Astronomlar kosmosda mövcudluğu mövcud elmi anlayışa zidd olan son dərəcə isti qaz klasteri aşkar ediblər...
Poliqon xəbər verir ki, The Independent-in məlumatına görə, obyekt Böyük Partlayışdan cəmi 1,4 milyard il sonra əmələ gəlib və tədqiqatçıların gözlədiyindən daha yüksək temperatura malik közərmə qazı ehtiva edir.
Qeyd edildiyi kimi, kəşf o qədər gözlənilməzdir, alimlər əvvəlcə ölçmə xətasından şübhələiblər.
"Kosmik tarixin bu qədər erkən mərhələsində bir klasterdə belə isti atmosfer görəcəyimizi gözləmirdik. Düzünü desəm, əvvəlcə siqnala şübhə ilə yanaşırdım, çünki o, real olmaq üçün çox güclü idi. Lakin bir neçə aylıq yoxlamalardan sonra bu qazın gözləniləndən ən azı beş dəfə daha isti olduğunu təsdiqlədik. Hətta bir çox müasir qalaktika klasterlərindən daha da istidir", deyə Britaniya Kolumbiyası Universitetinin tədqiqatçısı Daji Çjou bildirib.
Alimlər hesab edirlər ki, həddindən artıq istiləşmənin mənbəyi erkən kainatdakı proseslər ola bilərdi - ehtimal ki, bu klasterdə kəşf edilmiş və onu isti enerji ilə "pompalayan" üç supernəhəng qara dəlik. Əvvəllər belə güclü hadisələrin Böyük Partlayışdan sonra bu qədər erkən baş verə bilməyəcəyinə inanılırdı.
Məqalədə deyilir ki, bu kəşf qalaktika klasterlərinin - kainatın ümumi formasını təyin edən strukturların - necə əmələ gəldiyi barədə anlayışımızı dəyişdirə bilər.
"Tədqiqat, elm adamlarının 12 milyard il əvvəl müşahidə etdiyi sözdə "körpə" qalaktika klasteri SPT2349-56 üzərində cəmləşib. "Gənc" yaşına baxmayaraq, o, olduqca böyükdür: 30 aktiv qalaktika ehtiva edir və diametri təxminən 500 min işıq ili olan nüvəyə malikdir", deyə The Independent qəzeti Nature jurnalında dərc olunmuş elmi məlumatlara istinadən yazır.
Müşahidələri Atacama Böyük Millimetr/submillimetr Array (ALMA) teleskop kompleksi istifadə edilərək aparılıb. Qazın temperaturunu və enerjisini ölçmək üçün tədqiqatçılar klasterin istilik enerjisini qiymətləndirməyə imkan verən Sunyaev-Zel'doviç effektindən istifadə ediblər.
Alimlərin fikrincə, bu obyektin son dərəcə yüksək temperaturu qalaktika klasterlərinin əmələ gəlməsinin əvvəllər düşünüləndən daha partlayıcı bir proses olduğunu göstərir. Bu, alimləri onların mənşəyi və təkamülü ilə bağlı mövcud nəzəriyyələri yenidən nəzərdən keçirməyə məcbur edə bilər.
"Qalaksiya klasterlərinin təbiətini anlamaq kainatdakı ən böyük qalaktikaları anlamaq üçün açardır", deyə Dalhousie Universitetinin professoru Skott Çapman izah edib.
Onun sözlərinə görə, bu nəhəng qalaktikalar əsasən klasterlərdə mövcuddur və onların təkamülü əsasən formalaşdıqları son dərəcə güclü mühit tərəfindən formalaşır.
Poliqon.info
