Özbəkistanda 2025-ci ildə elektrik enerjisi istehsalı əvvəlki ilə nisbətən 6 faiz artımla 86,7 milyard kVt/saat təşkil edib. Energetika Nazirliyinin məlumatına görə, 2024-cü ildə ölkədə 81,5 milyard kVt/saat elektrik enerjisi istehsal edilib.
Hafta.az yazır ki, ümumi istehsalın 16,8 milyard kVt/saatı bərpa olunan enerji mənbələrindən - günəş, külək və su elektrik stansiyalarından əldə edilib. Bu rəqəm 2024-cü illə müqayisədə 29 faiz artıb.
Təkcə günəş və külək elektrik stansiyaları tərəfindən istehsal edilən elektrik enerjisi 10,5 milyard kVt/saat təşkil edib ki, bu da il ərzində 2,1 dəfə artım deməkdir.
Hesabatda qeyd olunur ki, bərpa olunan enerji mənbələrinin inkişafı sayəsində 3,2 milyard kubmetr təbii qaz qənaət edilib və 4,7 milyon ton zərərli tullantıların qarşısı alınıb.
Hazırda Özbəkistanda ümumi gücü 25797 MVt olan 148 elektrik stansiyası fəaliyyət göstərir. Bunlara 17551 MVt gücündə istilik elektrik stansiyaları və kombinasiyalı istilik və elektrik stansiyaları (İES), 2441 MVt gücündə su elektrik stansiyaları, 3930 MVt gücündə günəş fotovoltaik elektrik stansiyaları, 1652 MVt gücündə külək elektrik stansiyaları və 223 MVt gücündə blok elektrik stansiyaları daxildir.
2025-ci ildə ümumi gücü 4647 MVt olan 42 yeni elektrik stansiyası istismara verilib. Bunlara 1413 MVt gücündə beş günəş elektrik stansiyası, 752 MVt gücündə dörd külək elektrik stansiyası, 1245 MVt gücündə on batareya saxlama sistemi, 1065 MVt gücündə bir istilik elektrik stansiyası, 168 MVt gücündə beş su elektrik stansiyası və 102 MVt gücündə iki kogenerasiya qurğusu daxildir.
Ümumi gücü 1614 MVA (meqavolt-amper) olan on bir yarımstansiya və 420 km elektrik şəbəkəsi də istifadəyə verilib. Günəş, külək, batareya və kogenerasiya qurğuları, eləcə də yarımstansiyalar, elektrik şəbəkələri və qaz şəbəkələri daxil olmaqla, ümumi gücü 3508 MVt olan 21 yeni layihənin tikintisinə başlanılıb.
Daşkənd vilayətinin Bostanlıq rayonunda ildə 155 hidroelektrik qurğusu istehsal edən zavod, Angrendə isə ildə 15 min transformator istehsal edən zavod istifadəyə verilib. Bundan əlavə, Namanqan vilayətinin Uyçi rayonunda tamamilə yerli komponentlərdən tikilmiş 38 MVt gücündə ilk milli su elektrik stansiyası istifadəyə verilib.
2025-ci ildə elektrik təchizatı həcmi əvvəlki illə müqayisədə 14 faiz artımla 77,1 milyard kVt/saat təşkil edib. Elektrik enerjisi istehlakçılarının sayı 8,7 milyonu keçib: məişət istehlakçılarının sayı 3,2 faiz, qanuni istehlakçıların sayı isə 7,4 faiz artıb. Energetika Nazirliyinin məlumatına görə, aşağı güclü günəş panellərinin yerləşdirilməsi də sürətlə irəliləyib və onların ümumi quraşdırılmış gücü 2 QVt-a çatıb. Quraşdırılmış günəş kollektorları təxminən 5 milyon litr elektrik enerjisi saxlayırdı. Günəş panelləri quraşdıran ev təsərrüfatları 201,7 milyard sum, müəssisələr isə 121,2 milyard sum subsidiya alıblar.
Enerji Nazirliyinin məlumatına görə, il ərzində minlərlə kilometr elektrik şəbəkəsi təmir edilib və modernləşdirilib, 954 məhəllədə 800 mindən çox ev təsərrüfatının elektrik təchizatı yaxşılaşdırılıb. Enerjiyə qənaət tədbirləri 2,7 milyard kVt/saat elektrik enerjisi və 2 milyard kubmetr təbii qaza qənaət etməyə imkan verib.
Əvvəllər energetika naziri Curabek Mirzamahmudov bildirib ki, yeni enerji güclərinin tətbiqi Özbəkistana 2025-ci ilə qədər xalis elektrik enerjisi ixracına keçməyə imkan verib. Qırğızıstan və Tacikistana təchizat bu ölkələrdə suyun səviyyəsinin aşağı olması ilə bağlı riskləri azaltmağa kömək edib. Ümumilikdə qonşu ölkələrə 2,6 milyard kVt/saat elektrik enerjisi göndərilməsi planlaşdırılır.
