"Həkim məsləhəti olmadan dərman, xüsusilə də antibiotik qəbul etmək ilk baxışdan “zərərsiz”bir addım kimi görünə bilər. Amma tibbi baxımdan bu davranış sağlamlıq üçün ciddi və bəzən geri dönməz fəsadlara yol aça bilər".
"Yeni Sabah" xəbər verir ki, bunu Səhiyyə Nazirliyinin V.Y.Axundov adına Elmi-Tədqiqat Tibbi Profilaktika İnstitutunun infeksionisti Arzu Pənahova deyib.
Onun sözlərinə görə, burada əsas problem ondan ibarətdir ki, dərmanlar “ümumi təsirli” deyil, konkret diaqnoz, doza və müddət tələb edən vasitələrdir.
"Ən böyük risklərdən biri antibiotiklərə qarşı davamlılığın (rezistentliyin) yaranmasıdır. Antibiotik həkim göstərişi olmadan və ya düzgün dozada qəbul edilmədikdə bakteriyaları tam məhv etmir, əksinə onlara uyğunlaşır. Nəticədə gələcəkdə eyni infeksiya zamanı həmin antibiotik artıq təsir etmir. Bu, təkcə bir insan üçün deyil, cəmiyyət üçün də təhlükəlidir, çünki davamlı bakteriyalar yayılır və müalicəsi daha çətin infeksiyalar meydana çıxır.
Antibiotiklərin başqa bir mühüm mənfi təsiri orqanizmin normal mikroflorasını pozmasıdır. İnsan bədənində, xüsusilə bağırsaqlarda, immun sisteminin düzgün işləməsi üçün vacib olan “faydalı bakteriyalar” yaşayır. Antibiotiklər isə zərərli və faydalı bakteriyalar arasında fərq qoymur. Nəticədə ishal, qarın ağrısı, köp, göbələk infeksiyaları və immun zəiflik yarana bilər. Uzunmüddətli və nəzarətsiz antibiotik qəbulu bağırsaq mikrobiotasını ciddi şəkildə zədələyir".
Arzu Pənahova söyləyib ki, həkim məsləhəti olmadan qəbul edilən dərmanlar qaraciyər və böyrəklərə toksik təsir göstərə bilər:
"Bir çox dərmanlar məhz bu orqanlar vasitəsilə parçalanır və orqanizmdən xaric olunur. Dozanın düzgün seçilməməsi və ya lazımsız dərman qəbulu qaraciyər fermentlərinin yüksəlməsinə, böyrək funksiyasının pozulmasına və hətta dərman mənşəli hepatitə səbəb ola bilər.
Digər mühüm risk yan təsirlər və allergik reaksiyalardır. Bəzi insanlar müəyyən dərmanlara qarşı həssas ola bilər. Həkim nəzarəti olmadan qəbul edilən dərmanlar dəri səpgisi, qaşınma, şişkinlik, tənəffüs çətinliyi və ağır hallarda anafilaktik şok kimi həyati təhlükəli vəziyyətlər yarada bilər. Xüsusilə antibiotiklər və ağrıkəsicilər bu baxımdan risklidir.
Özbaşına dərman qəbulu xəstəliyin əlamətlərini müvəqqəti gizlədə, lakin əsas səbəbi aradan qaldırmaya bilər. Bu isə düzgün diaqnozun gecikməsinə, xəstəliyin ağırlaşmasına və daha mürəkkəb müalicəyə ehtiyac yaranmasına səbəb olur.
Xüsusilə vurğulanmalı məqamlardan biri də odur ki, virus xəstəliklərində antibiotiklərin heç bir təsiri yoxdur. Qrip, soyuqdəymə və digər respirator virus infeksiyalarında antibiotik qəbulu nəinki faydasızdır, hətta zərərlidir. Bu, həm immun sistemi zəiflədir, həm də gələcəkdə həqiqətən antibiotikə ehtiyac olduqda onun təsirsiz qalmasına səbəb olur.
Uşaqlarda, yaşlılarda, hamilə qadınlarda və xroniki xəstəlikləri olan şəxslərdə özbaşına dərman qəbulu xüsusilə təhlükəlidir. Bu qruplarda dərmanların təsiri daha fərqli ola bilər və ağır fəsadlar riski daha yüksəkdir.
Nəticə olaraq, dərman və antibiotiklər “özbaşına istifadə edilən vasitə” deyil, müalicə alətidir və yalnız həkim tərəfindən düzgün qiymətləndirmədən sonra təyin olunmalıdır. Sağlamlığın qorunmasının ən düzgün yolu simptomlara əsasən deyil, elmi əsaslı tibbi məsləhətə əsaslanaraq hərəkət etməkdir".
Telegram kanalımız
