ain.az, Cebheinfo saytına istinadən bildirir.
Alimlər tərəfindən aparılan yeni bir araşdırma göstərib ki, geniş istifadə olunan xlorpirifos pestisidinə uzun müddət məruz qalma Parkinson xəstəliyinin inkişaf riskini 2,5 dəfədən çox artırır.
“Cebheinfo.az” xəbər verir ki, "Molecular Neurodegeneration" jurnalında dərc olunan məqalədə populyasiya məlumatları laboratoriya təcrübələri ilə birləşdirilib. Bu da nəticələri xüsusilə əhəmiyyətli edir.
Tədqiqatçılar Parkinson xəstəliyi olan 829 xəstə və 824 sağlam iştirakçı haqqında məlumatları təhlil edərək, xlorpirifosun tətbiq olunduğu ərazilərin yaxınlığında uzun müddət yaşama və xəstəliyin başlanğıcı haqqında məlumatları müqayisə ediblər. Onlar müəyyən ediblər ki, bu pestisidlə uzun müddət təmasda olan insanlarda Parkinson xəstəliyinin inkişaf riski bu cür təmasda olmayanlara nisbətən 2,5 dəfədən çox yüksəkdir.
Bu kimyəvi maddənin beyinə necə zərər verə biləcəyini daha yaxşı başa düşmək üçün tədqiqatçılar heyvanlar üzərində təcrübələr aparıblar. Siçanlar tipik insan təmasını simulyasiya edərək 11 həftə ərzində xlorpirifos aerozollarına məruz qalıblar. Bu heyvanlarda Parkinson xəstəliyi olan insanlarda müşahidə edilən hərəkət pozğunluqları və dopamin istehsal edən neyronların itirilməsi inkişaf edib.
Zebra balığı üzərində aparılan əlavə təcrübələr göstərdi ki, xlorpirifos zədələnmiş zülalların və orqanoidlərin çıxarılması üçün hüceyrə mexanizmi olan autosomal prosesi pozur və bu da neyron ölümünün səbəblərindən biri ola bilər. Alimlər bu prosesi bərpa etdikdə və ya alfa-sinuklein zülalını çıxardıqda, neyronlar zədələnmədən qorunub.
Xlorpirifos 2001-ci ildə ABŞ-da məişət istifadəsi üçün qadağan edilib və 2021-ci ildən bəri kənd təsərrüfatında istifadəsi məhdudlaşdırılıb. Bununla belə, o, hələ də ABŞ-də bir çox məhsulda istifadə olunur.
Bu nəticələr Parkinson xəstəliyinin inkişafında təkcə genetik meyillərin deyil, ətraf mühit amillərinin də əhəmiyyətli rol oynadığına dair inandırıcı dəlillər əlavə edir. Pestisidlərin sinir sisteminə spesifik təsirlərini anlamaq profilaktika, erkən aşkarlama və potensial terapevtik müdaxilələr üçün strategiyaların hazırlanmasına kömək edə bilər.
Xəzər
“Cebheinfo.az”
Problemlərinizi bizə yazın, şahidi olduğunuz hadisələri çəkib göndərin
Hadisənin gedişatını izləmək üçün ain.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
