Son günlərdə Rusiya və Ermənistan arasında nəqliyyat infrastrukturu sahəsində əməkdaşlıq məsələləri diqqət mərkəzindədir. Rusiya Xarici İşlər Nazirliyinin rəsmi nümayəndəsi Mariya Zaxarova bildirib ki, Rusiya tərəfi Ermənistanın dəmir yollarının bərpası ilə bağlı müraciətlərini ciddi şəkildə nəzərdən keçirir. Bu açıqlama Ermənistan Baş naziri Nikol Paşinyanın bir müddət əvvəl Rusiyadan işlərin sürətləndirilməsini xahiş etməsindən sonra səsləndirilib.
Paşinyan qeyd edib ki, söhbət Ermənistan ərazisində Rusiyanın icarəsində olan dəmir yolu hissələrinin bərpasından gedir. Bu sahələr hazırda Rusiya nəzarətində olduğundan, onların bərpası üçün texniki və hüquqi razılaşmaların əldə olunması vacibdir. Əgər Rusiya qısa müddətdə işləri başlada bilməsə, Ermənistan hökuməti həmin hissələrin idarəçiliyini öz üzərinə götürərək bərpa işlərini həyata keçirəcək. Bu isə Rusiya üçün həm işin təcililiyi, həm də regional geosiyasi və iqtisadi önəmi baxımından siqnal xarakteri daşıyır.
Zaxarova həmçinin Rusiya tərəfinin TRIPP (Transregional İnfrastruktur Proqramı) layihəsi çərçivəsində iştirak imkanlarını da araşdırdığını bildirib. TRIPP layihəsi regional nəqliyyat və logistika infrastrukturunun inkişafını nəzərdə tutur və müxtəlif formalarda əməkdaşlığa imkan yaradır. Rusiya bu layihəyə maliyyə dəstəyi, texniki ekspertiza, logistika əməliyyatları və ya layihənin müəyyən hissələrinin idarəçiliyində iştirak kimi variantlarla qoşula bilər. Lakin bu iştirak yalnız layihənin bütün texniki, maliyyə və idarəetmə aspektləri öyrənildikdən sonra mümkün olacaq.
Hazırda Rusiyanın TRIPP marşrutunda iştirakı ilə bağlı bütün mümkün variantlar nəzərdən keçirilir. Eyni zamanda, Ermənistanın dəmir yolları ilə bağlı təklifləri də öyrənilir. Bu isə onu göstərir ki, həm Rusiya, həm də Ermənistan tərəfi mövcud əməkdaşlıq imkanlarını koordinasiya etməyə çalışır. Rusiya üçün əsas sual isə odur ki, layihəyə hansı formatda və hansı şərtlərlə qatılmaq mümkündür? Cavab olaraq, iştirakın variantları genişdir. Texniki dəstəkdən tutmuş, tam maliyyə və logistika iştirakına, eləcə də birgə idarəetmə və koordinasiyaya qədər fərqli səviyyələr mövcuddur.
Ümumilikdə vəziyyət belə qiymətləndirilə bilər: Ermənistan Rusiyanı sürətli bərpa işlərinə cəlb etmək istəyir, Rusiya isə həm TRIPP layihəsində, həm də Ermənistanın dəmir yollarının bərpası sahəsində iştirak imkanlarını diqqətlə öyrənir və yalnız bütün texniki, hüquqi və maliyyə detalları müəyyənləşdirildikdən sonra konkret qərar verəcək. Bu əməkdaşlıq həm regionun nəqliyyat və iqtisadi inkişafı üçün, həm də strateji tərəfdaşlıq baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Akif NƏSİRLİ
