hərbi xərclərə yanaşması NATO ölkələrində tətbiq olunan standartlardan prinsipial şəkildə fərqlənir. Bundan əlavə, Rusiya qurumları tərəfindən dərc edilən rəsmi məlumatlar tez-tez təhrif olunmuş və ya natamam formada təqdim edilir.

İqtisadiyyatın onda biri müharibə və orduya gedir

Təhlildə 2022-ci ilin fevralında Ukraynaya qarşı genişmiqyaslı hərbi əməliyyatların başlanmasından sonrakı dövrə xüsusi diqqət yetirilir. BND-nin qiymətləndirməsinə görə, həmin vaxtdan etibarən Rusiyanın hərbi xərcləri hər il kəskin şəkildə artıb.

Əgər 2022-ci ildə bu xərclər Rusiyanın ÜDM-nin təxminən 6 faizini təşkil edirdisə, 2023-cü ildə göstərici 6,7 faizə, 2024-cü ildə isə 8,5 faizə yüksəlib. Alman kəşfiyyatının hesablamalarına əsasən, ötən il Rusiyanın ümumi hərbi xərcləri təxminən 250 milyard avroya çatıb ki, bu da ölkənin ümumi daxili məhsulunun demək olar ki, 10 faizi deməkdir.

Avropa üçün artan təhlükə

BND bu rəqəmləri Avropa təhlükəsizliyi üçün birbaşa siqnal kimi qiymətləndirir. Qurumda bildirilib ki, bu göstəricilər Rusiyadan Avropaya yönələn artan təhlükəni konkret rəqəmlərlə ortaya qoyur.

Vurğulanır ki, maliyyə resursları təkcə Ukraynaya qarşı müharibənin aparılmasına deyil, eyni zamanda hərbi infrastrukturun genişləndirilməsinə və modernləşdirilməsinə, xüsusilə NATO-nun şərq cinahına bitişik ərazilərdə hərbi potensialın artırılmasına yönəldilir.

Moskvanın uzunmüddətli niyyətləri ilə bağlı xəbərdarlıq

Bundan əvvəl BND-nin prezidenti Martin Yeqer xüsusi xidmət orqanları rəhbərlərinin açıq dinləmələri zamanı Moskvanın strateji niyyətlərini şüurlu şəkildə gizlətdiyini bəyan etmişdi. Onun sözlərinə görə, Rusiya öz addımlarını “kamuflyaj edir” və Qərb sərhədlərinin, eləcə də institutlarının dayanıqlığını sınaqdan keçirməyə çalışır.

Yeqer həmçinin qeyd edib ki, Kremlin siyasəti NATO-nun zəiflədilməsinə, Avropa demokratiyalarının destabilləşdirilməsinə, cəmiyyətlərdə daxili parçalanmanın dərinləşdirilməsinə, təzyiq və qorxu mühitinin formalaşdırılmasına yönəlib. Bu baxımdan, hərbi xərclərin artımı mövcud münaqişəyə müvəqqəti reaksiya deyil, uzunmüddətli strategiyanın tərkib hissəsi kimi dəyərləndirilir.

Poliqon.info

Seçilən
4
poliqon.info

1Mənbələr