ABŞ prezidenti Donald Trampın administrasiyasında hesab edirlər ki, ABŞ ilə Rusiya arasında ticarət əlaqələrinin bərpası müharibənin yenidən başlanmasının qarşısını ala bilər...
Poliqon xəbər verir ki, bu barədə Foreign Policy yazır.
Onlar inanırlar ki, bu prosesdə amerikalı investorlar da ciddi qazanc əldə edəcəklər. Lakin əvvəllər Rusiya iqtisadi sektorunda fəaliyyət göstərmiş şəxslər bu perspektivə daha az nikbin yanaşırlar.
Devloper, Trampın dostu və onun Ukraynadakı müharibə ilə bağlı Rusiya üzrə əsas emissarı Stiv Uitkoff hesab edir ki, sülh sazişindən sonra Moskva ilə ticarət razılaşmaları hərbi əməliyyatların yenilənməsinə qarşı zəmanət ola bilər. Məntiq belədir: hamı rifah içində olsa, regionda münaqişə ehtimalı azalacaq.
Nəşr yazır ki, Tramp administrasiyasında sülh elanından sonra qazanılacaq pullar barədə artıq xəyallar qurulur. Uitkoff yaxınlarda demişdi ki, Rusiyanın çox böyük resursları, nəhəng torpaq sahələri var. Tramp isə ötən il Putinlə iqtisadi inkişafla bağlı mühüm sazişləri müzakirə etdiyini bildirmişdi.
Lakin Carnegie Russia Eurasia Center-in baş elmi işçisi Tatyana Stanovayanın sözlərinə görə, ticarət sazişi sülhün real təminatına çevrilməyə bilər. Çünki Kreml üçün pul onun əsas təhlükəsizlik maraqlarından daha üstün deyil.
SSRİ-nin dağılmasından və 1991-ci ildə Rusiyanın müstəqil dövlət kimi formalaşmasından sonra ABŞ-ın bu ölkəyə birbaşa investisiyaları kəskin artmışdı — 1999-cu ildə 1,7 milyard dollardan 2009-cu ildə 20,8 milyard dollara qədər. Avropa İttifaqı üçün isə Rusiya 2021-ci ildə ən böyük beş ticarət tərəfdaşından biri idi.
"Lakin investorların Rusiyaya münasibəti 2014-cü ildə Krımın işğalından sonra dəyişdi". Bunu ExxonMobil Russia-nın keçmiş yüksək vəzifəli meneceri və ABŞ–Rusiya Biznes Şurasının sabiq rəhbəri Ed Verona deyib.
"Biz qarşılıqlı maraqlara arxalanaraq hər şeyin düzgün istiqamətdə inkişaf edəcəyini düşünməklə özümüzü aldatmışdıq", deyə o əlavə edib.
Məqalədə qeyd olunur ki, Rusiya iqtisadiyyatı artıq uzun müddətdir daha kiçik ölkələrin iqtisadiyyatlarından geri qalır. Hələ 2021-ci ildə aqressor ölkənin ÜDM-i 1,83 trilyon dollar idi ki, bu da İtaliyanın göstəricisindən az idi. Hərbi xərclər və sanksiyalar fonunda bu il Rusiya iqtisadiyyatının cəmi 1% artacağı proqnozlaşdırılır.
Siyasi əlaqələri olan təsirli oyunçuların tez-tez biznes tərəfdaşları üzərində üstünlük qazandığı investisiya mühiti də risklidir. Jurnalistlər amerikalı biznesmen Maykl Kalvinin hadisəsini xatırladırlar — o, illərlə Rusiyaya investisiyaları təşviq etmişdi, lakin mübahisə nəticəsində 2019-cu ildə həbs olundu. O, Rusiyanı yalnız 2022-ci ildə tərk edə bildi.
Macro-Advisory konsaltinq şirkətinin rəhbəri Kris Vifer deyir ki, Rusiya ehtimal ki, qaz, neft və xammal sektoru ilə məşğul olan şirkətlərə daha açıq olacaq. Lakin neçə Amerika şirkətinin bu əməkdaşlığa gedəcəyi sual altındadır.
Bir tərəfdən, faydalı qazıntılar və neft hasilatı ilə bağlı sazişlər çox gəlirlidir. Enerji şirkətləri isə siyasi risklərlə işləməyə öyrəşiblər.
Digər tərəfdən isə reputasiya riski var. Ed Verona bildirir:
"Düşünmürəm ki, şirkətlər yalnız bir neçə sərfəli ticarət imkanı naminə öz nüfuzlarını ləkələmək istəsinlər — xüsusən də sanksiyalar hələ qüvvədə qalarsa, ABŞ tərəfindən olmasa belə, Avropa İttifaqı tərəfindən".
Kris Vifer hesab edir ki, şirkətlərin əksəriyyəti müharibənin yenidən alovlanması riskinin minimal olduğuna əmin olana qədər gözləmə mövqeyi tutacaq.
Bununla belə, Trampı dəstəkləyən bəzi biznesmenlər bu cür investisiyalarda maraqlıdır və artıq addımlar atırlar. Wall Street Journal-ın məlumatına görə, Amerika liderinin azı iki müttəfiqi Rusiya ilə investisiyalar barədə danışıqlar aparır. Söhbət Trampın oğlunun dostu Sentri Biçdən və "Şimal axını-2" layihəsini almaq istəyən sponsor Stiven Linçdən gedir.
Britaniyalı analitik Maykl Klark daha əvvəl bildirmişdi ki, Tramp müharibəni tezliklə başa çatdırmaq istəyir, çünki Rusiya ilə iqtisadi əlaqələri bərpa etmək niyyətindədir. Onun sözlərinə görə, Trampı faydalı qazıntılar, tikinti və energetika sahəsində sazişlər maraqlandıra bilər.
"Müharibə davam etdiyi müddətdə o, bu sazişləri Rusiya ilə bağlaya bilməz. Buna görə də o, müharibəni bitirmək istəyir ki, Rusiyaya iş adamı kimi, daha geniş gündəmlə yaxınlaşa bilsin", deyə Klark bildirib.
Poliqon.info
