Son illərdə dünyamızda baş verən dəyişikliklər getdikcə daha çox diqqət çəkir. Havanın əvvəlkindən daha isti olması, fəsillərin qarışması və təbiətdə baş verən qeyri-adi hadisələr bunun açıq nümunəsidir. Bu dəyişikliklərin əsas səbəblərindən biri qlobal istiləşmədir. Qlobal istiləşmə yavaş-yavaş baş verdiyi üçün çox vaxt hiss olunmur, amma təsiri olduqca böyükdür.
Qlobal istiləşmənin yaranmasında insanların fəaliyyəti əsas rol oynayır. Gün ərzində istifadə etdiyimiz avtomobillər, zavodlardan çıxan tüstülər və kömürlə işləyən elektrik stansiyaları havanı çirkləndirir. Bu çirklənmə nəticəsində atmosferdə bəzi qazlar toplanır və istilik Yer üzərində qalır. Bununla yanaşı, meşələrin qırılması da vəziyyəti daha da çətinləşdirir. Çünki ağaclar havanı təmizləyir və təbiətin tarazlığını qoruyur.
Bu prosesin nəticələri artıq bir çox yerlərdə hiss olunur. Bəzi bölgələrdə quraqlıq yaranır, su çatışmazlığı olur. Digər yerlərdə isə güclü yağışlar, daşqınlar və sel hadisələri baş verir. Buzlaqların əriməsi dəniz səviyyəsinin qalxmasına səbəb olur ki, bu da sahilyanı ərazilər üçün təhlükə yaradır. Meşə yanğınlarının artması da qlobal istiləşmənin təsirlərindən biridir.
Qlobal istiləşmə yalnız təbiətə deyil, insanların həyatına da təsir edir. Kənd təsərrüfatında məhsuldarlıq azalır, bəzi insanlar yaşadıqları əraziləri tərk etmək məcburiyyətində qalır. Su və ərzaq problemləri ortaya çıxır, sağlamlıqla bağlı risklər artır. Bu isə göstərir ki, qlobal istiləşmə hər kəsə toxunan bir problemdir.
Bu vəziyyətin qarşısını almaq üçün hər bir insanın üzərinə məsuliyyət düşür. Enerjidən düzgün istifadə etmək, ətraf mühiti çirkləndirməmək, ağac əkmək və təbiətə daha diqqətlə yanaşmaq vacibdir. Kiçik görünən bu addımlar birlikdə böyük dəyişiklik yarada bilər.
Sonda demək olar ki, qlobal istiləşmə gələcəkdə ola biləcək bir problem deyil, artıq bu gün yaşadığımız bir reallıqdır. Əgər biz indidən tədbir görsək, gələcək nəsillər üçün daha sağlam və təhlükəsiz bir dünya yarada bilərik.
Əli Əhədzadə
Müvəkkil Hüquq Mərkəzi Departament Baş Koordinatoru
