Elşən Alıyev
YAP Daşkəsən rayon təşkilatının sədr müavini
Yanvarın 5-də Prezident İlham Əliyevin yerli televiziya kanallarına verdiyi müsahibə son illərdə baş verən siyasi proseslərin ümumiləşdirilmiş mənzərəsini ortaya qoyan mühüm hadisə kimi dəyərləndirilir. Ənənəvi xarakter daşıyan belə müsahibələr bir tərəfdən ötən ilin yekunlarını cəmiyyətə çatdırmaq, digər tərəfdən isə formalaşmış yeni şəraitin mahiyyətini izah etmək baxımından xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Həmin format ictimaiyyətlə birbaşa dialoq yaratmaqla yanaşı, dövlətin prioritetlərini və gələcək baxışını nümayiş etdirir.
Dövlətimizin başçısının sözügedən müsahibəsində 2025-ci ilin siyasi əhəmiyyəti qeyd olunub. Ötən il mühüm hadisələrlə yadda qalıb, eyni zamanda uzun illər davam etmiş Qarabağ məsələsinin siyasi müstəvidə yekunlaşdığı dövr kimi tarixə düşüb. Regionda yeni reallığın formalaşması sülh şəraitinin başlanğıcıdır. İqtisadi sahədə isə uzunmüddətli planlaşdırma imkanlarının genişlənməsi, investisiya mühitinin daha cəlbedici olması diqqəti cəlb edir. Sülh həm də dövlətin bütün resurslarını inkişaf məqsədlərinə yönəltmək üçün yaranan tarixi fürsətdir.
Prezident İlham Əliyevin müsahibəsində təhlükəsizlik məsələlərinə konseptual yanaşma sərgilənib. Güclü və müasir ordu, dayanıqlı müdafiə qabiliyyəti sülhün qorunmasının əsas şərtidir. Bu baxımdan təhlükəsizlik siyasəti preventiv xarakter daşıyır, mümkün riskləri qabaqlayan mexanizmlər əsasında qurulub. Dövlətin hərbi potensialının artırılması məhz bu məntiqdən irəli gəlir. Türkiyə ilə mövcud olan rəsmi müttəfiqlik münasibətləri xüsusilə təqdirəlayiqdir. Hərbi sahədə əməkdaşlıq, qarşılıqlı yardım mexanizmləri və strateji koordinasiya regional sabitliyin təmin olunmasında mühüm rol oynayır. Həmin münasibətlər təkcə ikitərəfli deyil, daha geniş geosiyasi müstəvidə təhlükəsizlik balansının qorunmasına xidmət edir.
Türk dövlətləri arasında təhlükəsizlik sahəsində əməkdaşlığın genişləndirilməsi ideyası dövlətimizin başçısının müsahibəsində vurğulanıb. Burada məqsəd hər hansı yeni hərbi blok yaratmaq deyil, mövcud sahələrdə formalaşmış əməkdaşlıq təcrübəsini təhlükəsizlik müstəvisinə yönəltməkdir. Energetika, nəqliyyat, ticarət və investisiya sahələrində əldə olunan uğurlar göstərir ki, qarşılıqlı etimad və ortaq maraqlar əsasında qurulan əməkdaşlıq modelləri effektiv nəticələr verir.
Regionda Çin üçün prioritet tərəfdaş statusu təsadüfi deyil və konkret iqtisadi, coğrafi və geosiyasi amillərə əsaslanır. Asiya ilə Avropa arasında yerləşən əlverişli mövqe, inkişaf etdirilmiş nəqliyyat infrastrukturu və alternativ marşrutların mövcudluğu yükdaşımaların həcmini əhəmiyyətli dərəcədə artırmaq potensialına malikdir. Müxtəlif istiqamətlər üzrə hərəkət edən yük axınlarının təmin edilməsi təkcə kommersiya maraqları ilə məhdudlaşmır. Bu proses regional inteqrasiyanın dərinləşməsinə, tərəfdaşlar arasında qarşılıqlı asılılığın artmasına və iqtisadi təhlükəsizliyin möhkəmlənməsinə xidmət edir. Açıq dənizə çıxışı olmayan bir dövlət üçün nəqliyyat mərkəzi funksiyasının güclənməsi uzunmüddətli strateji üstünlük kimi dəyərləndirilir. Dövlətimizin başçısının müsahibəsində Çinlə əməkdaşlıq çərçivəsində yeni istiqamət kimi hərbi-texniki sahə də diqqətə çatdırılıb. Əldə olunmuş razılaşmalar əsasında bu sahədə əməkdaşlığın genişləndirilməsi, birgə istehsal və texnoloji mübadilə imkanlarının nəzərdən keçirilməsi strateji baxımdan əhəmiyyətli addım kimi qiymətləndirilir.
Mövcud ehtiyatlar xarici borcu dəfələrlə üstələyir və həmin amil iqtisadi sabitliyin mühüm göstəricisidir. Bu amil beynəlxalq investorlar üçün etibarlı mühit formalaşdırır, uzunmüddətli layihələrin həyata keçirilməsi üçün əlavə imkanlar yaradır. Vaşinqtonda paraflanmış sülh sazişi isə xüsusilə yeni investisiya mərhələsinin başlanğıcı kimi dəyərləndirilir. Eyni zamanda, qarşılıqlı investisiya axınlarının real iqtisadiyyat sahələrinə yönəldilməsi əsas hədəflərdən biri kimi təqdim olundu. Bu yanaşma iqtisadiyyatın şaxələndirilməsi və dayanıqlı artımın təmin edilməsi baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Gələcəyə yönəlik strateji baxışda süni zəka və informasiya texnologiyaları sahəsində regional mərkəzə çevrilmək hədəfi yer alıb. Bu məqsədə nail olmaq üçün güclü siyasi iradə, insan kapitalı və resurs potensialı mövcuddur. Məlumat mərkəzlərinin yaradılması, kibertəhlükəsizlik sahəsində mütəxəssis hazırlığı və texnoloji infrastrukturun gücləndirilməsi bu strategiyanın əsas komponentləridir. Geniş regionda əlavə elektrik enerjisi imkanlarına malik olmaq yüksək texnoloji layihələrin reallaşdırılması üçün mühüm üstünlük yaradır. Daxili tələbatdan artıq olan enerji həcmi innovativ təşəbbüslərin həyata keçirilməsində və beynəlxalq tərəfdaşların cəlb edilməsində mühüm rol oynaya bilər.
Ümumilikdə, dövlətimizin başçısının müsahibəsi göstərir ki, formalaşmış yeni mərhələdə əsas məqsəd sülhü dayanıqlı inkişafla möhkəmləndirmək, təhlükəsizliyi güc və əməkdaşlıq balansı üzərində qurmaq, iqtisadi və texnoloji modernləşməni isə uzunmüddətli strateji xəttə çevirməkdir. Bu yanaşma yaxın illərdə regional və qlobal müstəvidə mövqelərin daha da möhkəmlənəcəyinə əsaslı zəmin yaradır.