AZ

Mal-qara sayı azalıb, idxal artıb -

Son üç ildə ölkədə heyvandarlıq sektorunda nəzərəçarpacaq azalma müşahidə olunur. Statistik göstəricilərə əsasən, iribuynuzlu mal-qaranın sayı 200 mindən çox, qoyun-keçi sayı isə təxminən 1,5 milyon baş azalıb. Bəs buna səbəb nədir? Azalma davam edəcəyi təqdirdə xüsusilə maldarlıqdan əldə edilən məhsulların qiymətində hansı dəyişikliklər gözlənilir? Liberal İqtisadçılar Mərkəzinin sədri, iqtisadçı ekspert Akif Nəsirli Metbuat.az-a açıqlamasında bildirib ki, əsas səbəb heyvanlar üçün otlaq sahələrinin olmamasıdır: “Azərbaycanda bələdiyyələr yaranandan sonra örüş yerlərinin məhdudlaşdırılması prosesi kəskin şəkildə başladı. İlk mərhələdə bələdiyyələr örüş sahələrini mənimsəyərək satdı. Ardınca pambıq strateji məhsul elan olundu və dövlət fondu torpaqlarındakı örüş sahələri pambıq əkininin altına verildi, hətta bəzi fermalar söküldü. Nəticədə kənd təsərrüfatının heyvandarlıq seqmenti sıxışdırıldı. Sonrakı mərhələdə aqroparklar yaradıldı. Hazırda hökumət tərəfindən 100-dən çox aqropark salınıb və onların əksəriyyəti dövlət fondu torpaqlarında yerləşir. Bu aqroparkların balansına verilən torpaqların böyük hissəsi isə əvvəllər otlaq sahələri olub. Beləliklə, ölkədə otlaq sahələrinin təxminən yarısı sıradan çıxıb, zəbt olunub və əkin dövriyyəsinə salınıb, artıq otlaq kimi istifadə edilmir. Bu şəraitdə sürülərlə və naxırlarla heyvan saxlamaq Azərbaycanda getdikcə mümkün olmur. Məhz buna görə də ildən-ilə ölkədə heyvanların baş sayı azalır, heyvandarlıq məhsullarının həcmi aşağı düşür”. A.Nəsirli qeyd edib ki, Azərbaycana külli miqdarda ət idxal olunur. Eyni zamanda ağartı məhsulları, xüsusilə kərə yağı xaricdən gətirilir. Kərə yağının təxminən 90 faizi, süd və digər süd məhsullarının isə 60 faizə yaxını idxal hesabına ödənilir. Bu proses isə getdikcə davam edir: “Bundan əlavə, ölkədə heyvan bazarlarının, yəni ətin topdansatış bazarlarının bağlanması fermerləri heyvandarlıqdan daha da uzaqlaşdırır. Çünki topdansatış ət bazarları heyvandarlıq sektorunun əsas realizasiya nöqtəsidir. Bu bazar mexanizmi belə işləyir: bir qrup fermer heyvanları örüşlərdə otarır və bazara çıxarır, yerli əhali həmin heyvanları alaraq bordaqlayır, yəni ətlik kimi bəsləyir və yenidən bazara çıxarır. Daha sonra bu ətlik heyvanları mərkəzi şəhərlərə, o cümlədən Bakıya mal gətirən qəssablar alır və paytaxtdakı qəssablara satır, pərakəndə satış da bu yolla təmin olunur. Heyvan bazarlarının bağlanması bu zəncirin bütün həlqələrinin fəaliyyətini tormozlayıb. Fermerlərin əlindəki heyvanları realizasiya etmək imkanları məhdudlaşıb. Bu səbəbdən heyvandarlıqla məşğul olanların bir qismi bu sahədən uzaqlaşaraq başqa işlərlə məşğul olmağa üstünlük verir. Kimisi heyvanlarını satıb Bakıya köçür, kimisi biznes qurur, kimisi bitkiçiliklə məşğul olur və s”. Ekspertin sözlərinə görə, heyvandarlığın azalması və bu seqmentin daralması prosesi davam edir. Bunun fonunda heyvandarlıq məhsullarının qiymətləri də yüksəlməkdə davam edəcək. Hazırda isə hökumət tərəfindən bu sahədə ciddi bir müdaxilə müşahidə olunmur.

Sevinc İbrahimzadə / Metbuat.az

Seçilən
38
metbuat.az

1Mənbələr